Qalany aralaý «Taldyqorǵan» indýstrialdy aimaǵynan bastaldy. Ónerkásip aimaǵyn damytý týraly Almaty oblysynyń indýstrialdy aimaqtardy basqarý kompaniiasynyń direktory Ashat Toqsabanyń aitýynsha, qazirgi kezde indýstrialdy aimaqtyń bas josparyn jáne egjei-tegjeili josparyn daiyndaý kún tártibinde tur. Paidalanylmai jatqan jer ýchaskelerine qatysty máselelerdi de sheshý kerek. Qanat Bozymbaev aldymen ýchaskelerdiń ielerimen kezdesip, olarǵa qalanyń basqa bóliginen mańyzy birdei balamaly jer ýchaskesin usynýdy tapsyrdy. Jáne bas jospar men ETJ qujattaryn qatar daiyndap, sodan keiin osynda ornalastyrý josparlanǵan kásiporyndarǵa qatysty usynys engizý kerektigin aitty.
Qazir indýstrialdy aimaqta 9 joba iske asyrylýda. Sonyń biri - maily daqyldar tuqymyn óńdeitin «MajiKo» JShS-nyń agroónerkásiptik kesheni. Kásiporyn raps tuqymyn qabyldaý, tazalaý, keptirý men táýligine 500 tonna raps óńdeýge nemese táýligine 400 tonna kúnbaǵys óńdeýge arnalǵan.
Zaýyt tsehtaryn aralap, óndiris tehnologiiasymen tanysqan oblys ákimi ózekti máseleleri jaily surady. Máselen, kásiporyndy tolyq júktemesine shyǵarý úshin elektr energiiasymen úzdiksiz qamtamasyz etý kerek. Ol úshin indýstrialdy aimaqtaǵy elektr jelilerin jáne qosalqy stansyny iske qosý qajet. Oblys basshysy bul máseleni nazarǵa alýdy tapsyrdy. Sol siiaqty Qanat Aldabergenuly temir jol bólshekteriniń jii urlanýyna bailanysty indýstrialdy aimaqtan shyǵatyn 4 jolǵa da beinebaqylaý ornatylǵan post qoiý kerektigin aitty. Al ýaqytsha shara retinde osy aýmaqty jergilikti politsiia kúshimen baqylaýdy jalǵastyrý kerek. Kásiporyn qyzmetkerlerine qolaily bolý úshin qoǵamdyq kólik marshrýttaryn uzartyp, soǵan sáikes indýstrialdy aimaq tusynan aialdama ornatý da usynyldy.
Oblys basshysy «Kóktal» shaǵyn aýdanyn gazdandyrý máselesin de nazardan tys qaldyrǵan joq. Buǵan deiin osy shaǵyn aýdan turǵyndary osy máselege qatysty shaǵym bildirgen edi. Oblystyq energetika jáne TÚKSh basqarmasynyń basshysy Baǵlan Tánekenovtyń aitýynsha, bul shaǵyn aýdanda 1500 abonent turady, sonyń ishinde 700 úige gaz júiesi tartylǵan. Qazirgi kezde nysandy «QazTransGaz» AQ balansyna ótkizý, iske qosyp tekserý jumystary júrip jatyr. Qubyrǵa gaz qańtar aiynyń basynda jiberiledi. Qanat Bozymbaev bul másele erekshe baqylaýda bolatynyn aitty.
Makarenko atyndaǵy mektepke bastaýysh synyp blogyn salý qajet. Qazirgi qoldanystaǵy bastaýysh mektep negizgi ǵimarattan 3 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan. Bul óz kezeginde oqýshylar men muǵalimderge, ata-analarǵa qolaisyzdyq týǵyzyp otyr. Sondyqtan keminde 600 oryndyq tiptik úlgidegi bastaýysh mektep salý usynyldy. Bul bastaýysh mektep máselesin sheship qana qoimai, qalanyń basqa da mektepteriniń júktemesin azaitýǵa múmkindik beredi.
Sol siiaqty mekteptiń negizgi korpýsyna kúrdeli jóndeý júrgizý qajet. Qanat Bozymbaev mamyr aiynan mektep qurylysyn bastap, jańa oqý jylyna deiin aiaqtaý úshin qysta barlyq qajetti qujattaryn daiyndaý kerektigin tapsyrdy.
Sol siiaqty Qanat Bozymbaev «Travmatologiia jáne neiroinsýlt» baǵyty boiynsha Jaǵdaiattyq ortalyq ashqan oblystyq aýrýhanaǵa da bardy. Onyń jumys tiimdiligin arttyrý úshin zamanaýi MRT 3 Tesla apparatyn satyp alý kerek. Bul patsient densaýlyǵyn tereńirek zertteýge múmkindik beredi. Qoldanystaǵy MRT-ny aýdandyq emhanalardyń birine ornatý usynyldy. Aýrýhananyń aýmaǵyndaǵy jer ýchaskesine emhana salý qajet. Oblystyq aýrýhanany kúrdeli jóndeý de josparda bar. Q.Bozymbaevtyń aitýynsha, kúrdeli jóndeý men MRT ornatýdy bir jobanyń ishinde qarastyrý kerek. Bul rette oblys basshysy aýrýhana ǵimaraty 1974 jyly salynǵanymen, jaǵdaiy qanaǵattanarlyq deńgeiden áldeqaida joǵary ekenin jetkizdi. Sondyqtan kúrdeli jóndeýdi bastamas buryn bárin taǵy bir keńinen oilastyryp baryp sońǵy sheshimdi qabyldaý kerek.
