Freedom Inside '26

Ónim tazalyǵy – eń basty kórsetkish

Ónim tazalyǵy – eń basty kórsetkish
Osydan birer kún buryn Qazaqstan Respýblikasy Premer-Ministriniń orynbasary, Aýyl sharýashylyǵy ministri Ómirzaq Shókeev Almaty oblysynda arnaiy saparda bolyp, aýyl sharýashylyǵy salalaryna qatysty jumystarmen jan-jaqty tanysyp, óziniń oi-pikirlerin, usynystary men alda turǵan mindetter jaily kókeikesti máselelerdi ortaǵa saldy. Ministr Qazaq eginshilik jáne ósimdik sharýashylyǵy ǵylymi-zertteý institýtynda bolyp, ǵylymi turǵydaǵy jumystarynda igilikti izdenister jasap kele jatqan úlken institýt ujymyna sheksiz rizashylyǵyn bildirgen edi.

Mine, kóp ýaqyt ótpei-aq osy ǵylymi-zertteý institýty taǵy da bir taǵlymdy tabandylyqtyń tamasha úlgisin kórsetip úlgerdi. Ol Qazaqstan Respýblikasy Aýyl sharýashylyǵy ministrligimen, Ulttyq agrarlyq ǵylymi-bilim berý ortalyǵymen birlese otyryp, «Organikalyq aýyl sharýashylyǵy – ekologiialyq taza ónimderdi óndirýdiń negizi» atty taqyrypta halyqaralyq ǵylymi-praktikalyq konferentsiia ótkizýdiń uiytqysy boldy. Atalǵan is-sharaǵa tek Qazaqstannyń ǵana emes, alys-jaqyn shetelderdiń keńinen tanymal ǵalymdary men sharýashylyq salasynda molynan is-tájiribe jinaqtaǵan biliktiligi men sheberlikteri sheksizdigimen kóringen besaspap mamandary qatynasty.



Konferentsiianyń uiymdastyrý komitetiniń quramynda ýniversitetterdiń rektorlary men san-salaly ǵylymi-zertteý institýttarynyń direktorlary, barlyǵy 13 adam boldy. Al halyqaralyq ǵylymi komitettiń quramynan, alys-jaqyn shetelderden barlyǵy 13 adamnyń qamtylýynyń ózi konferentsiia mańyzynyń óte zor bolǵanyn kórsetedi. Qatarynan eki kúnge sozylǵan aitýly is-sharada atalǵan taqyryptyń sheńberinde ekologiialyq taza ónimderdi óndirýdiń negizi túptep aitqanda, túbegeili áńgime arqaýyna ainaldy desek, artyq aitqandyq bolmaidy. Bul halyq múddesi úshin jasalyp jatqan jaǵdaidyń barysyna jan-jaqty mán berý bolyp tabylady.

Bastapqy kúni qatynasýshylarǵa Qazaq eginshilik jáne ósimdik sharýashylyǵy ǵylymi-zertteý institýtynyń qol jetkizip otyrǵan ǵylymi jetistikteri men kórmeleri jáne zerthana júieleri, tuqym saqtaityn qoimalary tanystyryldy. Sol siiaqty institýttyń barlyq egilgen daqyldar boiynsha jaiqalyp ósip jatqan egistik alqaptary da tanystyrý jaǵynan shet qalmady. Sonymen qatar ár alýan taqyryptarǵa belgilengen plenarlyq májilister de sol kúni júrgizildi. Kelesi kúni sektsiialyq májilisterdiń de mańyzdylyǵy ózindik ereksheligimen nazar aýdardy.

