Qala turǵyndary men qonaqtary úshin qazir Ertis jaǵalaýynan basqa barar jer joq. Semeilikterdiń neshe býyn ókilderi úshin súiikti demalys orny bolyp kelgen Ortalyq saiabaqtyń esigine qara qulyp salynǵaly úsh jyldai ýaqyt boldy. Alǵashqyda jóndeý júrgiziledi degendi estip qýanǵan qala turǵyndary qazir jańartylǵan saiabaqty kórýden úmit úze bastaǵandai...
Sońǵy kezderi biliktiń ústinen shaǵym aityp, ózderin aqiqattyń jarshysy, qiianattyń qurbany etip kórsetip, áleýmettik jeliniń juldyzyna ainalǵan kásipkerler kóp.
«Osy saqaldy qurylysqa ainalǵan saiabaqty jóndeýge bólingen MILLIARDTAN asatyn úlken jobanyń merdigeri kim?» degen saýal kópshiliktiń sanasyna salmaq salyp kele jatqany qupiia emes...
Ótken jyly, Abaidyń týǵanyna 175 jyl tolýy qarsańynda beriledi dep kútken nysan áli kúnge jabyq, taiaý kúnderi ashylatyn túri de baiqalmaidy.
Jolǵa jaiylǵan tas tósenishter men saiabaq ortasyndaǵy Shákárim Qudaiberdiev eskertkishiniń tuǵyryndaǵy qaptamalarynyń qoparylyp jatqanyn kórgen semeilikterdiń «qairan, sýǵa ketken biýdjet qarjysy» dep ókinish bildirýden basqa amaldary joq.
Mamyr aiynyń ortasynan aýyp barady, alaida semeilikter biyl da saiabaqta sairandai almaityn siiaqty. Bos ýaqyttarynda Ortalyq saiabaqty betke alatyn semeilikter bul kúnderi adam boiynan asatyn temir qorshaýyndaǵy tesik-tesikten syǵalaýdan ári asa almai júr.
Sonymen, Semeidegi Ortalyq saiabaq qalai saqaldy qurylysqa ainaldy?
Ortalyq saiabaq qurylysy Máńgilik El kóshesiniń Jamaqaevpen qiylysynan bastap Shmidtke (Arbat) deiin jóndeý jobasy negizinde bastalǵan bolatyn.
Tapsyrys berýshi - «Turǵyn úi - kommýnaldyq sharýashylyǵy jáne turǵyn úi inspektsiiasy» memlekettik mekemesi.
Merdiger mekeme - «Eńbek-Semei» respýblikalyq memlekettik kásipornyna qarasty sharýashylyq júrgizý quqyna ie «Eńbek» filialy, «Kókjartas-qurylys» JShS. Jóndeý jumysy 2021 jyldyń 1 maýsymynda aiaqtalýǵa tiis bolatyn.
Jumysy 2019 jyldyń qyrkúiek aiynda bastalǵan saiabaq ishindegi joldarǵa tóseitin tastarmen Saranbaev basshylyq etetin «Semei - Tabiǵat» JShS qamtamasyz etý kerek bolatyn. Jóndeý jumystary atalǵan seriktestiktiń memlekettik tapsyrysty merziminde oryndai almaýynan áli kúnge aiaqtalmai tur... Onyń sebebi ne deisizder ǵoi?!
Sebebi - seriktestik quny MILLIARDTAN asatyn jobany ysyryp qoiyp, basqa tapsyrysty oryndaýǵa kirisken. Saiabaqtaǵy jóndeý jumysynyń aiaqtalmai turýynyń basty sebebi jolǵa tóseitin tastardyń mezgilinde jetkizilmeýinen.
Naqty aitqanda, saiabaqqa tiesili tósenish tastar Áýezov dańǵylynyń boiyndaǵy «Abai jolyna» jóneltilgen.
Semei qalalyq turǵyn úi - kommýnaldyq sharýashylyǵynyń burynǵy basshysy Amantai Ótelbaevtyń aitýynsha, «Semei – Tabiǵat» JShS quryltaishysy resmi túrde basqa adam bolyp tirkelgenimen, jumys esimi kópshilikke tanys Rafail Hazipovtyń (tómende sýrette) tikelei basshylyǵymen júrgizilgen. Tapsyrys berýshiler tarapynan birneshe márte eskertý jasalǵan. Alaida Rafail Hazipov kúnde erteńmen, nemese «áne keledi», «mine keledimen» sharshatqan syńaily.
Bas merdiger men qalanyń burynǵy ákimi Ermak Sálimovtiń tarapynan qatty talap qoiylmaǵandyǵy da nysannyń saqaldy qurylysqa ainalyp ketý sebepteriniń biri ekendigi sózsiz.
