[caption id="attachment_16859" align="alignleft" width="284"]
– Sergei Filippovich, Iaroslavl – Resei teatr óneriniń ortalyǵy ári mádeni astanasy. Ony kópshilik Resei jerindegi baiyrǵy kásibi teatrdyń oryn tepken mekeni dep biledi. Bul teatrdyń sahnasynda óner kórsetý kez kelgen akterdiń armany. Munda Siz qalai keldińiz? Negizi, ózińiz Voronej ziialylarynyń otbasynan shyqqan azamatsyz ǵoi...
– Iá, meniń ata-anam ýkrain mýzykalyq-drama teatrynyń akterleri bolatyn. Anam – Ýkrainanyń eńbek sińirgen artisi. Bala kezimde keshqurym ýaqyttary men teatrǵa baryp «Taras Býlbany», ýkrainanyń boiaýy qanyq komediialary – «Natalka Poltavka», «Svatane na Goncharivtse», «Zaporojetsterdi» tamashalaitynmyn. Ákem ándi keremet aitatyn, «Zaporojetstegi» basty partiiany oryndaityn. Onyń poetikalyq teatr álemindegi lirikalyq tereńdikke negizdelgen keibir partiialary áli kúnge jadymda saqtalǵan. Al ápkem Nadejda Filippovna – pianist, Harkov konservatoriiasyn bitirgen.
Men Iaroslavlge 1984 jyly RSFSR Halyq artisi Gleb Drozdovtyń shaqyrýymen keldim. Volkov teatrynyń sahnasyna kez kelgen akter shyǵa almaidy. Kil shyǵarmashyl tulǵalar shoǵyrlanǵan bul ortaǵa sińisip ketý maǵan da ońai bolmady. Áli esimde, alǵash kelgenimde, sahnaǵa shyǵatyn sátterde spektaklden bosatylǵan akterlerge qosa tsehtaǵy jumysshylar, bet árleýshiler men rekvizitorlary bar – búkil trýppa «osy qaiter eken...» degendei synai qaraityn. Sonda meni ómirlik mektebim men akterlik tájiribem alǵa jeteledi. Kóp ýaqyt ótpei-aq, kirpiiaz shyǵarmashyl ortaǵa men ózimniń kim ekenimdi dáleldedim.
– Kásibi sahnadaǵy alǵashqy rolińiz týraly aityp berseńiz. Ónerdegi jol silteýshi ustazyńyz kim?
– Voronej institýtyn bitirgennen keiin, 1975 jyly meni Stavropol drama teatryna jiberdi. Mundaǵy tuńǵysh oryndaǵan S.Stratievtiń «Rimskaia kýpalnia» dep atalatyn pesasyndaǵy kishigirim rol bolatyn. Munda 5 jyl jumys istedim. 1982 jyly áskerde azamattyq boryshymdy ótegennen keiin, jubaiym ekeýmiz onyń ata-anasy turatyn Voronej qalasyna keldik, demalys alyp. Baqytyma orai, sol jerde men Gleb Drozdovty jolyqtyrdym. Ol Voronej drama teatrynyń bas rejisseri jáne institýttyń kafedra meńgerýshisi edi. Kezdesken sátte maǵan: «Seni teatrǵa alaiyn, al Tatianaǵa kafedradan jumys berýime bolady», – degendi aitty. Sóitip, Tatiana Nikolaevna «Akter sheberligi» kafedrasyna ornalasyp, pedagogikamen ainalysa bastady. Bul kafedrany máskeýlik GITIS-tiń ustaz-professory Olga Ivanovna Starostina men Shýkinsk ýchilishesiniń professory Boris Grigorevich Kýlnov ashqan. Bular erli-zaiypty kisiler edi. Biz Tatiana Nikolaevna ekeýmiz 1975 jyly osy Voronej memlekettik teatr institýtyn bitirip, drama teatry jáne kino artisi mamandyǵyn alǵanbyz. Sonda ustazdarymyz jasy ulǵaiǵanyna qaramastan, bizge tálim-tárbie berip, kásibi maman bolýǵa baýlydy. Qazir osyndai ustazdardan tálim alǵanyma myń da bir shúkirshilik etem. Al RSFSR-dyń Halyq artisi, Stanislavskii atyndaǵy memlekettik syilyqtyń laýreaty Gleb Borisovich Drozdov – meniń ónerdegi hám ómirdegi ustazym.
– Estýimizshe, 80-jyldary F.Volkov atyndaǵy Resei memlekettik akademiialyq drama teatrynda qoiylǵan Drozdovtyń spektaklderi este qalarlyq qubylys bolatyn desedi... Endi ózińiz jumys isteitin Volkov teatry men institýttyń Oqý teatrynyń repertýary týraly aityp berińizshi.
– Oqý teatry – stýdenttiń boiyndaǵy talanty men múmkindikterin ashýǵa kómektesetin tuńǵysh kásibi sahna. Alǵashqy roliń, alǵash qol jetkizgen tabysyń, kórermenniń saǵan degen yqylasy – osynyń barlyǵy Oqý teatrynda júzege asady. Jyl saiyn bizdegi Oqý teatrynyń sahnasynda orystyń halyq ertegileri men I.A. Býnin, A.P. Chehov, A.I. Kýprin siiaqty jazýshylardyń shyǵarmalary negizinde neshe túrli sahnalyq etiýdter qoiylady. Repertýarymyzda N.Ptýshkinanyń «Jemchýjina chernaia, jemchýjina belaia», V.Ibragimbekovtiń áskeri taqyrypqa jazylǵan «Prikosnovenie» atty qoiylymdary men qazirgi zamanǵy italiian pesalarynyń negizinde qoiylyp júrgen «Ostorojno, Italiia!» degen mýzykalyq komediiasy bar. 2010 jyly Oqý teatrynda jóndeý jumystaryn aiaqtap, onyń intererin, kórermen zaly men sahnasyn jańarttyq. Qazir teatrymyz zamanaýi dybys jáne jaryq berý qurylǵylarymen qamtylyp, qaladaǵy óner súier qaýymǵa qyzmet eter kameralyq sahnaǵa ainalǵan.
Ózim qyzmet etetin Volkov teatryna kelsek, Drozdov munda N.Pogodindi qoiǵannan keiin, osy teatrdyń bas rejisseri bop qyzmetke keldi. Burynnan spektaklderinde kóp oinaǵandyqtan, ol kisini jaqsy bilemin ári jaqsy kóremin. Onyń ústine óz isiniń sheberi, adamnyń jan dúniesin túsinetin, qai isti de senip tapsyra biletin azamat bolǵandyqtan, «Teatrǵa kel», – dep shaqyrǵanynda oilanbastan bardym. 3 jyl boiy men N.Gogoldiń «Jenitbasynda», A.Gelmannyń «Zinýliasynda», A.Karelinniń «Zmeelovynda» oinadym. Drozdovtyń spektaklderi árqashan da merekedei bop ótetin. Sonyń sebebin qazir oilap qarasam, ýaqyttyń aǵymyn, tynysyn óte dál sezetin, sony aldyn ala bilip, qoǵamnyń tamyryn basyp otyratyn rejisser eken.
[caption id="attachment_16860" align="alignright" width="305"]
– Sergei Filippovich, Sizdiń jubaiyńyz Tatiana Nikolaevna da – ustaz, teatr institýtynyń professory ári belgili qoiýshy-rejisser. BAQ sholýlarynan onyń M.S.Shepkin atyndaǵy teatrdaǵy qoiylymdarymen jurtshylyqty tánti etkendigin bilemiz. Ol kisi ári akter sheberligi boiynsha sheberlik saǵattaryn, Iaroslavldegi ziialy qaýymnyń túrli is-sharalaryn ótkizedi eken. Biraz kinoǵa da tústińiz. Sizdińshe, kino men teatr rejissýrasy bir-birimen qabysa ma?
– Bul eki nárse shyǵarmashylyq qyzmettiń múldem eki basqa túri. Kino degenińiz – bul tehnika men tehnologiia da, al teatr – adamzat rýhynyń jandy ómir súrýi. Tatiana Nikolaevna ekeýmizdiń ekinshi basty kásibimiz – teatr pedagogikasy bolyp tabylady. Bizden bitirgen túlekter qazir keń baitaq Reseidiń túkpir-túkpirinde Arhangelsk, Vladimir, Týla, Tver, Riazan, Petrozavodsk, Ivanovo, Kostroma, Penza, Kalýga, Krasnodar, Belgorod, Rostov na Doný, Riga, Tallin, Vilniýste qyzmet etip júr. Reseidiń kishigirim qalalaryna arnaiy joldamamen jiberiletin akterlik toptardy daiyndaimyz. Mysaly, Arhangelsk oblysyndaǵy Koglas qalasynyń turǵyndarynyń sany nebári 70 myń. Ol jerde teatrdan basqa eshqandai mádeni oryn da joq. Biz sondai eldi mekenderge mádeniet dánin sebýge atsalysamyz. Syrttai oqý bóliminde de mamandardy daiyndaimyz jáne ustazdarymyzdy sol jaqtarǵa jiberip otyramyz. Biz talanttardy anyqtaý úshin jyl saiyn «Resei teatrynyń bolashaǵy» atty teatr festivalin ótkizemiz. Tatiana Nikolaevna maǵan osy iste kóp kómektesedi. Onyń orys klassikteri A. Pýshkin men Iu. Lermontov shyǵarmalary negizinde qoiylǵan rejisserlik qoiylymdary Belgorod qalasyndaǵy M.S. Shepkin atyndaǵy Memlekettik akademiialyq drama teatrynda tabysty ótti.
– Qiynshylyǵy bar, árine, biraq, jaýapkershiligi basymdaý. Teatrda men ózime ǵana jaýap bersem, qazir meniń moinymda búkil bir ujymnyń júgi bar. Onyń ústine basshy retinde oqý ǵimaratynyń jai-kúiin, oǵan jasalatyn jóndeý jumystaryna, Ministrlik tarapynan «institýttyń zaman talabyna sai» deitin maquldaýyna qalai qol jetkizem degen nárselerge de bas qatyrýym kerek... Teatr institýtyna meni Gleb Drozdov óz kýrsyna ekinshi ustaz retinde shaqyrǵan bolatyn. Bul – ýchilisheni bitirip, joǵary bilim alýǵa kelgen syrttai oqityn akter stýdentter edi. Birte-birte men akterlik kýrstyń jetekshisi, sosyn oqý ornynyń rektory boldym. Biraq rektor bolýdy men eshqashan maqsat etip qoiǵan emespin. Óitkeni, meniń sahnada júrgenime biyl 41 jyl... Ómir ózi osyǵan alyp keldi, sosyn jeńdi túrdik te, kirisip kettik. Munda kelgende men eń aldymen Oqý teatrynyń jóndeý jumysyn qolǵa aldym. Sebebi, ol kezde teatr jartylai qulaǵaly turǵan ǵimarat bolatyn. Qazir onda zamanaýi tehnikamen jabdyqtalǵan 190 oryndyq oqý teatry jumys istep tur. Aldaǵy ýaqyttary men Stýdenttik jataqhanalardyń qurylysyna arnalǵan federaldy baǵdarlamaǵa qol jetkizýdi maqsat etip otyrmyn. Qudaiǵa shúkir, biyl biz toǵyzynshy kýrsymyzdy bitirtkeli otyrmyz. Qazir shákirtterimizdiń 94 paiyzy teatr, televiziia, radio jáne kino salasynda qyzmet etýde. Institýtymyzdyń ataqty túlekteri: Andrei Boltnev, Vladimir Tolokonnikov, Iýrii Tsýrilo, Anna Samohina, Viktor Gvozditskii, shoýmen Sergei Krylov, Aleksandr Robak, Anna Ianovskaia, Irina Grineva, Evgenii Marchelli, Vladimir Gýsevter.
– Bul jóninde Sizge ruqsat bolsa, Tatiana Nikolaevna aityp bersin.
Tatiana Nikolaevna:
– Men qazaq jastaryn alǵash Máskeýde ótken Chehov atyndaǵy konkýrsqa barǵanda kórdim. Meni olardyń syrtqy faktýrasymen qosa, rol oinaǵandaǵy shynaiy minez-qulqy tánti etti. Qazaqtar sulý da adal, týrashyl ári minezge bai halyq ekenine kýá boldyq. Sondyqtan, men olardy bizge oqýǵa shaqyrýǵa bel býdym. Sol jyly Almatyǵa kelip, irikteý emtihandaryn ótkizdim. Almaty – sulý qala eken, maǵan ásirese taýlary men kólderi qatty unady. Almatynyń aporty týraly buryn estýim bar edi, endi dámin tattym.
– Qazir Oqý teatrynda diplomdyq jumystar kórsetilip jatyr dep estidik? Shákirtterińiz úmitterińizdi aqtap jatyr ma? Emtihandar qalai ótýde?
– Qazaqstandyq shákirtterimiz úmitimizdi aqtady! Diplomdyq 6 spektaklimiz úlken tabyspen ótti. Olardyń kóbinde bizdiń qazaq stýdentteri oinaidy. Olar ózderine tapsyrylǵan iske óte jaýapty qaraityn jastar bolyp shyqty. Adal eńbekterimen asa kúrdeli komediialyq materialdy da sheber meńgerip aldy. Eń bastysy, olar bul spektakldiń mýzykasyn basynan aiaǵyna deiin jandy daýyspen dybystap shyqty. Arasynda qazaqtyń halyq ánderiniń áýezderi de qoldanyldy. Osy arqyly biz kórermendi de, qazylar alqasyn da tańyrqattyq! Bolashaqta biz qazaq aqyn-jazýshylarynyń jáne dramatýrgteriniń shyǵarmalaryn sahnalyq etiýdter men spektaklderimizge qosqymyz keledi.
– Diplom alǵaly jatqan qazaq jastary jaqynda elge qaitady. Olardy «Kýtsenko» atap ketken ekensizder... Stýdenttik shaqtar, ásem qala Iaroslavl bul jastardyń júrek túkpirinde qalary anyq. Ekeýińizge jáne institýttyń oqytýshy-professorlar quramyna qazaqstandyq stýdentterdiń ata-anasy men otandastarymnyń atynan alǵys bildiremin!
– Raqmet, qazir biz jańa oqý jylyna kýrs qabyldaýǵa daiyndyq jumystaryn júrgizip jatyrmyz. Baýyrlas Qazaqstannan kelem deitin talapkerler bolsa, taǵy da esigimiz aiqara ashyq! Jastar óz múmkindikterin synap kórýlerine bolady. Áigili kino jáne teatr akteri, Qazaqstannyń eńbek sińirgen artisi Vladimir Tolokonnikov te bizdiń oqý ornyn bitirgen. Al Sovet Odaǵynyń Batyry Áliia Moldaǵulova soǵys jyldarynda Iaroslavl oblysyndaǵy Rybinsk áýe-tehnikalyq ýchilishesinde bilim alǵan. Otanymyzdy, jerimizdi fashistik basqynshylardan qorǵaý jolynda erlikpen qaza tapqan.
– Iá, Sizderdiń 70-jyldardaǵy túlekterińiz Vladimir Alekseevich qazir Almatydaǵy Iu.Lermontov atyndaǵy Respýblikalyq orys drama teatrynda jemisti eńbek etip júr. Onyń «Sobache serdtse» kinokartinasyndaǵy ataqty roli esimizde qalǵan, búginde barshamyz bul azamatty maqtan tutamyz! Olai bolsa, Sizderdiń qazirgi shákirtterińiz de aǵa urpaq siiaqty óz isiniń sheberi, kásibi maman bop elge abyroily oralady degen senimdemiz. Sizderge shyǵarmashylyq tabys tileimiz!
Suhbattasqan Janat BEKBOLATOVA,
Qazaqstan Jýrnalister odaǵynyń múshesi,
«Qazaqstan» Ulttyq telearnasynyń redaktory
