"Reseige qarsy sanktsiialar bizdi ońdyryp jatqan joq, biraq Batysqa da odan ońai bolyp jatqan joq, sebebi olar býmerang ispetti". Osylai degen RFǴA Ortalyq ekonomikalyq-matematika institýtynyń direktory Albert Bahtizin santsiialardyń keri áserine baǵa beredi, dep jazady Dalanews.kz.
"Sheksiz sanktsiialar, salalyǵy bar, qaita ainalyp salynyp jatqany bar, tutastai alǵanda, bizdiń elimizdi ońdyryp jatqan joq. Logistikalyq bailanystar joiylýda, ózara esep aiyrysýda problemalar týyndaýda, reseilik shikizat tasymaldaýshylardyń baǵasy jasandy túrde tómendetilýde", - deidi ol.
Alaida, reseilik ǵalymnyń aitýynsha, Reseige qarsy sanktsiialar býmerang ispetti Eýropa elderine oralyp, olarǵa da neǵurlym aýyr áser etýde.
"Eger Eýropa elderiniń ekonomikasy Resei tap kelip otyrǵan qysymǵa ushyrasa, olardyń buǵan shydaýy ekitalai bolar ma edi, qalai... Mundai jaǵdaida, qytailyq áriptesterimizben birlesken esepteýler boiynsha, EO elderiniń JIÓ ósimi 8-12% aralyǵynda tómendeitin edi.Sebebi, EO-nyń barlyq elderiniń ulttyq qýat indeksi, iaǵni eldiń jiyntyq áleýetiniń kórsetkishi Resei men Qytaidan áldeqaida tómen", - deidi ǵalym.
Máselen, Qytai ulttyq qýat indeksi boiynsha álemde birinshi orynda, Resei - úshinshi orynda, Germaniia - jetinshi orynda, Frantsiia - onynshy orynda, al Ulybritaniia - on besinshi orynda turǵan kórinedi.
Aita ketsek, kúni keshe Eýropalyq odaq Resei, Qytai jáne Soltústik Koreia flottary men kompaniialaryna baǵyttalǵan Reseige qarsy 15-sanktsiialar paketin qabyldap jiberdi.
Qujat Eýropalyq odaq keńesiniń resmi saitynda jariialandy. Onda atalǵan sanktsiialardyń kezekti jiyntyǵy Reseidiń áskeri-ónerkásiptik keshenine baǵyttalǵany naqtylanady.
Tizimde 54 jeke jáne 30 zańdy tulǵalar kórsetilgen. Onyń ishinde Soltústik Koreianyń eki shendisi de bar. Zańdy tulǵalar qataryna alǵash ret ushqyshsyz ushý apparattary men mikroelektrondyq komponentterdi tasymaldaýshy qytailyq kompaniialar da enip otyr. Atalǵan tizimde bombalaýshy aviatsiia salysynyń 30 ushqyshy jáne ánshi Dolina da júr.
Sondai-aq, shekteýler basqa elderdiń 52 tankerin de qamtyp otyr, endi olarǵa porttarǵa kirýge tyiym salynady, teńiz tasymalymen bailanysty qyzmetterdiń keń spektrinen qaǵylatyn bolady.
"Qytai, Úndistan, Iran, Serbiia jáne BAÁ kompaniialaryna saýda shekteýlerin ainalyp ótti" degen aiyp ta taǵylyp otyr. Sol sebepti EO tarapynan olarǵa qatań eksporttyq shekteýler qoldanylatyn bolady.
Eýropalyq odaqtyń sanktsiialary tiziminde Utair áýe kompaniiasymen birge PIK qurylys kompaniiasynyń da aty atalady. Bul rette "Ekspert RA" agenttiginiń korporativtik reitingter jónindegi aǵa direktory Dmitrii Sergienko sanktsiialar PIK-ke eleýli operatsiialyq qiyndyqtar týdyrmaitynyna senimdi.
"PIK toby osy jyldyń basynda ǵana AQSh salǵan sanktsiialar tiziminde boldy, sondyqtan sanktsiia aiasynda jumys isteý bul kompaniia úshin jańalyq emes", - deidi ol.
PIK - Reseidiń eń iri qurylys kompaniialarynyń biri, 1994 jyldan beri jumys isteidi. Kompaniianyń negizgi aktsioneri - 32,5% aktsiiaǵa ie Sergei Gordeev. Ol da jyl basynda AQSh salǵan sanktsiialar tiziminde bolǵan.
2024 jyldyń qarashasynda Ulybritaniia Resei áskeri-ónerkásiptik keshenine qarsy jańa sanktsiialar engizilgenin jariialady. Onyń ishinde birneshe qazaqstandyq kompaniialar da boldy. Keiin Ulttyq ekonomika ministri Nurlan Baibazarov bul Qazaqstanǵa qatysy joq bir kúndik kompaniialar ekenin aitty. Iaǵni, ony ashady, kelisimshart jasaidy, sodan soń jyp-jylmaǵaidai joq bolyp ketedi.
Al ótkendegi AQSh-tyń qarjy sektoryna baǵyttaǵan sanktsiiasy Reseidi bir shaiqaltyp aldy. Rýbl ońbai quldyrap, teńge de bir "qulap" turdy.
