Kremldiń saiasatyna kóńili tolmaityn, Pýtinniń imperiialyq piǵylyn aiyptap otyrǵandardyń arasynda Reseidiń aty ańyzǵa ainalǵan ánshileri, rejisserlar, jýrnalister bar. Solardyń «búgingi Reseige» qatysty oi-pikirlerin jinaqtap bergendi jón kórdik. Gazetimiz keibir reseishil, orysshyl kózqarastaǵy azamattardyń qolyna túse jatsa, olardyń oiy ózgerer degen úmittemiz...
BREJNEV DÁÝIRINE ORALDYQ
– Maǵan Kremldiń aqparattyq arbaýyna túse qoimaǵan jastar mynadai suraq qoiady: «Ideologiialyq turǵydan alǵanda qazirgi kezeń (búgingi Resei) Brejnevtiń kezindegi dáýirge uqsai ma?» deidi olar.
Buǵan birjaqty jaýap joq. Biraq, uqsańqyraidy... Degenmen, eki ózgesheligi bar. Bilesizder me?
Birinshi, ol tustary bizdi bylai dep dýalaityn: «Amerikalyq imperialister álemdik soǵys ashqysy keledi, álemdi jaýlap alǵysy bar. Biraq, qarapaiym amerikandyq qara jumysshy, jumysshy tap – buǵan qarsy. Mine, bular bizdiń – dostarymyz bolady». Qazir osy dospeiildi jumysshy tap týraly urandaýdy umytyp ketken siiaqty.
Ekinshisi, sol zamannyń ritorikasy sanamda saqtalyp qaldy. «Biz kez kelgen ýaqytta Amerikaǵa qarsy iadrolyq soqqy jasaityn álýetimiz bar» deitin Brejnev. Qazir «qarsy soqqy» degen sóz múlde aitylmaidy...
Kei kezderi Kreml Amerikadan úlgi alǵan bolady. Kúlkim keledi. AQSh-pen teńeskiń kelse, endeshe, eń aldymen – sailaýdy ádil, sotty táýelsiz, jalpy ishki ónimdi (JIÓ) joǵary et. Bul biliktiń qolynan kele me?!
PÝTIN – BUL FEODALIZM
– Búgingi feodaldy bilikke senbeimin, súimeimin jáne qabyldamaimyn. Búkil «pýtinder» – bul feodalizm, feodaldyq qarym-qatynastyń «quldary». Bular men halyqtyń arasyndaǵy alshaqtyq jer men kóktei.
Men úshin Resei degenimiz – Pýtin emes. Resei degenimiz – Prezident emes. Resei men úshin – alyp memleket.
Saiasat keledi, ketedi. Sol sebepti de Pýtin men úshin jai ǵana menedjer. Boldy.
Men úshin Pýtin, búgingi bilik sakraldy nemese qasietti, til tigizýge bolmaityn uǵym emes.
Men Reseidegi biliktiń aýysqanyn qalaimyn.
Reseide bári boldy. Monarhiia, kommýnizmnen de óttik. Bárin ótkerdik.Tek bilik aýysqan joq. Endeshe, nege aýystyryp kórmeske?
Pýtindi ornynan alý kerek. Basqa bireýdi taǵaiyndaiyq, qalai basqarady eken, kórelik. Kúlki emes, bul qajet dúnie.
Eger adam erteń ózin halyqtyń sailamai qoiaryn bilse, endeshe, bilikke, memleketke degen kózqarasy ózgeredi. Halyq úshin qyzmet etedi.
Pýtin búgingi Reseidiń bolashaǵyn jalǵyz ózi julmalap, iship-jep jatyr. Osynyń kesirinen bizde bolashaq bolmaidy. Ol bir kúnmen ómir súredi. Pýtin Resei emes, Resei bir kúnmen ómir súrmeýge tiis.
TRAGEDIIaǴA TAQAP KELEMIZ
– Bizdiń ekonomikamyz qurdymda. Qazaqstan ekonomikasy da ońyp turǵan joq. «Qazaqstan men Resei birigedi jáne bári jaqsy bolady» degende, meni aqymaq qylyp turǵanyn ishtei sezemin.
Men Resei úshin janymdy beremin. Reseidiń patriotymyn. Biraq, qazirgi kúngi memlekettiń saiasaty men ekonomikasyna qarasam júregim aýyrady. Bul tragediialyq jaǵdai, biz soǵan taqap kelemiz. Jáne bul biz úshin áste jaqsy aiaqtalmaidy.
Qazir bizdiń jalǵyz odaqtasymyz qaldy. Ol – Qazaqstan. Bul jaqsy ma, jaman ba? Shynymdy aitsam, ózimiz qulap bara jatqan qurdymǵa Qazaqstandy da ala ketkenimizdi qalamaimyn.
Biz qazirgi problemalardyń artynda ne turǵanyn, olardyń saldary qandai bolaryn bilmeimiz. Menińshe, biliktiń jospary joq nemese biz bul týraly bilmeimiz.
Men úshin eń qorqynyshty nárse – Reseidiń qaida jáne qalai qarai bet alǵanyn myna biz emes, biliktiń ózi bilmeitin siiaqty.
RESEIDE GEOSAIaSAT JOQ
– Reseidiń geosaiasaty – eldiń ishki saiasaty. Bizde bári de ishki saiasatpen bailanysty.
Kemshiligimiz – mádeniette. Ol joq. Óndiris, ideologiia, biýrokratiia, armiianyń jumysyn mádenietke negizdeý kerek edi. Orys halqy óz mádenietin túzetpei, eshqashan ózgermeidi. Munai óndirýdi arttyrý, kásiporyndy kóbeitý munyń bári – bos sóz, absýrdtyq zattar. Bul memleket úshin emes, tipti halyq úshin de emes.
Reseidiń bolashaǵyna qaýippen qaraimyn. Óitkeni, mádeniettiń máselesi sheshilgen joq, sheshiletin túri de joq.
Bizdi úlken qantógister kútip tur. Alda Ýkrainamen asa aýyr soǵys bolady. Qazaqstanmen qaqtyǵystan da qasha almaimyz. Biliktiń bolashaqta týyndaýy múmkin osyndai táýekelderdiń aldyn-alatyn túri joq. Bir jyl ma, eki jyl ma, bálkim 5 jyldan keiin bolar... Qaqtyǵys, qantógis kez kelgen ýaqytta burq ete qalýy múmkin.
Qapqaz máselesi sheshilgen joq. Bul másele jyl ótken saiyn asqyna, ótkirlene túsedi. Erteń qapqaz halqy men orystardyń arasynda gýmanitarlyq daǵdarys týyndaidy. Qapqaz soǵysyndaǵy Reseidiń pozitsiiasy, bul aimaqty ekspantsiialaýdyń quny aýyr bolady.
Saiyp kelgende biz jan-jaǵymyzdy qorshaǵan qaqtyǵys aimaǵynda turmyz. Eýropamen aradaǵy bailanys eshqashan jaqsarmaitynyn túsiný kerek. Sol sebepti Soltústik Atlantikalyq blok alǵa jylji beredi.
Daiyndaǵan, Dýman BYQAI
