1974 jyly segizinshi naýryzda Shyǵys Qazaqstan oblysy, Samar aýdanynyń Bastaýshy aýlynda dúniege kelgen.
1991 jyly ál-Farabi atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýniversiteti, Shyǵystaný fakýltetiniń «Parsy filologiiasy» mamandyǵyna oqýǵa túsip, 1996 jyly úzdik bitirdi.
2011-2020 j.j. Iran astanasy Tehrandaǵy Qazaq radiosynyń redaktory qyzmetin atqardy.
«Abai jáne parsy ádebieti» atty monografiianyń avtory.
Aýdarma salasy boiynsha parsy tilinen balalar men jasóspirimderge arnalǵan Farid-ed-din Áttardyń «Áýlieler shejiresin», Muhammed ibn Járir Tábáridiń «Tábári tarihyn», Mohsen Hedjridiń «Jaryq juldyz» shyǵarmasyn, Molýlavidiń másnáýiinen «Jaqsy balalarǵa jaqsy ertegilerdi», Ahmad Hatamidiń «Irannyń qazirgi dáýir ádebieti» atty kitabyn, Irannyń jańa dáýir jazýshylary – Mohammad Ali Djamalzade, Sadeq Hedaiat, Bozorg Alavi, Djalal Ale Ahmad, Ǵolamhosein Saedi, Bahram Sadeqi, Mahmýd Etemadzade, Rasýl Parvizi jáne
Mahmýd Doýlatabadidiń
prozalyq shyǵarmalaryn qazaq tiline aýdardy.
Oralhan Bókeidiń «Bes tiyn» jáne «Qasqyr ulyǵan túnde» áńgimeleri men A.S.Pýshkinniń «Baryshnia-krestianka» povesin parsy tiline tárjimalady.
Qazaq-parsy ádebi bailanystary, Qazaqstan men Iran týraly tanymdyq taqyryptarda qazaq, parsy jáne orys tilderinde ǵylymi-pýblitsistikalyq jetpisten astam maqala jazdy.
[caption id="attachment_60726" align="aligncenter" width="505"]
Berlinniń tamyz aiynyń jeksenbi kúngi tańerteńgilik surqai raiy tynysty taryltty. Kúnniń qatty ystyǵynan tósekte dóńbekship, ústin ter japty. Sóitse de ornynan turǵysy kelmedi.
Zaýyttardyń tútini men ormannyń tumany aralasyp, bólmeniń terezesinen enip jatqan shań adamnyń jany men tánine túsken qysymdy arttyrǵysy kelgendei sezildi.
Men ol kezde Berlinde oqyp júrgem. Úi iesiniń sháidi ústeldiń ústine qoiyp ketkeninen beri jarty saǵat ýaqyt ótse de turatyn oiym bolǵan joq. Esiktiń artynan bir-eki ret: «Myrza, úiińizden ákeńiz telefon soǵyp, sizdi shaqyryp jatyr», – degende de jaýap bermedim.
Saǵat toǵyzda bireý esigimdi aptyǵyp uryp, bólmege endi. Úi iesiniń jumysy bolǵan shyǵar dep alǵashqyda mán bermedim. Kenet ákemniń daýysyn estip, ornymnan sylbyr amandastym. Kresloǵa jaiǵasty. Sigaret salatyn altyn qutysyn shyǵaryp, temeki tutatty: Sodan keiin: «Bólmeń nege shashylyp jatyr? Myna kitaptardy nege jinamaisyń? Qarashy, sabyn, qalamsap, taraq, galstýk, múshtik, moiynoraǵysh, taǵy ne?.. sýret... bári ybyrsyp jatyr», – dedi.
Ákemniń jańa ǵana qyrynǵan betinen ańqyp turǵan átirdiń iisi maǵan ótkir sezildi.
Ras aitady. Onyń naqtylyǵy men saqtyǵy, mańǵazdyǵy men bekzattyǵy, ata-babasynan berilgen salmaqtylyǵy men eskishildigi meniń retsiz, beibereket ómirim men zábirli kúiimmen esh úilespeitin. Onyń úiinde sabynǵa, temekige arnalǵan bólek-bólek shkaf pen kitap jinaityn jeke bólme bar.
