Óz tarihynda bul saiysqa TMD elderinen 2 –aq adamnyń irikteýden ótkenin eskersek, álemdik synnyń bási joǵary ekenin anyq baiqaýǵa bolady.
Buǵan deiin reseilik ǵalym qatyssa, endi mine Qazaqstan atynan Raýannyń qatysyp qana qoimai, júldeger atanýy el abyroiyn asqaqtata tústi. Osy arqyly jerlesimiz meditsina ǵylymynda da qazaq balasynyń «aitary bar ekenin» dáleldedi.
Búkilálemdik Qozǵalys Buzylysy Qaýymdastyǵy – bul Parkinson aýrýy men adamnyń ózge de qimyl-qozǵalysynyń buzylysyna alyp keletin aýrýlardy zertteýge baǵyttalǵan meditsina salasyndaǵy ǵalymdar men dárigerlerdiń álemdik qaýymdastyǵy.
Mine, osy qaýymdastyq ózderiniń biylǵy 24 –shi Kongresin AQSh-tyń Filadelfiia qalasynda COVID – 19 pandemiiasyna bailanysty virtýaldy formatta ótkizdi. Oǵan 146 elden 20 myń ǵalym men dárigerler qatysty.
Jalpy barlyq Kongresterdiń basty maqsaty - bilim berý jáne álemniń bilikti mamandarynan tájiribe jinap úirený. Sondyqtan osy Kongrestiń bir bólimi - diagnoz qoiýǵa qiyn soǵatyn óte sirek nemese klinikalyq turǵydan óte ózekti jaǵdailardy kórsetetin video saiys bolyp tabylady.
Al saiystyń ózi Kongress sheńberinde 13-shi ret ótkizilip otyr. Saiysqa qatysýǵa dúnieniń tórt buryshynan niet bildirgen júzdegen ǵalymdar jarysqa qatysý suranystary men beine materialdaryn Qaýymdastyqtyń komitetine aldyn-ala jiberedi.
Alaida onyń ishinen eń ózekti jáne kongress qatysýshylaryna sapaly jáne naqty praktikalyq tájiribe beredi degen 12 klinikalyq mysal ǵana iriktelip alynyp, kongress saiysyna qatysý quqyǵyn alady. Saiysqa qatysýshy ǵalymdardyń eńbegin álemniń eń bilikti nevrolog dárigerleri baǵalasa, bulardan ózge táýelsiz eki bilikti dáriger maman klinikalyq materialdy talqylaidy.
Mine, osy tańdalyp alynǵan 12 úmitkerdiń arasynan Raýan Baǵdanuly diagnoz qoiýy óte qiynǵa soǵatyn, biraq genetikalyq analiz jasai otyryp molekýlalyq diagnoz qoiǵan klinikalyq mysaldy keltirip saiystyń qola medalin jeńip aldy. Júldegerlerdi anyqtaý kongreske qatysqan álem ǵalymdarynyń onlain daýys berýi arqyly júrgizilgenin aita ketkenimiz jón.
Raýan Baǵdanuly Qaiyrjanov Semei Memlekettik Meditsina Akademiiasynyń emdeý isi fakýltetiniń túlegi. Atalǵan oqý ornyn 2007 jyly támamdap, 2008 jyldan beri nevrologiia salasynda qyzmet atqaryp keledi.
2014-2016 jyldar aralyǵynda London Ýniversitetiniń Nevrologiia ǵylymi-zertteý institýtynda klinikalyq nevrologiia mamandyǵy boiynsha ǵylymi magistratýrada oqyǵan.
Qazirgi tańda jerlesimiz London Ýniversitetiniń Nevrologiia ǵylymi-zertteý institýtynyń stipendiiasyn utyp alyp, nevrologiia jáne neirogenetika salasy boiynsha doktorontýrada oqyp júr.
Onyń ǵylymi jumysy - Orta Aziia elderi men Qazaqstandaǵy nerv júiesiniń tuqym qýalaityn aýrýlaryn zertteý arqyly genetikalyq sebebin tabý. Raýan óziniń uzaq jyldar boiy alǵan bilimin álemde áli ashylmaǵan tek Orta Aziia men Qazaqstan halyqtaryna ǵana tán jańa aýrý shaqyratyn genderdi taýyp, ol aýrýlardy genetikalyq tásildermen emdeý joldaryn ashýǵa arnap júr.
Qazirdiń ózinde doktorantýrada oqi júrip Raýan Baǵdanuly Orta Aziia jáne Qazaqstannan nerv júiesiniń tuqym qýalaityn aýrýlardy shaqyratyn birqatar jańa gender ashty.
Maqsatym – elime, adamzatqa paidamdy tigizý dep biletin ol Qazaqstan men Orta Aziia elderindegi klinikalyq diagnoz qoiýǵa qiyn nerv júiesiniń tuqym qýalaityn aýrýlary bar adamdarǵa qymbatqa túsip, qoldary jete bermeitin genetikalyq analizderdi tegin jasap júr.
Aitpaqshy, álemdik saiystyń qorytyndysy shyǵysymen odan habardar bolǵan ýkrainalyq bir dáriger-ǵalym jerlesimizdi jeńisimen quttyqtap, óz emdelýshisiniń emi tabylmai otyrǵan dertine dál osyndai analizdi júrgizip kómektesýin surapty. Osynyń ózinen - aq Raýan Baǵdanulyn meditsina ǵylymynda qazaq balasynyń arasynan tyńǵa túren saldy dep tolyq aita alamyz.
Qýanysh RAHMETOLLAULY