Freedom Inside '26

Oralbek Botbai: «Aýyldan shyqpaǵan qariialarǵa Nur-Sultandy kórsetip, batasyn aldym"

Oralbek Botbai: «Aýyldan shyqpaǵan qariialarǵa Nur-Sultandy kórsetip, batasyn aldym"
Túrkistan oblysy Báidibek aýdany, Qoshqar ata aýylynan shyqqan kásipker Oralbek Qojamjaruly elimizdegi qaltaly azamattardy qarapaiym halyqqa qolushyn sozýǵa shaqyrdy.  «Bai bolsań, halqyńa paidań tisin» degen támsildi ómirlik uranyma ainaldyryp kelemin kásipker týǵan aýylynyń jolyn jóndep, kóshelerine kúnnen qýat alatyn jaryq shamdar ornatqan.

Tabysynyń belgili bir bóligin qaiyrymdylyqqa jumsaityn kásipker

kúnnen qýat alatyn shamdardy Aqtaý, Shymkent jáne Taraz qalalarynda da ornatýǵa óz úlesin qosqan.

– Aqyldy shamdardy elimizdiń birqatar óńirine ornattym. Ol shamdar kesh batqanda avtomatty túrde janady, tań atqanda qaita óshedi. Kúnnen energiia alatyn shamdardy shyǵarýmen ainalysatyn zaýyt qurylysyn bastaýǵa jer alyp qoidym. Aqyldy shamdardyń bir ereksheligi – 70% únem jasaidy, sosyn ár baǵanada sim-karta, internet, radar, qýattaǵysh syndy 14 túrli qondyrǵy bar.

Týǵan aýylym Qoshqar atada 19 shaqyrym aýmaqqa 480 dana jaryq sham ornattyq, aýyldyń oidym-shuqyrǵa ainalǵan jolyn jóndetip, mektep saldym. «Jaqsylyǵyńdy sýdaǵy balyq qana bilsin» demei me, biraq keide paidaly ister ózgelerge de úlgili bolsa deisiń. Odan bólek, poiyzǵa, ushaqqa minip kórmegen aýyl turǵyndaryn Almaty, Nur-Sultan syndy qalalarǵa saiahatqa jiberip turamyn. Aqtóbeden 60 jetim balany byltyrǵy jyly «Baldáýren» demalys ornyna jibergenmin. Jylyna aýylymdaǵy mektep oqýshylarynyń úsh-tórteýiniń oqý aqysyn jabýǵa járdemdesemin, - dedi ol.


Kásipkerdiń aitýynsha, pandemiia kezinde kómekke muqtaj jandardyń qatary kóbeigen.

– Álemdi jailaǵan koronavirýs indeti el turǵyndarynyń qarapaiym ǵana meditsinalyq betperdeden bastap, dári-dármek, azyq-túlikke muqtaj ekenin kórsetti.  Búkil álemniń basyndaǵy jaǵdai bolǵan soń, shaǵym aita almaimyz. Memleket óz kezeginde kásipkerlerdi de, qazaqstandyqtardy da qoldaýǵa tyrysyp jatyr.  Pandemiia kezinde qarapaiym halyqtyń jumyssyz qalǵanyn kózim kórdi. Úkimetten 42 500 teńge kóleminde áleýmettik kómek berildi. Dese de bul kirisinen aiyrylǵan otbasylardyń muqtajyn tolyq ótei almai otyr. Talai adamǵa jumys berýshi retinde ózim de qolastymdaǵy mamandardyń eshqaisysyn qysqartpaýǵa tyrysyp, bir-bir úidi asyrap otyrǵan jandardyń nan tabýyna septigimdi tigizdim. Koronavirýsty infektsiia órshigen tusta halyqqa tegin betperde taratyp, Irannan dári-dármekter aldyrdyq. Aýrýy asqynǵan jandarǵa tegin dári jetkizdik, – deidi Oralbek Qojamjaruly.

Keiipkerimiz keide jaǵdaiy bola turyp, aqsha suraityndardyń da kezdesetinin jasyrmady.