Búgin ákeme qatty qurmetsizdik kórsetildi. Saliqaly ákem úlken basyn kishireitip, úiime ózi keldi. Kópke sozylǵan urys-keristen keiin onyń úiinen ketip qalǵam. Saǵat birde tústenip, kúnde túngi on birde úide bolyp, uiyqtap, tańerteń jetide shái ishetin ústel basynda otyrǵym kelmedi.
Ol shylym shegip otyrǵanda bet-aýyzymdy jýyp kelip, janyna tize búktim.
«Jazda saparǵa shyǵý josparyńda bar ma?» – dep surady. Ákemniń oiyn túsinbedim. «Saparǵa shyq» dedi me, álde «menimen júr» degisi keldi me? Onyń saýalyna týra jaýap bermeý úshin: «Meniń aqsham joq. Siz osy aida maǵan qosymsha aqsha berińiz», – dedim.
Kelgenim jaqsy bolypty ǵoi.
Eger sizdi kórmegende qaryz alatyn edim.
Qaryz alǵandy jek kóretinin bilgendikten aqshasymen mindetsimeýi úshin ádeii aittym. Ákem bir sát únsiz otyrdy. Osy únsizdigi, osy bir jaǵymsyz ádeti men úshin jazanyń bir túri edi. Qyzarǵan úlken kózi qalasa meni órtep jibere alatyn. Taǵylyq dáýirindegi ákeniń qatigezdigi men biliginiń murasy bolǵan mundai kóz maǵan tózgisiz, jaman áser etetin. Ákem azǵana únsizdikten keiin qaltasynan banktiń dáptershesin shyǵaryp, júz marka chek jazyp berdi de: «Men jolǵa shyǵamyn. Sito jaqqa, Chehoslovakiiadaǵy qala syrtyndaǵy úilerdiń birine baramyn. Atyn umytyp qaldym. Poiyz saǵat on birde júredi. Eger qolyńnan kelse, úi iesiniń uly shabadanymdy stansaǵa aparyp kelgenshe meniń úiime baryp, sonda otyra tur. Eger qalasań, óziń saǵat on birde shabadanmen stansada bol. Jolǵa birge shyǵamyz», – dedi.
Oǵan qaramastan: «Jaqsy», – dedim.
Nesi jaqsy? Óziń barasyń ba, álde shabadanymdy jetkizýge beresiń be?
Siz shabadanyńyzdy ózińiz apara almaisyz ba?
Kózinen ushqyn jarq ete qaldy. Degenmen bildirtpedi. Kánigi ádetine basyp, salqynqandylyqpen: «Odan buryn basqa jerde jumysym bar. Qazir saǵat toǵyz. Toǵyz jarymda bir jerde bolýym kerek», – dedi.
Jaraidy. Men sháiimdi iship bolǵan soń bankke soǵamyn. Sodan keiin sizdiń úige baryp, úi iesiniń uly shabadanyńyzdy stansaǵa aparyp, qaityp kelgenshe qalamyn.
Joq, eger bankke barsań, kesh bolyp ketedi.
Ókinishke qarai, qaltamda kók tiyn joq.
Kúlip jiberdi. Men de kúldim. Taǵy júz marka berdi. Rahmet aittym. Ákem ketip qaldy.
Kóńilim bosap ketti. Ákemniń ózi ótken álemnen kele jatqan jaqsy estelik bolǵanymen, túri uqsamaidy. Onyń átiri men galstýgy osy kezeńdiki bolǵanymen, oi-túsinigi basqa. Týra saǵat on birde mindetti túrde tamaq ishýi kerek. Áitpese ómirdiń júiesi men tártibi buzylady, turaqtylyqqa nuqsan keledi, otbasy kúireidi. Otbasynyń qasietti qaǵidalaryn saqtaý qajet. Adamnyń ul-qyzy bir-biriniń janynda, bári shúiirkelesip, otbasynyń úlkeni áke tórde otyryp, buiyryp, biri kelip, biri ketip jatsa qandai ǵanibet. Áke – úidiń qudaiy. Otbasyndaǵy dinniń naqty kórinisi nemese kerisinshe, týra burynǵy zamandaǵydai.
