Memleket basshysy tapsyrmasymen «Bilimdi ult» sapaly bilim berý» ulttyq jobasy daiyndaldy.Shynynda da, qoǵam damýynyń basty faktory sapaly bilimdi meńgergen bilikti mamandar ekeni sózsiz. Bul baǵytta elimizde bilimge qushtar, bolashaǵymyzdyń negizin quraityn daryndy jastarǵa barynsha qoldaý kórsetip, áleýetin paidalaný kózderin qarastyrý kerek. Sondyqtan da qazirgi ýaqyttan bastap bolashaqta sapaly bilim beretin pedagog daiarlaý máselesine erekshe mán berýimiz qajet. Al sapaly bilimdi berip, sanaly urpaq tárbieleitin – ulaǵatty ustaz. Sanany turmys bilegen búgingi qoǵamda oqytýshylardyń qajymas eńbek etip, sapaly bilim berýi, onyń áleýmettik jaǵdaiynyń deńgeiimen de tikelei bailanysty ekeni ras. Bul rette Memleket basshysy «oqý oryndaryn bilikti professor-oqytýshylyq qurammen qamtamasyz etpeiinshe, bilim sapasyn kóterý múmkin emes» dep ustazdardyń áleýmettik jaǵdaiynyń mańyzdy ekenin alǵa tartty. Sebebi ol áleýmettik máselelerge alań qylmai, alańsyz sabaq berýi tiis.
BUU-nyń bastaýymen alǵash ret «turaqty damý» kontseptsiiasy usynyldy. Turaqty damý maqsattarynyń ishindegi 4-maqsat: «Barlyǵyna sapaly bilim» ekenin alǵa tartqym keledi. Bilim salasy únemi jetilip, jańaryp otyrýdy qajet etedi. Biz ómir súrip otyrǵan qazirgi kezeń – bul jańa dáýir,jańa kózqarasty, jańashylyqty talap etetin ýaqyt. Sonyń ishinde,bilim salasynda bolyp jatqan jańa ózgeristerdiń mańyzy zor. Sannan sapaǵa qyzmet etý – búgingi talap. Qazir elimizdegi joǵary oqý oryndarynyń jartysy ǵana túlekterin 60 paiyzdyq deńgeide jumyspen qamtyp otyr. Bul joǵary kórsetkish emes. Osyny eskergen Memleket basshysy sany bar, sapasy mardymsyz oqý oryndary qysqartylyp, básekege qabiletti kadrlar daiarlai alatyn irgeli oqý oryndaryna ǵana múmkindikter beriletinin qadap aitty.Bul – sózden iske kóshýdiń aiqyn dáleli. Ǵylymdy damytpai, ulttyń damýyn qamtamasyz ete almaimyz. Úkimet bul máseleni ǵylymi-zertteýlerdiń deńgeiin arttyrý jáne ony is júzinde qoldaný turǵysynan qarastyrýy kerek dedi.
Bilim berý júiesi - sabaqtastyǵy bar bilim berý baǵdarlamalary men ár túrli deńgei men baǵyttaǵy memlekettik bilim berý standarttary júiesiniń, olardy ártúrli uiymdastyrý quqyqtyq formadaǵy, tiptegi jáne túrdegi bilim berý mekemelerinde iske asyrýshy tarmaqtardyń, sonymen birge bilim berýdi basqarý organdary júiesiniń jiyny.
Bilim berý júiesi qoǵamnyń áleýmettik – ekonomikalyq damýynda jetekshi rol atqarady, sondai – aq ony ári qarai aiqyndai túsedi. Al bilimniń qalyptasyp, damýynyń jalpy sharttary filosofiianyń negizgi máselesi – rýhtyń materiiaǵa, sananyń bolmysqa qatynasy turǵysynan zertteletin ilim tanym teoriiasy dep atalady. Tanym teoriiasynyń basqa ǵylymi teoriialardan túbirli aiyrmashylyǵy – ol bilimniń qalyptasýy men negizdelýiniń jalpy ustanymdaryn, obektivtik qatynastardy qalyptastyrady.
Bilim sapasyn arttyrý jáne nátijege baǵyttalǵan úlgige betalýy barysynda muǵalimder memlekettik standart berilgen nátijelerge jetýde kásibi sheberlikpen meńgergen zertteý bilikteri men daǵdylary nátijesinde problemanyń sheshimin taba alatyn, aqparattyq – kommýnikativti mádenieti joǵary tulǵalyq - damytýshylyq fýnktsiiany atqarady. Qazirgi zaman adamnyń osy quzyrettilikti meńgere otyryp tek « kásibi ikemdiligin ońtailandyrýdy qamtamasyz etý ǵana emes, iske asyrylý múmkindigin « únemi oqyp – úirený jáne ózin-ózi jasaý talabyn qalyptastyra alady.Jastarǵa sapaly bilim berý, ǵylymi baǵytyn aiqyndaý, jańashyl ideialaryn qoldaý bizdiń basty mindetimiz. Jastardyń mamandyqty durys tańdaýy, sapaly bilim alýy — ózekti másele. Sebebi, elimizdiń damýy, ósip-órkendeýi jastardyń mamandyq tańdaýyna, ózi tańdaǵan kásipke degen yntasyna, alǵan bilimine bailanysty jáne osy máselege erekshe kóńil bólgen jón.
Sapaly bilim berý– asa qundy kapital. Sondyqtan investitsiia salý ózińdi shyńdap qana qoimai, elge, Otanǵa qyzmet etetin mańyzdy qadam ekenin esten shyǵarmaý kerek. Eń bilimdi mamandary bar memlekette ómir súrýdiń barlyq jaǵdaiy turaqty ári sapaly bolady. Ol siz ben bizdiń densaýlyǵymyzdy, ómirimizdi uzartatyn birden-bir faktor. Sondyqtan Prezident tapsyrmasyndaǵy sapaly bilim berý qaǵidaty ár ýaqytta jaýapkershiligi mol mindet.
Saýle Seidenova
ál Farabi atyndaǵy QazUÝ filologiia fakýlteti,
shetel filologiiasy jáne aýdarma isi kafedrasynyń dotsenti
Gýljazira Gabdkrimova jáne Meiramkúl Tleýlinova
ál Farabi atyndaǵy QazUÝ filologiia fakýlteti
2 kýrs, shetel filologiiasy jáne aýdarma isi kafedrasynyń doktoranttary
