Saiasi tok-shoý nege joq?

Saiasi tok-shoý nege joq?
 Otandyq telearnalarda elimizdegi jaǵdaidy taldap-tarazylap otyratyn qazaq tilindegi saiasi-saraptamalyq baǵdarlama nege joq? Álde qazaqtildi jýrnalisterdiń bul taqyrypqa tisi batpai ma? Bolmasa buǵan ruqsat bermei me?..  Kim bilgen.

TV
TV
Biletinimiz, telearnalardyń bári tizgin-shylbyryn áldeqashan bilikke berip qoiǵan. Olardyń túpkilikti quryltaishylaryn izdeseń, shetel asyp, Qazaqstanǵa qaita oralasyń.


Ras, otandyq telearnalardyń arasynda táýelsiz arnalar da bar. «Qazaqstan» men «Habardyń» saiasi taqyrypqa tisi batpaǵan kúnniń ózinde KTK men «31 arna» bul taqyrypta erkin kósiletindei múmkindikke ie.

Biraq, bizde bári «ruqsat» boiynsha ǵoi. Bálkim, joǵarydaǵy aqparatqa jaýapty shendiler telearna basshylaryna qoǵamdyq-saiasi habarlardy meilinshe azaityp, oiyn-saýyqtyq baǵdarlamalarǵa basa kóńil bólý týraly aýyzsha tapsyrmalar beretin shyǵar...

Biraq, bul durys pa ózi? Júieniń yqpalyna jyǵylǵan telearnalar kórermenniń aldynda bet-júzi qyzarmai ma? Telearna tárbie quraly desek, oiyn-saýyqtyq baǵdarlamalar men úndiniń serialdary kórermenge ne beredi?

Osy arqyly halyqtyń sana-sezimin basqa arnaǵan burǵysy keletin bilik, anyǵynda óz-ózine qaqpan qurýda. Memleketke, onyń damýy men ósýi úshin saýatty, belsendi áleýmettik orta qajet. Bilik muny qashan túsiner eken?

Sosyn qazirgi telearna basshylarynyń arasynda azýly, jýrnalistikanyń qazanynda qainaǵan eshqaisysy joq. Bireýiniń ómir tarihyna úńilseń, qaidaǵy bir komitette qadaǵalaýshy maman, bolmasa, qandai da bir iri kompaniianyń zań bólimin basqarǵan, aǵylshyn tilin jetik biletin «zamanaýi qazaq» bolyp shyǵady. Bular bilikti basshy emes, bilgir oryndaýshy ǵana.

Sodan da shyǵar biliktiń sózine jyǵyla ketetin, buiyrǵan dúniesin buljytpai oryndaýǵa tyrysady.

9e9dbcd7-a2df-494c-ac25-fcdfbcc129af
9e9dbcd7-a2df-494c-ac25-fcdfbcc129af
 KTK arnasyndaǵy Platonovtyń «Slýgi naroda», «Portret nedeli» siiaqty saiasi-saraptamalyq baǵdarlamalardy bárimiz bilemiz. Al qazaq tilinde mundai baǵdarlamany izdeseń tappaisyń. Nege?


Álde joǵarydaǵyda orystildi jýrnalisterge saiasi-saraptamalyq baǵdarlama ashýǵa ruqsat berip, qazaqtildi jýrnalisterge tyiym salyp tastaǵan ba? Joq.

Bizdińshe bul – telearna basshylarynyń ustanymyna tikelei bailanysty dúnie.

Orys tilindegi saiasi-saraptamalyq baǵdarlamalardyń jetekshileri ákimder men ministrlerdi synasa, qoǵamnyń nazarynda júretinin jaqsy biledi jáne sonysymen utady.

Ózin synaýǵa qoryqpaityn jýrnalisten sheneýnik te taisaqtaidy. Álgi Platonovtyń kez-kelgen ákim men ministrdiń kabinetin teýip kirip, ózi mańyzdy degen suraqty tótesinen qoiatyny sodan.

Osyndai ótimdi saiasi-saraptamalyq baǵdarlama jasaý qazaqtildi jýrnalisterdiń qolynan kelmeidi dep oilaisyz ba? Joq, árine keledi. Ol úshin telearnalardyń shoshymaly basshylary qaramaǵyndaǵy jýrnalisterine az-kem erkindik berýi kerek. Iá, tek qana «azdaǵan erkindik».

Biraq, biz aitqan shoshymaly basshylar ákim men ministrdiń minin betine basý, bul – tutas bilikka qarsy syn aitý dep oilaidy.

Memleket basshysy Úkimettiń keńeitilgen otyrysyna qatysqanda ákim men ministrlerge kemshiligin kózine shuqyp turyp kórsetedi emes pe? Sonda bul isten otandyq telearnalar nege shet qalýy tiis?

Qazirgi kórermen úshin ákim-qaranyń minin betine basyp aitatyn A.Platonovtan asqan maitalman joq.

Al bilikti qazaq jýrnalisteri she? Olarǵa ázirshe múmkindik berilmeýde. Esesine, arzan áńgime aityp, jyrtyńdap kúlýden ezýi jiylmaityn KVN-shikterdiń aiy ońynan týyp tur.

Jarbol Kentuly