Álemdik órkeniettiń bir bólshegine ainalǵan Qazaq eli de «jasyl ekonomikany» damytýǵa serpin beretin zańnamalardy qabyldap, zaman kóshinen qalmaýǵa tyrysý quptarlyq jait. Mundai qoldaý sharalary óz nátijesin berip, Almaty men Aqmola oblysynda jel elektr stansalarynyń boi kótergenin bilemiz.
Búginde elimizde «jasyl ekonomikany» damytýda qarjylyq resýrstardyń qoljetimsizdigi úlken qol bailaý bolyp otyrǵany jasyryn emes. Osy rette elimizdegi Qarjy naryǵyn retteý men damytý agenttigi naryqqa «jasyl obligatsiia» terminin engizýge kúsh salyp jatyr.
Ár salanyń ósip-órkendeýi qarjyǵa kelip tireletini jasyryn emes. Sondyqtan Qazaqstan damyǵan Batys elderindegidei jasyl ekonomikany qarjylandyrý isin qolǵa alýy aitýly oqiǵa dep baǵalasaq bolady. Bul baǵyttaǵy jumystar elimizde jańǵarmaly energeiia kózderi men tabiǵi taza ónim óndirý isiniń órkendeýine jol ashatyny sózsiz.
Qarjy naryǵyn retteý men damytý agenttiginiń tóraimy Madina Ábilqasymova elimizde jasyl ekonomikany qarjylandyrýdyń quqyqtyq bazasyn qalyptastyrýdyń mańyzy zor ekenin aitypty.
– Jasy ekonomikany qarjylandyrý isi Qazaqstanda endi ǵana qolǵa alynýda. Jalpy alǵanda bul baǵyttaǵy jumystar damyǵan elderde qolǵa alynǵanyna kóp bola qoimaǵanyn eskersek, bul baǵytta atqarylatyn jumystardyń ushan-teńiz ekenin baiqaýǵa bolady. Ústimizdegi jyldyń qańtar aiynda elimizdiń zań shyǵarýshy organy jańa «Ekologiialyq kodeksti» qabyldap, jańa qujat 1 shildeden bastap kúshine engen bolatyn. Osy jańa kodeksti jasyl ekonomikany qarjylandyrý máseleleri birshama qamtylǵan. Zańnamada «jasyl obligatsiia», «jasyl nesie» uǵymdaryna keńinen túsik berilip, olardyń «jasyl ekonomikany» damytýǵa qalai serpin beretini aitylǵan, – deidi Madina Ábilqasymova.
Qazirgi tańda «jasyl ekonomikany» qarjylandyrý jetkilikti deńgeide emes. Ol úshin tómendegi statistikalyq málimetterge kóz júgirtsek jetip jatyr. Aitalyq, Aziia damý banki elimizde «jasyl ekonomikany» qarjylandyrý isine 32 mln dollar bólse, «Damý» kásipkerlikti damytý qory jasyl ekonomikaǵa bar bolǵany 200 mln teńge ǵana investitsiia tartqan. Dástúrli energetikaǵa arqa súiegen elderde «jasyl ekonomikany» damytý isine kúdikpen qaraýshylardyń kóp ekeni jasyryn emes. Investorlar úshin Úkimet «jasyl ekonomikany» qoldaidy degen sóz jetkiliksiz. Bul úshin jekelgen zańnamalar, salyqtyq jeńildikter men qarjylandyrý júiesi qalyptasýy tiis.
Osy rette Qazaqstan jasyl ekonomikany damytý isin búgin ǵana qolǵa alyp otyrǵan joq. Bul baǵyttaǵy jumystardyń qolǵa alynǵanyna on jylǵa taiap qaldy. Qazaqstannyń «jasyl ekonomikaǵa» bet burýynyń arqasynda elimiz bul sala boiynsha Ortalyq Aziia elderi arasynda kóshbasshy elge ainalyp otyr.
Qarjy naryǵyn retteý men damytý agenttiginiń mamandary elimizde qolǵa alynǵan «jasyl obligatsiialar» úrdisi jańǵarmaly energiia kózderine investitsiia tartýǵa jol ashatynyn aitýda.
Agenttiktiń Baǵaly qaǵazdar naryǵy basqarmasynyń basshysy mindetin atqarýshy Gúlshahra Talqambaeva «jasyl obligatsiia» dep boryshtyq baǵaly qaǵazdy aitatynyn alǵa tartty. Munyń kómegimen «jasyl obligatsiialar» shyǵaratyn kompaniia eldegi ekologiialyq máselelerdi sheshýge baǵyttalǵan jobalardy júzege asyrýǵa investitsiia tarta alady.
Sonymen qatar jańa júie elimizdiń álemdik ekonoikamen tereń yntymaqtasýyna jol ashady. Jalpy, «jasyl ekonomka» dúniejúzi elderiniń tereń qarjy-ekonomikalyq yntymaqtastyǵynyń arqasynda órkendep keledi. Bul rette Qazaqstannyń álem elderi úshin trendke ainalǵan «jasyl ekonomikany» damytyp, jetekshi elge ainalýyna tolyqtai múmkindigi bar.
Keń baitaq jerimizde jańǵyrmaly energiia kózderi men organikalyq azyq-túlikter óndirýge múmkindigi zor. Sol sebepti Qarjy naryǵyn retteý men damytý agenttiginiń «jasyl obligatsiia» uǵymyn eńgisizp, halyqtyń qarjylyq saýattylyǵyn shyńdaýǵa bet burǵanyn qaýana quptaýǵa bolady.