Kiinip, syrtqa shyqtym. Berlin kósheleriniń surqailyǵy tamyz aiyndaǵy osy qalaǵa tán kelbet. Qapyryq jaz meni ábden mezi etti. Ákemmen qalanyń syrtyndaǵy úige barsam ba eken? Onyń bylai jasanýy men átir sebýi tegin emes. Chehoslovakiianyń shekarasyna deiin barmaq. Nege? Men de birge baramyn. Joq. Birneshe kún buryn álgi orys qyz... aty kim edi? Katiýshka... Katiýshka... Ýsalovna. Ekeýimiz qoshtasqan kezde óziniń appaq, jińishke salaly saýsaqtaryn meniń qolyma qoiyp: «Taǵy kezdeseiik. Men Sitoǵa baramyn. Sen de sol jerge kel», – degen bolatyn. Aldyńgúni túnde aq, ashań júzin tizeme qoiyp, keiin betime tósep, birnárse dep sybyrlap, maǵan jaǵympazdanǵandai, meni maqtaǵandai boldy ma? Joq, jaǵympazdyq emes. Ondai jaǵdaida ótirik aitpaidy. Ótirik bolsa sezilmes edi. Ne istedi? Saýsaǵymen shashymdy salalap, sipap: «Sen basqalardan erekshesiń», – demedi me?
Kósheniń ortasynda kúlkige bastym. Qarasam, bir saǵattan astam ýaqyt boiy seńdelip júrip, ákemniń úiinen de ótip ketippin. Kezdeisoq mashinany toqtatyp, mindim.
Mashinanyń jaily qozǵalysy besikke bólengen sábidei uiqymdy keltirdi. Ártúrli oqiǵaǵa toly tús kórdim: Katiýshka... Ýsalovna. Qaida barady? Sitoǵa? Sito... Bul ataýdy búgin de estidim. Bul ákem de baratyn jer. Ákemmen nege baramyn? Joq, ákemmen emes, Sitoǵa Katiýshka Ýsalovnany kórý úshin baramyn. Bul esimniń ózi áýezdi. Katiýshka... Ýsalovna... Degenmen osyndai migrant orystarmen ýaqyt ótkizýge bolady. Maǵan ne aitpady: gertsog, prints, sarai, Raspýtin, patsha, Tolstoi, Sibir... Meniń ózine qarama-qaishy ekenimdi, onyń keýdesindegi jyltyraq áshekeilerin emes, tek ernin ǵana jaqsy kóretinimdi bildi. Sózine qarsylyq bildirgende sóilemeýim úshin óz ernin meniń ernime qoiatyn. Barlyq sózin qulaǵyma da qystyrmaǵanymdy, aitqanyn ótirik sanaitynymdy túsinetin. Soǵan qaramastan meni súidi. Qazir de súiedi. Senimdimisiń?
Shopyr: «Myrza qaida baraiyn?» – dep surady.
Saǵat neshe?
On jarym.
Mekenjaidy atadym. Sitoǵa barýǵa sheshim qabyldadym. Biraq ákemmen birge barýǵa úlgermeimin. Aldymen úiine baryp, shabadandy mashinaǵa saldym. Bankten aqsha alyp, mashinamen túski saǵat birde ákem ketken jaqqa attandym.
Mashina Gýrlitiste bir saǵattai aialdaǵandyqtan Sitoǵa keshke taman jettim. Sol jerden temir jol arqyly saiajailarǵa jolǵa shyqtym. Shabadandy stansada qaldyryp kettim. Qalanyń syrtyndaǵy bar-joǵy eki qonaq úiden Katiýshkany surastyrdym. «Jasyl úi» qonaq úiinde turyp jatyr eken. Katiýshka anasy jáne taǵy bir áielmen «Jasyl úiden» eki bólme jaldapty.