Munan soń Taldyqorǵandaǵy Kivilev atyndaǵy kóshede ornalasqan apatty úilerdi joiyp, turǵyndaryn kóshirý máselesiniń jai-kúiimen tanysty. Bul qamysty-karkas úilerdiń salynǵanyna jarty ǵasyrdan asqan. Qala ákiminiń orynbasary Qairat Buldybaevtyń aitýynsha, Taldyqorǵanda jalpy apatty 20 úi bar, sonyń ishinde Kivilev kóshesindegi 4 úide - 32 páter. Bul úi ielerine túgelge derlik qoldanystaǵy úilerden páterler satyp alynǵan. Turǵyndar oǵan Jańa jyldan keiin kóshiriletin bolady. Bul úilerdiń turǵyndaryn kóshirý jumystarynyń nátijesi qańtar aiynyń basynda oblys basshysyna habarlanatyn bolady.
Raqyshev kóshesindegi kómir tuiyǵyna da atbasyn tirep, mundaǵy qatty otyn jetkizý, tiep-jóneltý jumystarynyń barysyn qarady. Qalanyń negizgi tuiyǵyna qazir kúnine 4 vagon kómir Qarajyradan jetkizilip otyr. Kómir jetkilikti, dúrligý joq. Júk kólikteri kezegimen kelip, kómir tiep áketýde.
Osy kúni Kórme kesheninde Qanat Bozymbaevqa Taldyqorǵannyń damý jospary baiandaldy. Qalanyń Bas jospary, qala aýmaǵynyń jinaqy qurylysy jónindegi keshendi jospary, Taldyqorǵanǵa kireberis aýmaqty abattandyrý jáne basqa da mańyzdy aqparattar tanystyryldy.
- Taldyqorǵan jas qala bolǵanymen, onyń óz tarihy bar. Sondyqtan sáýletshiler, dizainerler jáne tarihshylar ózara birlese otyryp, Jetisýdyń tarihymen úilesetin sáýlettik kelbetin qalyptastyrýdy oilastyrý kerek. Kórgen adam qalanyń bet-beinesi birden tanityndai bolýy kerek. Abattandyrý kezinde jyly tústerdi kóbirek paidalanǵan jón. Dizain-kod daiyndalsyn. Kógaldandyrý barysynda bir jyldyq ósimdikterdi otyrǵyzýdy toqtatyp, kópjyldyq ósimdikterge kóshý kerek. Olardy der kezinde sýǵarý men baptaý jumystary arnaiy mekemege bekitilip berilýi tiis. Qalanyń jasyl jelekti sipatyn saqtaýymyz kerek. Shaǵyn sáýlettik formalar, oryndyqtar, kóshe shamdary – jalpy abattandyrýǵa kerektiń bárin múmkindiginshe jergilikti jerde shyǵaratyndardan alyńyzdar. Jańa shaǵyn aýdandar damyp keledi. Endi qalanyń eski bóligimen ainalysý kerek. Tyǵyz ornalastyrý maqsatynda eń aldymen negizgi kóshelerdegi kóne úilerdiń keminde bir-eki qatarynyń ornyn satyp alyp, oǵan túgeldei zamanaýi kóp qabatty turǵyn úiler salý kerek. Sonda, birinshiden, qalanyń sáýlettik kelbetin jaqsartamyz, ekinshiden, halyqtyń jaily ómir súrýine jaǵdai jasalady. Qajet bolsa, qala keńistigin qalyptastyrý jónindegi arnaiy mamandardy shaqyraiyq, - dedi Qanat Bozymbaev.
Prezentatsiia barysynda qalanyń jańa turǵyn úi massivterin gazdandyrý, saiajai qaýymdastyqtaryn infraqurylymmen qamtý, turǵyn úi qurylysy máselelerine qatysty da taqyryptar talqylandy. Sol siiaqty «Aqyldy qala» jobasy tanystyryldy. «Saiman» kompaniiasynyń ókili kósheni jaryqtandyrýdyń avtomattandyrylǵan júiesiniń múmkindikteri men ǵimarattardyń qurylymdyq jaryqtandyrý nusqalaryn kórsetti. Oblys ákimi kelesi jyly birneshe kompaniiany, sonyń ishinde «Saiman» kompaniiasyn da tarta otyryp, qalanyń irgeli ǵimarattaryn syrtqy jaryqtandyrýdyń birneshe jobalaryn ázirleýdi tapsyrdy. «Sonyń ishinen eń úzdigin jáne baǵasy qoljetimdisin tańdap alamyz. Mundai máselede básekelestiktiń mańyzy zor», - dedi Qanat Bozymbaev.
