Astana kúni merekesi kezinde týǵan jerimiz jaziraly Járkent óńirindegi Áýlieaǵash aýylyna baryp qaittyq. Irgedegi kórshimiz Qasymnyń tozyǵy jetken toqal tamy jarqyraǵan qańyltyrmen shatyrlanypty. Túski shai ústinde Qasymnyń úiine jasalǵan jóndeý jumystary sóz boldy.
Kórshimiz Qasym, kórshi-qolańnyń qoldaǵy azyn-aýlyq malyn baǵyp, otbasyn asyrýshy edi. Biyl densaýlyǵy bolmai, mal da baǵa almai qalypty. Otaǵasynyń jumysqa jarmasyz bolyp qalǵannan keiin jaǵdailarynyń da kúrt tómendep ketipti. Balalary bolsa jas.
«Soiyl tise, sormańdaiǵa tiedi» demekshi, taiaýda aýylymyzda nóser jaýyp jaýyp, Qasymnyń eski toqal tamynyń tóbesinen sý sorǵalap, qamys pen qara laidan jasalǵan eski úidiń tóbesi opyrylyp ortasyna túsipti. Abyroi bolǵanda eshkim zardap shekpegen.
Qasym kórshimiz týmysynan jýas jan bolǵandyqtan «osyndai jaǵdaiǵa tap boldym» dep aǵaiyn-týys pen aýyl ákimin de mazalamaǵan. Biraq sol jaqtaǵy kórshimiz Sholpan apaimyz bul isti eleýsiz qaldyrmapty. Ol toqal tamnyń tóbesi opyrylyp ortasyna túskenine birneshe kún ótse de eshkimge jaǵdaiyn aityp, shaǵymdanbaǵan Qasymnyń úiine kórshilerdi jinap, aýyl ákiminiń atyna Qasymnyń otbasyna qandaida bir... kómek kórsetý týrasynda ótinish jazyp, oǵan kórshi-qolań tegis qol qoiypty.
Sodan Sholpan apaiymyz aýyl ákimine hatty aparyp, Qasymnyń basyndaǵy jaǵdaidy baiandap, kómek kórsetýin ótingen. Qoly qysqa aýyl ákimi taban astynda qandai kómek bere qoisyn. Úi salyp beretin qarajaty joq. Sodan:
– Ózderińiz birdeńe qylyńyzdar, bizdiń kómek qolyn sozatyndai eshqandai múmkindigimiz joq, – dep ákim sharasyzdyq tanytqan ǵoi. Aýyl ákiminen qaiyr bolmaitynyn bilgennen keiin Sholpan apaimyz kórshi-qolańdy jinap, 500-1000 teńgeden jinap, Qasymnyń úiin jóndeý týrasynda usyn aitypty.
Qalada turatyn halyq úshin 500-1000 teńge sonshalyqty kóp aqsha bolyp kórinbeýi múmkin. Al aýyl halqy úshin bul ájeptáýir aqsha. Sodan ne kerek kórshiler shamalary jetkenshe aqsha jinap, biraz zattardy satyp alady. Sol aralyqta Almatydan aýylǵa qydyryp kelgen Qasymnyń inisi Edil Jarkentten qańyltyrdy satyp ákelip, Qasmynyń úiin jóndeýdi bastap ketedi.
Aýylmyzdaǵy birjanyń adamdary (jumyssyz retinde tirkeýde turǵandar) jinalyp, bir kúnniń ishinde usqyny qashqan toqal tamdy jamap, jasqap retke keltiripti.
Osy bir jaǵdaidy estigende ainalamyzdaǵy baiaǵy kórshilerime qatty riza boldym. Alda-jalda aýylymyzda ákim sailaýy ótkip jatsa, sol jaq qaptaldaǵy kórshimiz Sholpan apaiymyzdy ákimdikke úmitker retinde usynǵym da kelip ketti.
Iá, ár aýylǵa osyndai jurtty ortaq iske baǵyttaityn adam kerek qoi. Al qazirgi ákimderdiń kópshiligi «birdeńe qylyńdar» dep sharasyzdyq tanytýdan árige aspaidy. Bizge taiaqqa tal jalǵap, qiyndyqtan shyǵýǵa kúsh salatyn ákim kerek.
P.S. Sýrtte kórgenderińizdei kórshim Qasymnyń úii tolyqtai jóndelip ketti dep aitýǵa kelmeidi. Ótkende Pafilov aýdanynda sý tasyp biraz úi zardap shekkene-di. Sol kezdegi nóser jaýynnyń kesirinen Qasymnyń úii de qatty búlindi. Joǵaryda aitqandai kórshimniń densaýlyǵy bolmaǵandyqtan, ákimdikke ótinish aityp, zańdy kómek alýǵa múmkindigi joq. Panfilov aýdany ákimi Berdáýlet Abdýldaev Áýlieaǵash aýylynyń ákiminen qajetti aqparttardy alyp, qiyn jaǵdaiǵa tap bolǵan aýyl turǵynyna kómek qolyn sozady dep úmittenemiz.
Nurlan JUMAHAN