Bir saǵattan keiin qaǵazǵa: «Súiikti Katiýshkam! Qazir ǵana keldim. Seni kórgim keledi. Ýaqyt pen mekendi ait. «F»», – dep jazdym.
Qońyraý soǵyp edim, qyzmetshi keldi. Sary shashty, kózi kók, on toǵyz jastaǵy qyz eken. Hatty qolyna ustatqanda kúlimsirep: «Siz «F» myrza emessiz be? Tórt kún buryn kelgen hanym kún saiyn sizdi suraidy», – dedi.
Nege sizden suraidy?
Men hanymdy jaqsy kórem ǵoi. Byltyr da osynda bolǵan. Maǵan bir kitap syilady. Taǵy bir nárseler bar.
Taǵy ne bar?
Hanym maǵan syryn aitqan.
Sizdiń esimińiz kim?
Fridel.
Jaqsy, Fridel. Aityńyzshy. Qandai syry bar?
Meni qystamańyzshy.
Jaraidy, aitqyńyz kelmese, aitpańyz.
Qyz sál oilanyp: «Joq, sizge aitamyn. Men Katiýshka hanymnyń tek sizdi ǵana jaqsy kóretinin bilemin. Katiýshka hanym osy jerge kelgen kúnnen beri kún saiyn sizdi suraidy. Búgin hanymǵa bir myrza keldi. Hanym birneshe kún buryn úi jaldaýǵa anasymen kelgen kezde de osy myrza qastarynda bolǵan. Biraq hanym ony jaqsy kórmeidi. Meniń oiymsha, sharasyz. Keshe «F» myrza qashan keledi eken degen bolatyn», – dedi.
Men qaltamnan eki marka alyp, Frideldiń qaltasyna bildirtpei saldym da: «Fridel, ol kisi qandai adam?» – dep suradym.
Onysyn men bilmeimin. Men jaqynnan durys kórgen joqpyn.
Túsinikti. Fridel, qazir hatty hanymǵa jetkizińiz. Biraq eshkim baiqamasyn.
Ústime muzdai sý quiyp jibergendei kúi keshtim. Myna qonaq úiden ketip, ákem jatqan jerge barýdy oiladym. Túptiń túbinde áielderdiń barlyǵy birdei. Olardyń kóz jasy da, kúlkileri de jalǵan. Eger Katiýshka ótirikshi bolsa, áielderdiń barlyǵy aiar. Ana jainaǵan kózi qalai aldaidy. Men de onyń kózi men túrine basym ainalǵandai, ana kisi de shyntýaitynda sulýlyqqa ǵashyq. Ony aitpaǵanda, ol úshin meniń qandai artyqshylyǵym bar? Nege? Ol úshin men artyqpyn. Meni shynymen jaqsy kórgen shyǵar. Biraq onyń aqshasy menen kóp ekeni shyndyq. Otbasynyń qasietti irgetasy osy jerden qalanady.
Paketti bermegenim oń boldy. Adam ózin bosqa kishireitken jaqsy emes. Hatty da tekke jiberdim. Biraq myna qyz oqiǵadan habardar bolǵan soń basqasha isteý múmkin emes edi. Fridel qaityp keldi. Qaǵazdyń betine Katiýshka Ýsalovna bylai dep jazypty: «Anam senimen tanysqysy keledi. Ótinemin, keshki asqa bizdiń terrasaǵa kel».
Ondai bolsa kiim aýystyryp, ádep rásimin oryndaý kerek. Anasynyń qolyn súiý lazym. Men Katiýshkanyń betinen súiý úshin ǵana kelgem. Men tek onyń kózine yntyqpyn. Eger búgin keshirim surap, ákemniń qasyna baramyn, erterek kelisip qoiǵanbyz desem qaitedi? Katiýshka.. Ýsalovna... Bul esimdi daýystap aittym. Aýzymnan eriksiz shyqty.
