QazUÝ-da «Abaitaný antologiiasy» 10 tomdyǵy jaryq kórdi
Antologiianyń alǵashqy tomy Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Abai jáne HHI ǵasyrdaǵy Qazaqstan» atty maqalasymen ashylǵan. Onda: «Uly aqynnyń shyǵarmalary búgin de ózektiligin joǵaltqan joq. Elbasymyzdyń: «Zamanalar aýysyp, dúnie didary ózgerse de, halqymyzdyń Abaiǵa kóńili ainymaidy, qaita ýaqyt ótken saiyn onyń ulylyǵynyń tyń qyrlaryn ashyp, jańa syrlaryna qanyǵa túsedi. Abai óziniń týǵan halqymen máńgi baqi birge jasaidy, ǵasyrlar boiy Qazaq elin, qazaǵyn biikterge, asqar asýlarǵa shaqyra beredi», – degen ónegeli sózi aqyn murasynyń máńgilik ósiet retinde baǵalanatynyn aiqyn ańǵartady. Abaidyń shyǵarmalaryna zer salsaq, onyń únemi eldiń alǵa jyljýyna, ósip-órkendeýine shyn nietimen tileýles bolǵanyn, osy ideiany barynsha dáriptegenin baiqaimyz», – delingen.
Kóptomdyq buǵan deiin Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ janyndaǵy Abai ǵylymi-zertteý institýtynda daiyndalyp, «Qazaq ýniversiteti» baspasynan jaryq kórgen «Abaitaný. Tańdamaly eńbekter» 50 tomdyq basylymynyń negizinde jinaqtaldy. Oǵan abaitaný ǵylymy tarihyndaǵy irgeli eńbekter, atap aitqanda: M.Áýezov, S.Muqanov, Q.Jumaliev, Q.Muqamedhanov, M.Myrzahmetov, R.Syzdyqova, Z.Ahmetov, J.Ysmaǵulov jáne taǵy basqa kórnekti zertteýshilerdiń ǵylymi monografiialary, Abai Qunanbaiulynyń shyǵarmashylyǵy boiynsha tarihi-tanymdyq mańyzy bar, abaitaný salasyndaǵy ózekti máselelerdi ǵylymi turǵyda paiymdaýǵa arnalǵan jekelegen zertteýler, keibir pánaralyq sipattaǵy jumystar júielenip engizilgen.
«Qazaq ádebiettanýynyń bir salasy bolyp tabylatyn abaitanýdyń óz aldyna derbes ǵylym retindegi júiesi men tarihyn qalyptastyrýda bul eńbektiń orny erekshe. Antologiia gýmanitarlyq ǵylymnyń damýyna, jalpy, Qazaq eliniń ziiatkerlik áleýetiniń artýyna, halyqtyń rýhani sanasynyń ósýine yqpal etedi», – deidi Abai ǵylymi-zertteý institýtynyń direktory, professor Janǵara Dádebaev.
«Qazaqstan – 2050» Strategiiasynda «Tabysqa jetý úshin ǵalymdardyń talai býynynyń tájiribesine, tarihi qalyptasqan ǵylymi mektepterdiń arnaýly aqparat jáne bilimderiniń kóp terabait kólemine negizdelgen derbes ǵylymi baza qajet bolady» degen qaǵida bar. Institýt ǵalymdary daiyndaǵan «Abaitaný. Tańdamaly eńbekter» kóptomdyq seriialyq basylymy men «Abaitaný antologiiasy» 10 tomdyǵy – osy qaǵidany iske asyrýdaǵy naqty jetistik.
Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetinde abaitaný ǵylymy salasy boiynsha ǵalymdardyń talai býynynyń tájiribesine, tarihi qalyptasqan ǵylymi mektepter óndirgen bilimderge negizdelgen derbes ǵylymi-aqparattyq baza jasaldy. Ol – abaitaný salasyndaǵy ǵylymi-aqparattyq qundylyqtardy saqtaý, baiytý, nasihattaý, zertteý, oqýlyqtar men oqý quraldaryn daiyndaýdyń áleýmettik mańyzy zor ashyq elektrondy aqparattar qory. «Abaitaný antologiiasy» osy bazanyń basty quramdas bóligi bolyp tabylady.
On tomdyq eńbek – qoǵamdyq-gýmanitarlyq ǵylymdar júiesindegi, abaitaný tarihyndaǵy úlken qundylyq. Ony tetigin taýyp paidalaný eldiń yntymaǵy men birliginiń nyǵaiýyna, qoǵamdyq sanamyzdyń damýyna qyzmet etpek.
Budan bólek, institýt Abaidai kemeńger tulǵanyń máni tereń, ulaǵaty zor oi-tujyrymdarynan iriktelip daiyndalǵan «Abaidyń kisilik kodeksin» kópshilikke usynyp otyr.
Kózi ashyq, kókiregi oiaý ár qazaqtyń júregin oiatyp, kisilikke úndeitin bul kodekste óz halqyn adamshylyq pen izgilik jolynan ainymaýǵa shaqyryp, ár qazaqtyń boiyna adamshylyqtyń qaǵidalaryn sińirýdi maqsat etken bas aqynnyń ómirlik ósieti qamtylǵan.
Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń Baspasóz qyzmeti