– Elimizdiń ár túkpirinen kómek suraityndar arasynan alaiaqtar da tabylyp jatyr. Alǵashynda qarjydan qysylyp turǵandardy teksermei-aq, kómek beretinmin. Birde Jambyl oblysynan bir kelinshek telefon shalyp, múlde jaǵdaiy joq ekenin aitty. Dárihanaǵa baratyn aqshasy bolmai, aýrýy asqynyp, balalary qaraýsyz qalǵanyn jetkizgen soń, júregim aýyryp ketti. Dereý sol óńirdegi tanys azamattarǵa habarlasyp, birlesip qolushyn bereiik dep usynys tastadym. Anyqtai kelgende, jańaǵy kómekke muqtajbyz degen áiel eki shashtarazy, astynda Lexus markaly kóligi, kottedji bar adam bolyp shyqty. Osy jaǵdai maǵan úlken sabaq bolyp, sodan beri kómek kórsetetin jandardy tekserip alatyn boldym. Ár nárse adamnyń nietinen ǵoi, adamdardyń peiili tarylmasyn. Kez-kelgen qiynshylyqtyń aiaqtalar kezi bar, – deidi Oralbek.

Oralbektiń tabysynyń belgili bir bóligin qaiyrymdylyqqa jumsaýdy ádetke ainaldyrýyna bala kezdegi kórgen qiyndyqtary áser etken.

– Kópbalaly otbasynan shyqqan soń, bir kisidei qinalǵan sátterimiz boldy. Ápkem ekeýmiz tórt jyl boiy bir paltony alma-kezek kietinbiz. Túske deiin paltony ápkem, tústen keiin men sabaqqa kiip baratyn edim. Meniń biznestegi jolym sol bala kúnnen bastaldy desem, artyq aitqandyq bolmas. Taý eteginde ósken qozyquiryqty qalaǵa ákelip satatynbyz. Keiin sol aqshany jinap, qalada oqityn stýdent aǵa-ápkelerime salyp jiberetinmin.


Kásip jasaýǵa degen ikemdiligim meni osy kúnge deiin joldan taidyrǵan joq. Ózimnen artylǵanyn jastarǵa, qariialarǵa bergendi jón kóremin. ­­­­­­ Olardyń batasynan artyq eshteńe joq. Al stýdentterge bergen kómegimdi bolashaqqa salynǵan investitsiia dep bilemin. Sebebi, bizge bilimdi, myqty kadrlar kerek. Aýyl kóshelerine jaryq ornatyp, jol salyp bergende arqamnan júk túskendei boldy. Sebebi, ár adam óziniń týǵan aýylyna qaryzdar. Shama kelse, týǵan aýyldyń kórkeiýine atsalysý kerek. Ár kásipker investitsiiany týǵan aýylyna salyp, jol jóndep, kópir ornatyp, aýyl balalaryna fýtbol alańyn salyp, aýyl oqýshylary úshin qoljetimsiz kitaptardy tegin taratsa, igilik degen osy emes pe?! – dedi ol.

Bir kezderi T.Júrgenov atyndaǵy óner akademiiasyn bitirgen kásipker sahnada júrmesem de, óner men sportta  júrgen jastarǵa demeýshilik jasap turamyn deidi.

– Óner akademiiasyn bitirgenmen, ol saladan alystap kettim. Kásiptiń birneshe túrimen ainalysyp kórdim. Keibirinen jaqsy paida tapsam, endi birinen bankrot bolǵan kezder de boldy. Ásirese, spirt ónimderimen ainalysqan maǵan jaqpaitynyna kózim jetti. Óner sahnasynda júrmesem de, ónerdiń, sporttyń damýyna óz úlesimdi qosyp kelemin. Áigili Sholpan Jandarbekovanyń kýrsynan bitirip shyqqanymdy maqtan tutamyn. Bekjan Turys, Ǵani Quljanov sekildi elge tanymal kýrstastarymmen bailanysym úzilgen emes, – deidi ol.