Bólmeniń esigi ashylyp, Katiýshka endi. Qasyma kelip: «Shynymen keldiń be? Sen keledi dep úmittengen joqpyn...» – dedi.
Úniniń názik áýezin estigen kezde osy ýaqytqa deiin ol týraly oilaǵanymnyń bárin umyttym. Qolynan súiip, kresloǵa otyrǵyzyp: «Kelgenimdi kórip tursyń ǵoi», – dedim.
Ózim de bir shetine tize búgip, ony qushaǵyma aldym. Ol maǵan qarap: «Men esh úmittengen joqpyn», – dedi.
Nege?
Nege? Men seni tanymaityn ba edim? Sen únemi uiyqtap júresiń. Sen eshqashan oiaý emesiń. Qazir de aitqanymdy estimeitin shyǵarsyń.
Ras aitady. Men onyń aq kóilegindegi qyzyl tústi gúl butaqtaryn tamashalap, kóileginiń astynan menmundalaǵan appaq keýdesine tamsanyp, qara tústi oramalynyń tasasyndaǵy ásem moinyna qumartyp, kózin túgel jaýyp turǵan qara kirpikterine qarap turǵam. Sózin estimedim. Óitkeni qarabaiyr sanadym. Kózine kózimdi túiistirdim.
Men anamnyń shaqyrýynan bas tartpaýyńdy suraiyn dep bul jerge ózim keldim.
Meniń kelmeitinimdi qaidan bildiń?
Katiýshka qabaǵyn sál shytyp:
«Men seniń mundai rásimderdi unatpaitynyńdy bilem», - dedi.
Jaýap berýdiń ornyna erninen súidim. Meni jaqsy tanityn.
Meni qanshalyqty jaqsy tanisyń?
Meniń bul saýalym ony qorlaýmen para-par edi.
Bul qyz óte sezimtal. Biraq sezimi jasandylyqtan ada nemese jasandylyǵy az.
– Sen ekeýimizdiń tanystyǵymyzǵa bir-aq ai boldy dep oilaisyń ba? Men oń-solymdy ajyratqannan beri seni tanimyn. Alǵash ret seni qaidan kórdim? Túsimde. Iá, túsimde. Ol kezde on bester shamasynda bolǵan shyǵarmyn. Men únemi seniń kózińdei kógildir kózge ǵashyq bolǵam. Seniń shashyńdai sary, tolqyndy shashty jaqsy kórdim. Ekeýimiz tanysqan alǵashqy keshte ne aitqanym esińde me? Men qiialǵa ǵashyq boldym. Qazir baiqasam, ol qiialym seniń boiyńnan, shashyrańqy oiyńnan, ómirińnen, dyqty kóńilińnen kórinis taýypty. Sen meniń ómirimnen habardarsyń. Sender erekshe adamsyńdar. Sen meni ómir boiy jaqsy kórmeitinińdi men jaqsy bilemin. Kelip, ketetin bir tolqyn siiaqtysyń. Tolqyn qaitqanymen, sý ornynda qalady. Sen meni umytasyń. Solai emes pe? Biraq men umytpaimyn. Men óz armanyma jettim. Meniń ómirim zaia ketken joq. Bul kúnge deiin osy qiialǵa degen ǵashyqtyqpen ómir súrdim. Budan bylai da ótken kúnderdiń esteligimen ómir súremin. Sen meniń kúieýim bola almaisyń. Sen menimen qalai ómir súrmeksiń? Biraq seniń janyńda bolǵan sol minýtta.. sol minýtta...
Jylady.
Men qalai bolǵanda da ómir súrip, kúieýge shyǵýym kerek.
