Shýdaǵy tarihi nysandarǵa QR-kodtar ornatyldy
Turǵyndar buryn qandai da bir tarihi nysanǵa barǵanda arnaiy gidterdiń kómegine júgingen bolsa, qazir bul baǵyttaǵy jumystar barynsha ońtailandyrylǵan. Tek, óz smartfonyńyzǵa«App Store» nemese «Play Market» qosymshasy arqyly «Taraz Tour» mobildik qosymshasyn júktep alsańyz bolǵany. Sodan keiin ondaǵy «QR» belgisin basyp, smartfon kamerasyn eskertkishtiń «QR-kod» nysanyna baǵyttap, skanerleý kerek. Mine, osydan soń mobildik qosymshadaǵy qazaqy shapan kigen aqsaqal beinesindegi aýdiogid sizge ǵalamtorsyz-aq eskertkish týraly barlyq málimetti ret-retimen aityp beretin bolady. Sonymen birge, qosymshanyń WEB nusqasy arqyly ózińiz barǵan tarihi aimaqty 360 gradýstyq formatty kórýge múmkindigińiz bar.
Osy aitylǵan aqparattardyń durystyǵyna kóz jetkizý úshin Shý aýdanynda ornalasqan shalǵaidaǵy Jaisan ǵuryptyq keshenine baryp qaitqan bolatynbyz. Shýdaǵy ejelgi túrik ordasy sanalatyn Jaisan dalasynda myń jyldan beri turǵan, qolyna ómir tostaǵanyn ustaǵan jaýyngerdiń tastan jasalǵan músininiń mańyna arnaiy «QR» taqta ornatylypty. «Qazaqstannyń kieli jerleriniń geografiiasy» jobasyna óńirimizden 8 kieli oryn anyqtalyp, usynylǵany belgili. Olardyń qatarynda Merki-Jaisan túrki ǵuryptyq kesheni de bar. «Mádeni mura» tizimine usynylǵan kelesi bir tamasha eskertkish – Merki ǵibadathanasynyń soltústik jaǵyndaǵy Jaisan ǵibadathanasy. Bul ortaǵasyrlyq túrikterden qalǵan mádeni – ǵuryptyq keshen. Ǵibadathanadaǵy eskertkishterdi zertteý jáne saqtaý jumystary 2001 jyldan bastap qolǵa alynǵan. Munda eskertkishterdiń negizgi bóligi ornalasýyna qarai bir zańdylyqqa negizdelgen. Iaǵni, jerleý qurylystary keshenniń batys bóliginde ornalassa, ǵuryptyq qurylymdar shyǵys bóligine shoǵyrlanǵan. Tek sirek jaǵdaida ǵana qorshaýlar qorǵandardyń ortasynda nemese kýlttik keshenderdiń batys bóliginde ornalasqan. Ǵibadathanaǵa júrgizilgen barlaý jumystary kezinde kóptegen qundy zattar tabylǵan. Bir aita ketetin jait, arheolog Aiman Dosymbaevanyń paiymdaýynsha, mundaǵy eskertkishterde kezdesetin romb úlgisindegi tańba áshekeilikten basqa boitumar retinde qyzmet atqaratyn kieli sipatqa ie bolǵan.
Mine, atalmysh tarihi nysandaǵy «QR» taqtaǵa smartfon kamerasyn baǵyttaǵanymyzda osyndai aqparattarǵa kýá boldyq. Qazaqy shapan kigen aýdiogid eskertkish týraly málimetterdi ózińizdiń tańdaýyńyz boiynsha bes tilde jetkizýge qaýqarly. Bundai «QR» taqta Shý aýdanyndaǵy ejelgi Balasaǵun qalashyǵyna da ornatylypty. Joǵaryda atalǵan qosymshanyń bir artyqshylyǵy ol offlain rejimde de jumys isteidi. Osy oraida, qosymshany oilap tapqan mamandar tarihi jerler kóbinese shalǵai aimaqtarda ornalasqandyqtan, onda ǵalamtor jelisi joqtyǵyn eskerse kerek.
Qoryta aitqanda, tarihi-mádeni nysandarǵa bai Áýlieata óńirinde «Tsifrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasy júieli júzege asyp jatyr deýge negiz bar. Óitkeni, oblysymyzǵa kelgen kez kelgen týrist úshin barlyq málimet mobildik qosymsha arqyly qoljetimdi bolyp tur. Bul baǵyttaǵy jumystar aldaǵy ýaqytta da jalǵasyn taýyp, ózge de tarihi nysandar tolyqtai tsifrlandyrylmaq.
