Freedom Inside '26

Shóp shabý naýqany bastaldy

Shóp shabý naýqany bastaldy
Halqymyz «shómeleni shóbim bar» dep aitpa degen. Aýdan boiynsha daiyndalatyn 189 myń myń tonna shópti ázirleý ońai sharýa bolmasy anyq. Qalai bolǵanda da, jazdyń qolaily kezderin paidalanyp qalǵanymyz jón.

«Qystyń qamyn jazda oila» degen qazaq máteli bekerge aitylmasa kerek. Kerbulaq aýdanynda shóp shabý naýqany bastalyp ta ketti. Aýdanda alǵashqylardyń biri bolyp  "Qyzylshoqy" jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń pishenshileri shabyndyqqa oraq saldy. Sarybastaý aýyldyq okrýgindegi "Qyzylshoqy" jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń basshysy Bekiev Aldan Botaiulynyń bergen málimetine súiensek 300 gektar alqaptaǵy mal azyǵyn daiyndaý úshin espartset shóbin shabý bastalypty. Búgingi kúnge 70-80         gektar shóp shabylǵan (1 gektardan 8-9 tonnadan alyndy). Naýqandyq jumysqa 6 adamdy tartyp, 5 traktor, 2 shóp burǵysh, bir «Kamaz» avtokóligimen kirisken seriktestik 177 býma shópti daiyndap ta úlgeripti.

Aýdan boiynsha biylǵy jylǵa 189 myń tonna shóp, 49 700 tonna saban, 32 400 tonna pishendeme,     30 300 tonna mal azyqtyq jem jinaý kózdelýde.
Al búgingi ýaqytta  25 000 tonna shóp  jinaldy.

Aita keteiik, 2021 jyly aýdanda 112 910 gektar egistik jerdi igerý josparlanyp, 26 085 gektaryna kúzdik bidai sebilgen. Búgingi kúnge 26 085 gektar alqap tolyǵymen tyrmalandy. Odan bólek, 70 563 gektarǵa jazdyq dándi-daqyldar, 2 640 gektar alqapqa kartop, 250 gektarǵa qant qyzylshasy sebý kózdeldi. Bul degenimiz óndiris kólemi ótken jylǵa qaraǵanda 3 266 gektarǵa artyǵymen oryndalady.



Qazirgi tańda aýdanda jazdyq dándi-daqyldardy sebý jumystary aiaqtaldy. Búgingi kúnge 70 563 gektar alqapqa jazdyq dándi-daqyldar, 2 640 gektar kartop daqyly,  250 gektar qant qyzylshasy, 1840 gektar maily daqyl jáne 569 gektarǵa baqsha daqyldary men kókónis tolyǵymen egilip bitti.

Sondai-aq, biylǵy jylǵa egistik alqaptaryna qajetti mineraldy tyńaitqyshtar men gerbitsidterge suranystar men  ótinimder berilip, aýdandaǵy sharýashylyq qurylymdaryn tuqym dárileitin ýly himikattarmen, pestitsidtermen, mineraldy tyńaitqyshtarmen qamtamasyz etý jumystary júrgizilýde.

Shegirtke  tektes  jáne  basqa  asa  qaýipti ziiandy  organizmderdiń,  ósimdik  ziiankesteriniń jappai taralyp, aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń ónimderine ziian tigizýine jol bermeý maqsatynda jumys toby qurylǵan.

karantindik obektilerdiń jappai taratylyp, aýyl sharýashylyǵyndaǵy daqyldardyń  ónimderine  ziian  tigizýine  jol  bermeý  jáne tiisti sharalar qabyldaý maqsatynda jumys tobynyń quramy qurylǵan.

Aita keter bolsaq, aýyl sharýashylyq taýar óndirýshilerine kóktemgi dala jumystaryn júrgizýge biylǵy jylǵa 2 500 tonna janarmai bólindi. Búgingi kúnge 1 160 tonna janar mai alyndy. Sharýa qojalyqtaryna kóktemgi dala jumystaryna qajetti janar-jaǵarmai 167 teńgeden taratylýda. Qazirgi ýaqytta, aýyl sharýashylyq tehnikalaryn qosalqy bólshektermen qamtamasyz etetin 3 saýda orny jumys isteidi. Onyń ekeýi Saryózek aýylynda, bireýi Qoǵaly aýyldyq  okrýginde ornalasqan.

Aýyldyq okrýgterdegi sharýashylyq qurylymdarynda tehnikalyq qaýipsizdik erejelerin saqtaý týraly túsindirý jumystary júrgizildi. Aýyl sharýashylyq tehnikalaryn jóndeý kezinde tehnika qaýipsizdigiń saqtaý úshin arnaiy jýrnaldar júrgizý jáne qaýipsizdik erejelerin qatań saqtaý talaptary qoiylǵan.

 Raýshan BISEMBEKOVA,
Kerbulaq aýdany ákiminiń baspasóz-hatshysy