Freedom Inside '26

Qosymsha bilim berýdiń pandemiia kezinde mańyzy arta tústi

Qosymsha bilim berýdiń pandemiia kezinde mańyzy arta tústi
Jas jetkinshekterge mektepten bólek qosymsha bilim berý mańyzdy másele desek bolady. Osy rette QR BǴM Respýblikalyq qosymsha bilim berý oqý-ádistemelik ortalyǵy direktorynyń orynbasary Liliia Atajanovamen suhbattasyp, balalarǵa pandemiia kezinde qosymsha bilim berý isi qalai uiymdastyrylǵany jaiynda, karantin kezinde bul baǵyttaǵy jumystardyń máni men mazmuny qanshalyqty artqanyn surap bildik. Endi soǵan nazar aýdarsańyzdar.

 

– Liliia hanym, qazirgi tańda elimiz boiynsha qansha qosymsha bilim berý uiymdary bar? Qazirgi pandemiia kezinde olardyń jumysyn qalai baǵalaisyz? Áńgimemizdi osydan bastasaq.

– Qosymsha bilim berý júiesi jalpy bilim berý júiesiniń ajyramas bir bólshegi bolyp tabylady. Sondyqtan bilimdi urpaq daiyndaýda qosymsha bilim berý uiymdarynyń mańyzy zor.

Endi suraǵyńyzǵa jaýap bersem. Qazirgi tańda elimizde 1259 balaǵa qosymsha bilim berý uiymdary jumys isteidi. Onyń 806-sy taza bilim berý salasymen bailanysty bolsa, 453-i sport pen mádeniet salasy boiynsha qyzmet atqarady. Qazirgi tańda osy qosymsha bilim berý uiymdarynda millionnan astam bala bilimin jetildirýde.

Biyl jer álemdi sharpyǵan pandemiia da bizdiń jumysymyzǵa óz salqynyn tigizdi. Elimizde karantin jariialanǵan kúnnen bastap bizder qosymsha bilim berý uiymdarynda jumys isteitin pedagogtary oqý úrdisine ádistemelik usynymdar engizdik. Osy rette Memlekettik sanitarlyq baqylaý mekemesi  15 balaǵa deiingi shaǵyn toptarda jumys isteýge ruqsat berdi. Osylaisha, qazirgi tańda barlyq sanitarlyq talaptardy saqtap, jumysymyzdy jalǵastyryp jatyrmyz. Ár aimaqtyń pandemiia kezinde jumysty uiymdastyrýǵa qatysty ózindik josparlary daiyndalyp bekitken. Sol jumys josparynyń aiasynan bir eli de aýytqymai, jumys istep jatqan jaiymyz bar. Sabaq kesteleriniń bári ata-analarmen kelisilgen.

– Sonda qosymsha bilim berý uiymdary balalar úshin onlain sabaqtar ótkizbei me?   

– Joq. Onlain rejimde sabaqtar júrip jatyr. Áńgime arasynda elimizde mádeniet pen sport salasy boiynsha da qosymsha bilim berý uiymdary jumys isteitinin aittyq. Máselen, mýzyka úiirmelerinde keibir jetkinshekter qandai da bir aspap boiynsha ustazdarynan jeke jaǵdaida tálim alady. Al toptyq jaǵdaida (15 adamǵa deiin) mýzyka tarihy syndy teoriialyq sabaqtardy balalar birge oqidy. Sabaq barysynda barlyq sanitarlyqtar saqtalýy mańyzdy.

Óner men mádeniet, sport salasy boiynsha balalardy toptyq oqytý rejimi 1 qyrkúiekten bastap qolǵa alynǵan. Al elimiz boiynsha qosymsha bilim berý uiymdary 66 myń balaǵa qashyqtan bilim berýde. Ata-analardyń ótinishi boiynsha 40 myń bala toptyq rejimde bilim alsa, 30 myńǵa jýyq bala jeke oqytylyp jatqanyn aita ketýimiz kerek.

Al 15 qyrkúiekten bastap elimizdegi oqýshylar saraiy, aýla klýbtary, jas natýralister, tehnikter stansalary 500 myńnan balaǵa qashyqtan bilim berýde. Osy rette pandemiiaǵa bailanysty biylǵy oqý jylynda kóptegen is-sharalardy onlain formatta ótkizýge májbúr bolyp otyrmyz.

– Qosymsha bilim uiymdary balalarǵa túrli baǵytta bilim beretini belgili. Sol baǵyttardy tarqatyp aitsańyz?

–  Qazirgi tańda elimiz boiynsha qosymsha bilim berý uiymdary mýzyka, kórkem-estetika, ǵylymi-tehnikalyq ekologiia, biologiia, týristik ólketaný jáne áleýmettik pedagogikalyq baǵyt boiynsha jastardyń bilimin jetildiredi.

– Ózińiz atap ótken baǵyttar boiynsha qandai is-sharalardy qashyqtan uiymdastyryp jatyrsyzdar?

– Qosymsha bilim berý júiesinde baǵyttar boiynsha is-sharalardy uiymdastyrýdyń mańyzy zor. Is-sharalar men túrli olimpiadalar arqyly bizder balalardyń bilim deńgeiin anyqtap, pedagogtardyń jumysyn baǵalaýǵa bolady. Sondyqtan bizder qyrkúiektiń bel ortasynan bastap josparlaǵan is-sharalarymyzdy onlain-formatta uiymdastyrýdy bastap kettik.

Aitalyq, qazirgi tańda ǵylymi-tehnikalyq baǵytta avia jáne avto modeldeý, robotqurastyrý, mamandyq tańdaý jáne mýzyka boiynsha jyl saiyn uiymdastyratyn baiqaýymyz biyl onlain-formatta 53-ret uiymdastyryldy. Budan basqa, «Tabiǵatty aiala» dep atalatyn respýblikalyq forýmymyz joǵary deńgeide ótip, jas ekologtarymyz atalmysh is-sharaǵa belsene qatysty. Qoldanbaly óner baǵyty boiynsha «Altyn qazyna» dep atalatyn baiqaýymyz da joǵary deńgeide ótti.

– Áńgimeńizge raqmet!

Ainur JUMAHAN.