Klimattyń ózgerýin tejeýdi kózdeitin Parij kelisimine qosylǵan bizdiń el osy qujat aiasynda moinyna alǵan mindetterdi keshiktirmei oryndaýǵa mindetti.
Ekonomikadaǵy «jasyl jobalardyń» úlesin arttyrýǵa nietti el biligi ekologiialyq zańnamalardy qatańdatyp, osy salaǵa bólinetin qarjy kólemin ulǵaitýda.
Máselen, byltyrǵy jyly qorshaǵan ortany qorǵaýǵa bólingen qarajat mólsheri 850 mln dollardy quraǵan.
Dei turǵanmen, Qazaqstan qorshaǵan ortanyń lastaý deńgeii boiynsha aldyńǵy qatarda turǵan elderdiń biri (14-shi oryndamyz). Shikizatqa táýeldiliktiń osal tusy osynda.
Sarapshylardyń pikirinshe, paidaly qazbalardy kóptep óndirýdiń nátijesinde ekonomikalyq ósimge qol jetkizgen Qazaqstan qazirgi betalysyn ózgertpese keleshekte ekologiialyq problemalarmen betpe-bet keledi.
Byltyrǵy jyly aýaǵa tastalatyn ziiandy qaldyqtardyń mólsheri 2 mln 440 tonnadan asyp jyǵylǵan.
«Buǵan Orta Aziiada elderi, sonyń ishinde Qazaqstan aitarlyqtai «úles» qosyp otyr. Siz ben biz tynystaityn aýada ammiak pen kómirsýteginiń mólsheri tym kóp. Ýly gazdardy kóptep bóletin energetikalyq sektordy ártaraptandyrýdy ýaqyt ozdyrmai qolǵa alý qajet.
Ýly gazdardy bólý jaǵynan elimizdegi energetikalyq sektordyń úlesi 40 paiyzdy quraidy. Kólikterden bólinetin ziiandy gazdyń úlesi 9 paiyzdyń tóńireginde», – deidi saitymyzǵa pikir bildirgen ekolog Azamathan Ámirtai.
Qazaqstandyq ekologtardy «Parij kelisiminde kórsetilgen mindetterdi 2060 jylǵa deiin tolyqtai oryndai alamyz ba?» degen másele tolǵandyrady.
Bul boiynsha biraz bastamalar qolǵa alynyp, «jasyl ekonomikaǵa» kóshýge alǵyshart bolatyn tujyrymdamalar ázirlengen. Byltyrǵy jyly prezident Toqaevtyń tapsyrmasy negizinde jańa Ekologiialyq kodeks ázirlenip, belgilengen merzimde kúshine engen bolatyn.
Qazaqstan budan bólek BUU maquldaǵan «Jasyl kópir» atty ekologiialyq jobanyń negizin qalaǵan el.
Atalǵan baǵdarlama aiasynda klimatty qorǵaý baǵytynda jetistikke jetken elder ózge memlekettermen kórgen-túigenimen bólisip, «jasyl jobalarǵa» qajetti investorlar izdeidi. Bul bastama da nátijeli bolýda.
Sheteldik investorlar Qazaqstanǵa ekologiialyq tehnologiialardy ákelýde.
Dalanews.kz Qazaqstannyń aýa sapasyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan sheteldik áriptesterdiń tehnologiialaryn oqyrmanǵa tanystyra ketkendi jón kórdi.
- Byltyrǵy jyldan bastap Shevro kompaniiasy QazMunaiGaz-ben birlesip aýadaǵy ziiandy qaldyqtardyń mólsherin anyqtaityn zertteýler júrgizýde.
- Ǵarysh qurylǵylaryn jasaýmen ainalysatyn áigili Honeywell kompaniiasy aýadaǵy kómirtegi totyǵynyń mólsherin anyqtaityn aýqymdy joba ázirleýde.
- Eýropa damý banki óz tarapynan Qazaqstandaǵy óndiristik kásiporyndarda ziiandy qaldyqtar mólsherin baqylap otyratyn jobany qarjylandyratyn bolady. Joba quny 200 mln dollardy quraidy.
- Budan bólek Batys banki Almatydaǵy elektrstantsiialardy jańalaýǵa (JETs-2) 250 mln eýronyń kóleminde kredit berýge ázir. Osynyń nátijesinde stantsiia kómirden birjolata bas tartyp, tabiǵi gazǵa kóshedi. Bul óz kezeginde Almatynyń aýasyn jaqsartyp, ziiandy qaldyqtardy mólsherin azaitary anyq.
- Al ACWA Power dep atalatyn arab kompaniiasy Qazaqstanda «jasyl sýtegi» óndirisin jolǵa qoiýǵa qyzyǵýshylyq tanytýda.
«Elimizdiń taý-ken óndirisi de qorshaǵan ortaǵa kóńil bólýi kerek. Mundai óndiris oryndary negizinen elimizdiń Shyǵys óńirinde shoǵyrlanǵan. Damyǵan elderde taý-ken kompaniialarynyń qorshaǵan ortany qanshalyqty lastaitynyn anyqtaityn monitoring júiesi bar. Bul tehnologiiany bizge de kiriktirý kerek», – deidi ekologtar.
