Trenajerdi qoldanyp, adam densaýlyǵyn nyǵaitýǵa jáne sporttyq jattyǵý jasaý barysynda bulshyqetterin jattyqtyrýǵa bolady. Budan basqa jattyǵý kezinde qurylǵydaǵy generatordy qosyp, tegin elektr qýatyn óndirýge de bolady. Sol arqyly ár túrli qosymsha quraldardyń kómegimen turaqty toqqa túrlenip, 220 voltqa deiingi kerneýge kóteriledi. Iaǵni kez kelgen quraldy (telefon, planshet) qýattaýǵa bolady.
Osylaisha trenajer elektr energiiasyn únemdeý kózi retinde qarastyrǵan. Qosalqy bólshek retinde keskish-usaqtaǵyshy bar qoqys jáshigin ornatqan. Mekemedegi plastik, qaǵaz túrindegi qoqysty usaqtaý arqyly kóp oryn almaityndai kólemin azaitýǵa bolady nemese iske jaramdy etip qaita óńdep, balqytyp, ár túrli pishindegi kádesyilar, buiymdar jasaýǵa da bolady.
Ónertapqysh oqýshylar bolashaqta osyndai artyqshylyǵy kóp qurylǵynyń bes túrin jasaýdy josparlap otyr. Mekteptiń úsh qabatyna ólshemderin túrlendirip, bastaýysh býyn, orta býyn jáne joǵary synyp oqýshylary men muǵalimder, mektep qyzmetkerlerine ár dálizge eki-ekiden velosiped qoimaq oilary bar.
– Isten shyqqan velosiped bólshekterin alyp, kez kelgen dizainda túrlendirip jasaýǵa bolady. Ol úshin 12 voltqa deiingi generator kerek. Pedal úshin arnaiy berilis qajet, generatordan shyqqan elektr toǵyn jinaqtap, ainymaly toqtan turaqty toqqa ainaldyratyn arnaiy diodty túrlendirgish qural arqyly akkýmýliatorǵa jinaqtalady. Elektr qýatyn 12 volttan 220 voltqa deiin kóterdik. Uialy telefondy, keskish quraldy da qýattaýǵa bolady. Ardýinomen jasalǵan baǵdarlama qoqys jáshigi tolǵan kezde telefon nemese planshetke datchik arqyly habarlama beredi. Habarlama kelgennen keiin jáshikti bosatyp, qaita qoqys jinaýǵa kirisedi», – deidi «aqyldy» velosiped avtorlary.
Ónimdi orta býyn oqýshylaryna qoldanyp, eksperiment jasaǵan. Mektep oqýshylary qurylǵyǵa qyzyǵýshylyq tanytyp, sabaq arasynda qońyraýda trenajer retinde paidalanýda.
Jobany tabys kózine de ainaldyryp, bilim berý mekemelerinde ǵana emes, jarnama jasap, kez kelgen qoǵamdyq oryndarda paidalanýǵa bolady. Ári densaýlyqqa paidaly, tegin elektr energiia kózi, sondai-aq plastik qoqystardy qaita óńdeý máselesin qarastyrýda taptyrmaityn ónim.
Joba avtorlary 10-synyp oqýshylary Janerke Ysqaqova, Jániia Álimǵazine, Janerke Zakirova, Aigerim Erjanqyzy.
Aita keteiik, muǵalimder jobalaryn IT hakaton saiysyna usynyp, I oryn ielendi. Osy aida ótetin IT chempionatqa qatysýǵa ázirlep otyr.
