Eń basty jańalyq qytailyq China National Vehicle Import and Export kompaniiasy 10 jyl ishinde Qazaqstannyń avtoónerkásibine 1 mlrd dollardan astam qarajat quiatyn boldy. Nátijesinde Qostanaida aldaǵy 3 jylda 60 myń kólik shyǵarylady. Elbasynyń óńirge sapary aiasynda osyndai kelisim bekidi. Nursultan Nazarbaev «SaryarqaAvtoProm» kásipornyn aralap, aimaqtyń investitsiialyq ahýalymen tanysty.
Sońǵy jyldary astyqty óńirde ónerkásip te qanat jaiyp keledi. Oǵan dálel – bir ǵana «Saryarqa Avto Prom» zaýyty. Kásiporyn biyldyń ózinde 4 myńnan asa kólik shyǵarǵan. Jyl sońyna deiin bul kórsetkishti 6 jarym myńǵa jetkizýdi josparlap otyr.
Biyl óndiris orny Iveco avtobýsyn jasaýdy qolǵa aldy. Otyratyn oryndyqtan bastap avtosalonnyń jabdyǵyna deiin ózimizdiń elde óndiriledi. Osylaisha otandyq úles 53 paiyzǵa jetip otyr. Bul kólik kezinde EXPO kórmesine qoiyldy. Óz tiimdiligin dáleldedi. Endi elimizdiń birqatar oblysyna jóneltiledi. Suranys jaman emes.
Sondai-aq óndiris orny biyl JAC S3 avtokóligin qurastyryp jatyr. Otandyq úles ázirge 35 paiyzdan asady. Mamandar kólikti jasap qana qoimai, syrtyn da boiaidy. Munda qurastyrylǵan kólikter búginde talaidyń qajetine jarap jatyr. Otandyq alǵashqy elektromobilder de osynda shyǵaryldy.
Temir tulpardy kezinde Nursultan Nazarbaevtyń ózi tizgindep, kóńili tolǵan bolatyn.
Bul joly da Elbasy bul kólikti syrt ainalyp óte almady. Temir tulpar 8 saǵatta tolyqtai qýattalady. Qýat kózi 240 shaqyrymǵa deiin jetedi.
Al alys jol júretinder úshin endi Almaty men Astana qalasynda jyl sońynda 120 qýattaý beketi ashylady. Mundai elektromobilder keler jyly satylymǵa shyǵarylady. Temir tulpardyń quny 7 jarym mln teńgeden bastalady.
Al zamanaýi kólik túri qoljetimdi bola túsý úshin zaýyt basshylyǵy aldaǵy ýaqytta 4,5 mln teńgeden satýdy kózdep otyr. Bastysy – ekologiiaǵa esh ziiany joq ári bir shaqyrymǵa tek 2 teńge shyǵyn ketedi.
Elbasyǵa Qostanai oblysynyń investitsiialyq múmkindikteri de baiandaldy.
Biyl 9 aidyń ózinde aimaqta 250 mlrd teńgeniń ónimi óndirildi. Nátijesinde memlekettik qazynaǵa 230 mlrd teńge túsim tústi. 139 mlrd teńge investitsiia quiylǵan. Aimaqta EXPO kórmesine qoiylǵan 10 joba iske asyp jatyr.
Olardyń jalpy quny – 2 mlrd teńge. Osylai degen oblys ákimi barlyq jetistikterdi jipke tizip berdi. Orta jáne shaǵyn biznesti damytýǵa qolaily jaǵdai jasalyp keledi dedi. Nursultan Nazarbaev, Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti:
– Qazirgi kúni elimizde shaǵyn jáne orta bizneske erekshe kóńil bólinip jatyr. «Atamekenniń» bastamasymen «Bastaý biznes» kásipkerliktiń qyr-syryn úiretetin baǵdarlama qolǵa alynǵan. Halyqty biznespen ainalysýǵa tartýymyz kerek. Osy maqsatta qalai nesie alýdyń joldaryn úiretken jón. «Biznes bastaý» baǵdarlamasy aiasynda jumys júrgizip jatqan «Atamekenge» qoldaý kórsetýge tiistimiz. Sebebi, shaǵyn jáne orta biznes óndirgen ónimniń kólemi men kórsetkishin ósirý kerek. Halyqty meilinshe jumyspen qamtyp, olardyń óz isi dóńgeletip ketýine kómektesken jón. Memleket bul tarapta barynsha qoldaý tanytýda.
Óńir basshysynyń esebin tyńdai kele Elbasy birqatar mindet júktedi.
Nursultan Nazarbaev, Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti:
– Qostanai óńiri – astyqty óńir. Azyq-túlik ónimderin óndiretin elimizdegi eń iri aimaqtyń biri. Iá, biylǵy jyl aýyr boldy. Soǵan qaramai óńin diqandary 5 mln. tonna astyq jinady. Qostanaidy tek agrarlyq emes, sonymen qatar óndiristik óńirge ainaldyrýymyz kerek. Dál qazir osy baǵytta aýqymdy jumystar atqarylyp jatyr.
Óz basym bul óńirde avtokólik óndirisi jolǵa qoiylǵanyn áýel bastan qalaǵan edim. Bul Qazaqstan buryn sońdy bolmaǵan óndiris bolady. Budan bylai biz iri avtokólik óndirýshi elge ainalamyz. Soltústik pen Shyǵystaǵy qos zaýyt sońǵy jyldary jaqsy jumys isteýde, sonyń nátijesinde investorlar tarttyq.
Shynymen de, qazir zaýytta 600-ge jýyq adam eńbek etedi. Ortasha jalaqy 130 myń teńgeden asady. Ásirese munda jastar kóp.
Ádil Shaikemelov, ýchaske sheberi:
– Alǵashynda Almatynyń joǵarǵy oqý ornyn bitirip, keiin zaýytqa ornalasqannan keiin indýstrialdy-innovatsiialyq damý baǵdarlamasy boiynsha grant ielenip, áriptesterimmen birge Astana memlekettik ýniversitetin bitirdik. Zaýytymyzda jas mamandar óte kóp. Sondyqtan mamandardyń biliktiligin arttyrý maqsatynda osyndai baