Roman Skliar Úkimettiń óńirlik saiasat pen aýmaqtyq damytýǵa qatysty jospary týraly aityp berdi
– Eldiń damýy óńirlerdiń teńgerimdi damýy negizinde ǵana múmkin bolady. Jyl sońyna deiin Qazaqstan Respýblikasynyń 2025 jylǵa deiingi aýmaqtyq damý jospary qabyldanady, ol óńirlik standarttar júiesi negizinde "infraqurylym adamdarǵa" qaǵidatyn iske asyrýǵa baǵyttalǵan, – dedi R.Skliar.
Roman Skliar bul qaǵidattyń mańyzy infraqurylymdy, onyń ishinde kólik, áleýmettik, kommýnikatsiialyq jáne energetikalyq infraqurylymdy ozyq damytýda ekenin túsindirdi.
Úkimet kelesi baǵyttar boiynsha qalalar men aýyldyq eldi mekenderdi damytýǵa basa nazar aýdarady: kásipkerlikti qoldaý; «zákirlik jobalardy» iske asyrý arqyly ekonomikany ártaraptandyrý; injenerlik infraqurylymdy salý jáne jańǵyrtý; kóliktik bailanys máselelerin sheshý; áleýmettik-ekonomikalyq damýdyń keshendi josparlaryn iske asyrý jáne t.b. 2020 jyldyń qorytyndysy boiynsha respýblika halqynyń 94%-y sýmen qamtamasyz etilgen. Bul 17,7 mln adam.
Memleket basshysy alǵa qoiǵan mindetterdi oryndaý úshin 1,3 mln-ǵa jýyq el azamattary turatyn 1 922 aýyldyq eldi mekende ortalyqtandyrylǵan sýmen jabdyqtaý jelileri men sý tazartý júieleriniń qurylysy jalǵasatyn bolady. Osylaisha, 2025 jylǵa qarai el halqy 100% taza aýyz sýǵa qol jetkizýmen qamtamasyz etiledi.
Elektr energiiasyn tutynýdyń ósýin eskere otyryp, ekologiialyq manevrlik qýattardy damytý memlekettiń energetikalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýdiń qajetti sharty bolyp tabylady.
Úkimet «Samuryq-Qazynamen» birlesip, bý-gaz qondyrǵylaryn salý jobalary boiynsha birlesken jumys júrgizýde jáne 2026 jylǵa qarai elimizdiń ońtústiginde shamamen 3 myń MVt qýattylyqty iske qosý kútilýde.
– Sońǵy jyldary álemdik tájiribeni eskere otyryp, jańartylatyn energiia kózderi sektoryndaǵy investitsiialyq ahýaldy jaqsartý boiynsha naqty qadamdar jasaldy. Memleket ekonomikany dekarbonizatsiialaýǵa baǵyttalǵan belsendi saiasat júrgizýde. Qazirgi ýaqytta elimizde shamamen 2 myń MVt jańartylatyn energiia óndiriledi, – dep habarlady R.Skliar.
Onyń aitýynsha, 2025 jylǵa qarai bul kórsetkish 2 esege artyp, 4000 MVt quraidy, bul JEK úlesiniń 6%-yn josparly maqsatty indikatormen qamtamasyz etedi.
Memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaý úshin gaz-himiia salasynyń úsh jobasy iske asyrylatyn bolady. Olardyń biri – «Qashaǵan» ken ornynda jylyna 1 mlrd tekshe metr shiki gazdy óńdeý qýatymen gaz óńdeý zaýytynyń qurylysy, ol boiynsha qazirgi ýaqytta qurylys-montajdaý jumystary júrgizilýde.
Batys Qazaqstan óńiriniń tutynýshylaryn turaqty gazben jabdyqtaýdy qamtamasyz etý úshin «Maqat-Soltústik Kavkaz» magistraldyq gaz qubyryn jańǵyrtý jáne «Beineý-Jańaózen» gaz qubyrynyń ekinshi jelisin (308 km) iske qosý josparlanǵan.
Turǵyn úi máselelerin sheshýge keletin bolsaq, Qazaqstan Úkimeti «bir tereze» qaǵidaty boiynsha ákimshisi retinde «Otbasy bankin» belgileýmen tolyqqandy baǵdarlama ázirleýdi júrgizýde.
– El halqynyń turǵyn úi jaǵdaiyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan, memlekettik qoldaý sharalaryn iske asyrý jáne muqtajdar esebine qoiýdyń biryńǵai qaǵidalaryn bekitýdi kózdeitin turǵyn úi saiasatyn reformalaý týraly zań jobasy ázirlendi. Sonyń ishinde azamattarǵa keiinnen turǵyn úi satyp alý maqsatynda jinaqtaý úshin zeinetaqy jinaqtarynyń bir bóligin «Otbasy bankindegi» shottarǵa aýdarýǵa quqyq berýdi kózdeitin normativtik baza qaita óńdeledi, – dedi R. Skliar brifingte.
Prezident Joldaýyna sáikes sharalardy qoldanýdy talap etetin taǵy bir sala – agroónerkásip kesheni. Úkimet basshysynyń orynbasary atap ótkendei, agroónerkásiptik keshenniń basty maqsaty — eldiń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý.
Aýyl sharýashylyǵy óndirisine aýa raiy faktorlarynyń teris áserin joiý, sondai-aq mal sharýashylyǵynyń jemshóp bazasyn damytý maqsatynda eginshilikti ártaraptandyrý boiynsha jumys júrgizilýde. Ol úshin jaldaý sharty sheńberinde qabyldanǵan mindettemelerdi oryndaý boiynsha jer paidalanýshylarynyń jumysyn baqylaý tetikteri ázirlendi.
– Memlekettik retteý sharalary zamanaýi tsifrlyq tehnologiialardy qoldanýǵa, ǵaryshtyq monitoring pen jerdi qashyqtan zondtaýǵa negizdelip, memlekettik qoldaý sharalarymen úilestiriletin bolady, – dep tolyqtyrdy Roman Skliar.
Budan basqa, biznes úshin: egis alqaptaryn ártaraptandyrý, aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónimin ulǵaitý, eńbek ónimdiligin arttyrý, sondai-aq jerdi utymdy paidalaný jónindegi talaptardy oryndaý siiaqty qarsy mindettemelerdi kezeń-kezeńimen engizý josparlanyp otyr.
Aýyspaly egistegi úlesin ǵylymi negizdelgen normalarǵa deiin jetkize otyryp, jem-shóp daqyldaryn ósirý alańyn keminde 2 ese ulǵaitý josparlanýda.
Túbegeili jáne jer betin jaqsartý, sýlandyrýdyń neǵurlym tiimdi modelin qoldaný arqyly jańa alqaptardy ainalymǵa tartý jolymen jaiylymdardyń ónimdiligin arttyrýǵa jańa tásilder engiziletin bolady. Osyǵan bailanysty sýmen qamtamasyz etý jáne sýdy únemdeý maqsatynda turaqty negizde sý arnalaryn rekonstrýktsiialaý júrgizilýde.
– 2025 jylǵa deiin jalpy uzyndyǵy shamamen 2,3 myń km bolatyn keminde 120 magistraldyq arnany qaita jańartýdy júrgizý josparda bar, sondai-aq taiaý ýaqytta eldiń alty óńirinde jinaqtaý kólemi 1,7 mlrd m3 bolatyn 9 jańa sý qoimasy salynatyn bolady, – dep baiandady ol.
Búgingi tańda elimizde shamamen 1,6 mln jeke qosalqy sharýashylyq bar, olar 2020 jyldyń qorytyndysy boiynsha 2,6 trln teńge somasyna aýyl sharýashylyǵy ónimin óndirdi. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha biylǵy jyldyń sońyna deiin Parlamentke «Jeke qosalqy sharýashylyqtar týraly» Zań jobasy engiziledi. Osy zań jobasyn qabyldaý memlekettik qoldaý sharalary sheńberinde aýyl halqynyń kóptegen toptarynyń sýbsidiialar men jeńildikti kreditterge qol jetkizýin qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Jeke qosalqy sharýashylyqtardyń áleýetin aýyl sharýashylyǵy kooperatsiiasyn damytý arqyly iske qosý josparlanýda, bul shaǵyn bytyrańqy fermerleriniń tamaq jáne jeńil ónerkásip kásiporyndarynyń qajettilikterimen ózara is-qimylyn tikelei jáne janama tizbekter arqyly bailanystyrýǵa múmkindik beredi. «Birge – kúshtirek» kooperatsiia qaǵidaty aýyldaǵy usaq taýarly óndiristiń básekelestik artyqshylyqtaryn arttyrýǵa múmkindik beredi.
Sondai-aq Roman Skliar veterinariia júiesine túbegeili reforma júrgiziletinin habarlady. Birinshiden, memlekettik monopoliia fýnktsiialarynyń bir bóligin básekeli ortaǵa berý josparlanyp otyr, bul osy salaǵa jeke kapitaldyń kelýin qamtamasyz etedi.
Ekinshiden, veterinarlyq qyzmettiń epizootiialyq jaǵdaidy jáne mal sharýashylyǵy ónimderiniń qaýipsizdigin baqylaý jónindegi qyzmeti tsifrlyq formatqa kóshirilip, osylaisha elimizdiń veterinarlyq mamandaryn negizgi fýnktsiialaryn oryndaýǵa baǵyttai otyryp, qaǵaz jumystarynan bosatatyn bolady.
Úshinshiden, ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdardyń veterinarlyq qyzmetteri arasynda ókilettikter naqty bólinetin bolady. Sonymen qatar, veterinarlyq mamandardyń jalaqysyn kóterý máselesin sheshý josparlanýda.