Biyl qys maýsymynda semeilikter úshin saiabaqtyń esiginiń ashylýy kezdeisoq jaǵdai boldy. Ashylardan az ýaqyt buryn ǵana, naqty aitqanda qarasha aiynda, saiabaq ishindegi joldarǵa tastar tóselgen bolatyn. QARAShADA!!! Bizdiń jaqta qys erte túsetini belgili.
Qarashada - Qazaqstannyń shyǵysynda alǵashqy sýyq túsip, jer qatyp, qys habaryn beretin ýaqytta - tósenish tastar jetkizilip, jerdiń qatyp qalǵanyna da qaramastan jaiylǵan. QATYP QALǴAN JERGE! Jer qatyp qalatyn ýaqytta taqtatas tóseý qurylys jumysynyń tehnikalyq talaptaryna qaishy ekendigin bilý úshin maman bolý qajet emes dep oilaimyz... Sonymen, qurylys talaptaryna qaishy atqarylǵan is óz «nátijesin» berdi. Kún jylynyp, qar eri bastaǵanda qarashada tóselgen tastar qoparylyp qaldy.
Búgingi tańda saiabaqtaǵy qatelikter saldaryn qalpyna keltirý jumystary qolǵa alynyp jatyr. Árine, tapsyrysty oryndaýǵa tiisti merdiger esebinen. «Kókjartas» firmasy jerge tas tóseý konkýrsyn utyp alǵan.
Sóitip, «Semei - Tabiǵat» JShS-niń jaýapsyzdyǵynan bolǵan áreket semeilikterdiń jalǵyz saiabaǵyn uzaq ýaqytqa jabýǵa sebep bolyp otyr.
Bir tapsyrysty oryndamai, ekinshi nysan qurylysyn bastaǵan atalǵan seriktestiktiń berekesizdigi bul ǵana emes siiaqty... Ótken jyly «Abai joly» boiyna tóselgen tastardyń búgingi jaǵdaiy qalai? Abaidyń týǵanyna 175 jyl tolýy qurmetine aqyn murajaiy mańynda atqarylǵan qurylys jumystaryna atalǵan seriktestiktiń qatysy bar ma? Osy saýaldarǵa tiisti oryndardyń jaýap berýin suraǵymyz keledi.
Semeidegi Jeńis saiabaǵyna taiaý ornalasqan Máńgilik el kóshesiniń boiyndaǵy Arbatta otyrǵyzylǵan shyrshalar jaily da aita ketken oryndy bolar. Ótken jyldyń mamyr aiynda shyrshalardyń saýatsyz otyrǵyzylǵandyǵy semeilikter tarapynan az narazylyq týǵyzbaǵan bolatyn. Arada bir jyl ótkende sol narazylyqtyń oryndy ekendigine kópshiliktiń kózi jetti. Shyrshalar qazir túgeldei derlik qýrap qaldy. Otyrǵyzýǵa jumsalǵan qansha biýdjet qarjysy ysyrap boldy?!
Shyrshalar Jeńistiń 75 jyldyǵy qurmetine Katonqaraǵaidan arnaiy syilyqqa jiberilgen bolatyn. Alaida bul kúnderi qýrap qalǵan shyrshalardy kórgende, «jumysty oryndaýshy kim?» degen saýaldyń kópshiliktiń kókeiinde bolýy zańdy. Ras-ótirigin kim bilsin, bul aǵashtardy otyrǵyzǵan qosymsha merdiger de «Hazipov» JK degendi estidik.
Rafail Hazipov ózin Semeidiń patrioty etip kórsetedi. Eger shyn máninde qalaǵa jany ashityn azamat bolsa (qalalyq máslihattyń depýtaty ekendigi óz aldyna), osyndai keleńsizdikterge jol berilmes pe edi?
Saqaldy qurylystar qataryna kirgen saiabaq, Máńgilik el kóshesiniń boiyndaǵy qýrap qalǵan shyrshalar, «Abai jolyna» sapasyz tóselgen tastarǵa suraý bola ma? Biz tapsyrysty mezgilinen keshiktirip, sapasyz atqarǵan merdigerlerdi, QR «Memlekettik satyp alý týraly» Zańynyń talaptaryna sáikes, «jaýapsyz oryndaýshy» tizimine kirgizý qajet dep esepteimiz.
Ortalyq saiabaq jaqqa jaltaqtaǵan halyqtyń taiaý kúnderi ashylady degen úmiti de úzile bastady. Saiabaqtyń týra ortasynda Shákárim babamyz ysyrap bolǵan MILLIARDTAN astam qarjy men jaýapsyz merdigerlerdiń jumysynan túńilip, búgin-erteń qamaýdan shyǵa almaitynyna kúiinip otyrǵandai...
Riza MOLDAShEVA,
Derekkóz: Semei tańy