Bes baǵyttaǵy sektsiialyq májilisterdi moderatorlar, belgili ǵalymdar A.Ivanov, F.Privalov, R.Orazaliev, V.Kiriýshin, S.Kenenbaev, A.Saparov, V.Nadykta, A.Saǵitov, S.Keshýov, A.Gribanovskii, ǵylymi hatshylar M.Esimbekova, K.Býlatova, A.Hidirov, B.Dúisenbekova, K.Baimaǵambetovalardyń jetekshiligimen ótti. Osynaý basqosqan májilisterde organikalyq aýyl sharýashylyǵy – ekologiialyq taza ónimderdi óndirýdiń negizine airyqsha toqtalyp, onyń tiimdiligi men tigizer paidasy joldaryn ashýǵa tereń de barynsha mán berildi. Osy oraida ǵalymdar men mamandar ózderiniń shegine jetken túiindi oilaryn búkpesiz jaiyp saldy. Onyń erteńgi kúnge qajettiligi jáne eskeriler jaqtary da barshylyq. Ortaq maqsatqa sondai qundylyqtar qulshyndyra túsedi.

Konferentsiianyń ashylý saltanatynda moderatorlyq jasaǵan S.Kenenbaev pen Ý.Tájibaev aýyz toltyryp aitarlyq is-sharadaǵy negizgi baǵyttardy tilge tiek etip otyrdy. Sondai-aq Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq Ǵylym akademiiasynyń prezidenti M.Jurynov, Qazaq Ulttyq agrarlyq ýniversitetiniń rektory T.Espolov, Belgorod aýyl sharýashylyǵy ǵylymi-zertteý institýtynyń direktory S.Tiýtiýnovtardyń, taǵy basqa sheteldik tanymal tulǵalardyń quttyqtaý sózderi de sondai áserli boldy.

Jinalǵandardyń barynsha den qoiǵandary plenarlyq májilistegi baiandamalar boldy. Olardyń arasynan Qazaq eginshilik jáne ósimdik sharýashylyǵy ǵylymi-zertteý institýtynyń Bas direktory, aýyl sharýashylyǵy ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblikasy Aýyl sharýashylyq ǵylym akademiiasynyń jáne Mońǵoliia agrarlyq ǵylym akademiiasynyń akademigi, Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq Ǵylym akademiiasynyń Qurmetti múshesi Serik Kenenbaevtyń «Organikalyq eginshilik – Qazaqstandaǵy agrobiznestiń serpindi damýynyń negizi», V.V. Dokýchaeva atyndaǵy topyraq institýtynyń direktory, Reseidiń RAN akademigi A.Ivanovtyń «Reseidegi eginshilik ekologiialyq turaqtylyqta: jaǵdaiy, problemasy men ony sheshý joldary», Qazaq Ulttyq agrarlyq ýniversitetiniń rektory, QR UǴA akademigi T.Espolov «Qazaqstandaǵy organikalyq eginshilik jaiy men keleshegi jáne onyń damýy», Reseidegi Omsk agrarlyq ǵylymi ortalyǵynyń bas ǵylymi keńesshisi, RAN akademigi I.Hramtsovtyń «Sibirdegi aýyl sharýashylyǵyndaǵy organikalyq damýdyń ǵylymi negizderi», sondai-aq Qazaq eginshilik jáne ósimdik sharýashylyǵy ǵylymi-zertteý institýtynyń astyq mádenieti bóliminiń bas ǵylymi qyzmetkeri, biologiia ǵylymynyń doktory, professor, akademik R.Orazalievtiń, Reseidegi K.A. Timiriazev atyndaǵy Geologiia jáne landshaftaný ýniversitetiniń topyraqtaný kafedrasynyń meńgerýshisi V.Kiriýshinniń, Qyrǵyzstannan K.I. Skriabin atyndaǵy Qyrǵyz ulttyq agrarlyq ýniversitetiniń Qyrǵyz-Qytai NIL meńgerýshisi Ý.Kachibekovtiń, sol siiaqty Qytai, Mońǵoliia ǵalymdarynyń jasaǵan baiandamalary baiyptylyǵymen kópshiliktiń kóńilinen shyǵyp jatty. Sóitip, Qazaq eginshilik jáne ósimdik sharýashylyǵy ǵylymi-zertteý institýtynda ótken halyqaralyq ǵylymi-praktikalyq konferentsiia qatynasýshylardyń mereiin ústem etip tastady.

 

Qanat TÁKEBAEV,  jýrnalist.