Is-sharada Qazaqstannyń Ortalyq Aziiadaǵy áielder dialogyna tóraǵalyǵy bastaldy. Oǵan Qazaqstan men Ózbekstan Parlamenti palatalarynyń spikerleri, Qyrǵyzstan, Tájikstan jáne Túrkimenstan depýtattary, memlekettik organdardyń basshylary, sondai-aq úkimettik emes jáne halyqaralyq uiymdardyń, diplomatiialyq korpýstyń ókilderi qatysty.
Jiynda QR Parlamenti Májilisiniń tóraǵasy Erlan Qoshanov, Konstitýtsiialyq Sot tóraǵasy Elvira Ázimova, Qazaqstan Respýblikasy Prezidenti Ákimshiligi Basshysynyń orynbasary, Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti janyndaǵy Áielder isteri jáne otbasylyq-demografiialyq saiasat jónindegi ulttyq komissiia tóraiymy Aida Balaeva, BUU Bas hatshysynyń kómekshisi Miroslav Encha sóz sóiledi.
Erlan Qoshanov Ortalyq Aziia elderinde tsifrlyq genderlik alshaqtyqty joiý basym baǵyt bolýy kerektigin atap ótti.
«Prezident Qasym-Jomart Toqaev eldiń damý deńgeii áielderdiń qoǵamdaǵy mártebesimen ólshenetinin talai ret aitty. Búgingi kezdesý áielderdiń osy óńirdegi elderdiń áleýmettik, ekonomikalyq jáne saiasi ómirine qatysýyn jan-jaqty keńeitýge yqpal etedi dep senemiz. Osy oraida zamanaýi aqparattyq-kommýnikatsiialyq tehnologiialar genderlik teńdik úshin jańa múmkindikterge jol ashady», – dedi Erlan Qoshanov.
Aida Balaeva óz sózinde áielder biznes qaýymdastyǵyn, akademiialyq jáne ǵylymi ortalardy, úkimettik emes jáne azamattyq sektorlardy biriktire alatyn Ortalyq Aziia óńiri elderiniń belsendi áielderiniń kúsh-jigerin biriktirýge basa nazar aýdardy.
– Osy platformany jáne onyń qatysýshylarynyń belsendi áleýetin eskere otyryp, biz áielderdiń, otbasylarymyzdyń ásirese jahandyq jáne óńirlik syn-qaterler jaǵdaiyndaǵy ómir súrý sapasyn jaqsartý jónindegi ortaq problemalardy birlesip sheshe alamyz, – dep atap ótti Aida Balaeva.
Sessiiaǵa QR Parlamenti Májilisi tóraǵasynyń orynbasary Daniia Espaeva jetekshilik etti. Ol Ortalyq Aziiadaǵy áielder dialogyndaǵy Qazaqstan tóraǵalyǵynyń basymdyqtaryna toqtaldy. Atap aitqanda, bizdiń elimizdiń bastamasymen tsifrlandyrý áielderdi áleýmettik-ekonomikalyq qatynastarǵa keńinen tartýdyń jańa tiimdi quraly retinde Dialogtyń basymdyqtary qataryna engizilgen. Bul máselede Qazaqstannyń úlken jetistikteri bar jáne olardy bólisýge daiyn.
Elimiz beibitshilik pen qaýipsizdikti qamtamasyz etýdegi áielderdiń róli jónindegi máselelerde tájiribe almasý aiasyn keńeitýdi kózdep otyr. Qazirgi ýaqytta Batys Saharadaǵy BUU missiiasyna qazaqstandyq 6 áskeri baqylaýshy, sonyń ishinde 1 áiel sarbaz qatysýda. Qazaqstannyń Qarýly Kúshteriniń BUU bitimgershilik missiialaryna qatysýyn keńeitý jónindegi Jol kartasynda áiel áskeri qyzmetshilerdi daiarlaý týraly tarmaq bar.
Sessiia qorytyndysy boiynsha Ortalyq Aziia elderi áielderi dialogynyń 2023 jylǵa arnalǵan is-sharalar jospary qabyldandy. Oǵan Almatyda «Áielder, beibitshilik jáne qaýipsizdik» atty halyqaralyq konferentsiia ótkizý máselesi de engizildi.
«Áielderdiń qatysýymen innovatsiialar men tehnologiialardy damytý salasyndaǵy ozyq tájiribeler» atty taqyryptyq sessiiada jańa tehnologiialardy damytýdaǵy áielderdiń rólin kórsetetin tabysty innovatsiialyq jobalar tanystyryldy. Sessiia barysynda qatysýshylar áielder startaptaryn, jasandy intellekt, aýyldyq jerlerde tsifrlandyrýdy damytýǵa baǵyttalǵan tsifrlyq jobalardy talqylady. Sonymen qatar otbasy men qoǵamnyń, áielder kásipkerliginiń, kásiptik-tehnikalyq bilim berý men jumyspen qamtýdyń ózekti máselelerin sheshýge baǵyttalǵan ázirlemelerdi qarastyrdy.
Dialogqa qatysýshylar áielder betpe-bet keletin qurylymdyq jáne ekonomikalyq máselelerge de nazar aýdardy. BUU Áielder óńirlik ofisiniń málimeti boiynsha, Eýropa men Ortalyq Aziia aýmaǵynda 60 millionnan astam áiel mobildi internetke qol jetkize almai otyr. Sondyqtan er azamattarǵa qaraǵanda oqý men ekonomikalyq damý múmkindikterin jii paidalana almaidy.
Sonymen qatar sarapshylardyń pikirinshe, zamanaýi tsifrlyq transformatsiia áielderdiń ekonomikalyq jáne áleýmettik quqyqtary men múmkindikterin keńeitýge jol ashady ári Ortalyq Aziianyń barlyq memleketi jariialaǵan genderlik teńdikti arttyrý maqsatyna paidalanylady.
Anyqtama úshin. Ortalyq Aziia elderi áielderiniń dialogy – óńirdegi áielder arasyndaǵy yntymaqtastyqty damytý men nyǵaitýdyń ózekti máselelerin talqylaýǵa arnalǵan beiresmi alań.
Dialog 2020 jylǵy jeltoqsanda bastaldy. Ótken jyldary oǵan Ózbekstan (2021), Túrkimenstan (2022) tóraǵalyq etti. Dialog BUU Ortalyq Aziia úshin preventivti diplomatiia óńirlik ortalyǵynyń, BUU Damý baǵdarlamasynyń jáne BUU Áielder uiymynyń qoldaýymen qurylyp, jumys istep keledi.