Máseleniń baiybyna endi bardym. Jaqynda tanysqan álgi adam onyń kúieýi bolýy kerek-mys. Eger Katiýshka qolynan kelse nemese basqa sebepter ony qyspaǵanda úilenbesek te menimen birge ómir súre alar edi. Qazir ony ne ákesi, ne sheshesi, eshkim májbúrlegen joq. Biraq aqsha, qoǵam, orta degen qorqynyshty, sum diiýlar ony tek ómir súre alýy úshin ózin búkil ómir boiyna satýǵa itermeledi. Áielderdiń barlyǵy ózderin satady. Keibireýler azǵana aqsha úshin bir saǵat pen birneshe kúnge, basqalar turmys jaǵdailaryn qamtamasyz etý úshin ómir boiǵa satylady.
Jylama, Katiýshka. Seniń ómirińdi nelikten jek kóretinimdi endi túsingen shyǵarsyń?
Ne aityp turǵanymdy ózim de ańdamadym.
Taǵy súidi. Orystyń jas qyzdary ǵana adamdy osylai súie alady.
Endi qashan kezdesemiz?
Keshki astan keiin biraz serýendeiik.
Kelistik.
Katiýshkanyń anasy jáne qastaryndaǵy áielmen ishken keshki as jalyqtyryp jiberdi. Astan keiin Katiýshka ekeýimiz serýendeýge shyqtyq. Jarty saǵattan artyq júrdik. Kesh qarańǵylyǵy qoiýlana tústi. Shyrsha aǵashtary ósken orman arasynan ilbip óttik. Juqa bult aspandy qara kók túske malyndyrdy. Jolda tiri jan joq, ainala qulaqqa urǵan tanadai typ-tynysh. Alystan aýyldardaǵy itterdiń áýpildep úrgeni estildi. Katiýshka oryssha bir óleńdi yńyldap aityp kele jatty. Men qulaq qoidym. Jarty saǵattai ótti. Ormannyń ortasyndaǵy dóńniń ústinde aǵash lashyq tur eken. Katiýshka sharshap qalǵan edi. Men odan: «Ana jerde sál otyra turǵyń kele me?» – dep suradym.
Jaman oi emes.
Júr, joǵary shyǵaiyq.
Qulap ketýden qorqamyn.
Qoryqpa, qulap bara jatsań, seni ustap qalamyn. Tómende aýa tymyrsyq. Joǵaryda saf aýa.
Lashyqtyń bes baspaldaǵy bar eken. Aiaǵyn birinshi baspaldaqqa qoiǵanda syqyrlaǵan dybys estildi. Katiýshka meniń qushaǵyma qulady. Bul ekeýimizdiń súiisýimiz úshin jaqsy syltaý boldy. Sodan keiin ol meniń demeýimmen joǵary shyqty. Bizdiń ainalamyzdy qalyń qara aǵashtar qorshap turdy. Aǵashtardyń basy sýdyń tolqyny siiaqty teńseldi. Katiýshka taǵy yńyldap oryssha án aitty. Daýysy báseń bolǵanymen jigermen aitty. Qolynan ustadym:
Katiýshka...
Jaýaptyń ornyna basyn iyǵyma qoidy. Osyndaida únsizdiktiń jyldam buzylmaityny qandai jaqsy. Birazdan keiin: «Sen bul jerge nege keldiń?» – dep surady.
Birinshiden, saǵan ýáde bergem.
Meniń sózimdi bólip: «Ekinshiden...», – dedi.
Ekinshiden, munda ákem keldi. Men de keldim.
Onda nege osy ýaqytqa deiin aitpadyń?
Aitatyn nesi bar? Sen áke-shesheńe qatty baýyr basqansyń. Men barlyq nárse jóninde saǵan kereǵar oilaitynymdy bilesiń ǵoi.
Meni onymen tanystyr, álde uialasyń ba?
Nege uialamyn? Men qalamaimyn. Eger sen qalasań, erteń tanystyraiyn.
Júzin meniń keýdeme jasyryp: «Erteń bolmaidy», – dedi.
Erteń nege bolmaidy?
Eki qolymen moinyma asyldy. Meni súiip, jylady. Men onyń qolyn moinymnan alyp, júzin ózime buryp, qarańǵyda kózine tesile qarap: «Jylama, Katiýshka. Men bilemin. Búgingi sózińdi túsindim. Seniń álemiń osyndai. Men seni súiemin. Súietinim sondai, seni satyp ala almaimyn. Asyly, ekeýimizdiń aramyzda osy estelik qalsyn. Bul estelik jaman emes: adamdy jubatady; batyldyq berip, úmittendiredi. Erteń jańa tanysyńmen serýenge shyǵasyń ba? Jaqsy, biz keshke kezdeseiik», –dedim.
Men erteń onymen ońasha qalady dep oilama. Qasymda anam bolady. Erteń keshke de «Aq at» qonaq úiinde ol bizdi qonaq etedi. Kel, erteń seni onymen tanystyramyn. Eger meni jaqsy kórseń, ol týraly oiyńdy ait».
Jaraidy, Katiýshka. Erteń ákeme baramyn. Keshke «Aq at» qonaq úiinde kezdesemiz.
Endi sóilespedik. Kóńilimizdegini bir-birimizge aimalasyp, súiisip bildirdik. Birtindep ai kórindi. Kesh bolyp ketti. Tómen tústik. Aidyń nuryna masattanǵan úirekter barqyldasyp, bir-birimen syrlasyp jatty. Olardyń daýystaryn estigen bizdiń kóńilimiz shattandy.
Men bólmeme jetkende saǵat on birdi kórsetip turdy. Frideldi shaqyrdym. Sharap ákelip berdi. Birazdan keiin kórshiniń bólmesinen grammofonnyń áýeni estildi. Men sharap iship, temek tartyp, biraz otyrdym.
Erteńinde saǵat toǵyzda jatyn bólmemnen syrtqa shyqtym. Aldymen holda biraz júrdim. Fridel basyna aq oramal bailap, bólmelerdi jinap júr eken. Katiýshkanyń anasy jáne álgi áielmen birge serýenge ketkenin aitty. Men temir jolǵa bardym. Ol jerden ákemniń shabadanyn alyp, páýeskege minip, «Aq at» qonaq úiine attandym. Bizdiń qonaq úiden ol jerge deiin shamamen jarty saǵat jol eken. Saǵat on jarymda jettim. Ákem bolmady. Tańerteń erte shyǵyp ketkenin aitty. Shabadandy qonaq úidiń iesine amanatqa qaldyryp, «Jasyl úi» meimanhanasyna kún batarda jetkende Katiýshka da joq eken. Taǵy Fridel keldi. Bul joly ústine ádemi kóilek kiip alypty. Ol maǵan: «Myrza, hanymdar kelip ketti», – dedi.
Fridel, búgin ádemi bolyp tursyz.
Iá, búgin demalysym. Jigitimmen bige baramyn.
Keshki asymdy iship, ákemniń qonaq úiine jaiaý tarttym. Ol jerge saǵat toǵyzda jettim. Ákemniń bólmesiniń esigin qaqqanda, tómendegi zalda ekenin aitty. Baspaldaqtan tómen tústim. Esikti ashyp, bas suqtym. Katiýshkanyń ákemniń janynda otyrǵanyn kórdim. Daiashy sharaptyń bosaǵan bótelkelerin alyp, ornyna jańalaryn qoiyp jatty. Ákem saqalyn tyqyrlap qyrypty. Katiýshka ústine kógildir kóilek kiipti. Burynǵydan beter sulýlanyp ketkendei kórindi. Ol jerden tez shyqtym. Katiýshkaǵa hat jazdym da daiashydan aparyp berýdi ótindim:
«Katiýshka, súiiktim! Menen ákemmen tanystyrýymdy ótingen ediń. Ákem – seniń sol jaǵyńda otyrǵan adam. Tańdaǵan kúieýiń týraly oiymdy aitýymdy suradyń. Óte jaqsy kúieý. Onyń qasynda baǵyń ashylady».
Qonaq úidiń iesine: «Shabadan ana hanymnyń janynda otyrǵan kisiniki», – dedim.
Bozorg ALAVI
Parsy tilinen aýdarǵan Ainash QASYM
