2024 jyldyń qyrkúieginde Rosselhoznadzor Qazaqstan aýyl sharýashylyǵy ministrligine fitosanitariia jónindegi sertifikattardy berýdi ýaqytsha doǵara turýdy surady. Óitkeni, reseilik taraptyń aitýynsha, karantindik nysandarǵa jatatyn ónimder AShM sertifikatymen tonnalap shekara asqan. Al jýyrda Resei, tipti Qazaqstannyń Aýylsharýashylyǵy ministrligin "alaiaqtyqqa jol berip otyr" dep aiyptady. Buǵan qatysty kúni keshe quzyrly vedomstvo óz jaýabyn jariia etti, dep habarlaidy Dalanews.kz.
QR Aýylsharýashylyǵy ministrligi Memlekettik inspektsiia komiteti Rosselhoznadzordyń aiyptaýlaryn negizsiz dep sanaidy.
"...fitosanitarlyq sertifikattardy alý kezinde karantinge jatatyn ónimderdi "jalǵan" kompaniialarǵa rásimdeitin alaiaq qazaqstandyq kompaniialar máselesi bar. "Jalǵan" kompaniialardyń bolýy tek Resei úshin ǵana emes, Qazaqstan úshin de ózekti, óitkeni bizdiń elimizge EAEO-ǵa múshe memleketterden importtaýshylardyń meken-jaiyna ónimder ákelinedi, olar ózderine import júrgizilip jatqanyn bilmeidi. Alaida, bul máseleni Qazaqstan Respýblikasynyń zańnamasy aiasynda sheshý múmkin emes ekenin eskerý kerek, ony EEK deńgeiinde sheshý qajet", delingen resmi jaýapta.
Iaǵni, bul arada Qazaqstan Rosselhoznodzor aityp otyrǵan másele tek ózine ǵana emes, búkil EAEO múshe memleketterde, sonyń ishinde Reseidiń ózinde de baryn aitady. Sondyqan bul máseleni birjaqty aiyptaýdan góri EEK deńgeiinde nege sheshpeske degendi keltirip otyr.
Endi Rosselhoznadzordyń aiyptaýyna keleiik, olar ne deidi:
"Rosselhoznadzor QR AÓK Memlekettik inspektsiia komitetiniń Reseige eksport jasaý úshin fitosanitariialyq sertifikattardy resimdeý kezinde syrtqy ekonomikalyq qyzmetti júzege asyrmaityn 100-den astam firma rekvizitin zańsyz paidalanǵanyn anyqtady. Birneshe jyl boiy osyndai kóleńkeli jolmen komitet fitosanitariialyq tekserýden qasaqana jaltarý maqsatynda EAEO aýmaǵyna ósimdik sharýashylyǵy ónimderin baqylaýsyz ótkizip kelgen. Qazaqstandyq taraptyń mundai zańsyz áreketteri salyqtan jaltarýǵa jol beredi, sol arqyly elder arasyndaǵy aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń naqty ainalymyna qatysty derekterdiń burmalanýyna da túrtki. Máselen, jaramsyz fitosanitariialyq sertifikattardy paidalanǵan eki jyl ishinde qazaqstandyq tarap Reseige 120 myń tonnadan astam ósimdik sharýashylyǵy ónimderin jetkizdi. Mine, osyǵan uqsas bizdiń mekemege kelip túsken ótinishter jeterlik..."
Jalpy, bul arada másele importtalatyn ónimde emes, otandyq fitosanitarlyq qyzmet jumysynyń sapasynda ekenin basa aita ketelik. Al bul salanyń kenjelep jatqany, sonyń ishinde jumysshy qoly tapshylyǵyna ushyrap otyrǵany eshkimge jasyryn emes.
Resei astyq eksporty jáne basqa salalarda da bizdiń básekeles ekenin jadymyzdan shyǵarmalyq. Sondyqtan bizdiń osal tusymyzdy nusqaý bul arada olardyń oń jambasyna kele keteri sózsiz. Osy jaǵynan alǵanda, salalyq máselelermen bizge belsendi túrde ainalysý kerek. Eshkim eshteńe dei almaityndai. Muny naryqtaǵy oryndarǵa talas dep ataidy. Rasynda, sizge kedergilerdi joiyp, eshkim naryq kózin ashyp bermeidi, ózińiz jantalaspasańyz. Bul - qalypty zańdylyq. Bul - osy sala sheneýnikteriniń betpe-bet kelip otyrǵan ashyq máselesi. Sondyqtan "anaý-mynaý" dep jón silteýden aýlaq bolǵan jón. Áitpese, erteń diqanshylar men fermerlerimiz "tasymal joly jabyq" dep, túsken suranystardyń ózinen aiyrylyp, biylǵydai Prezidentten kómek surap júrmesin...
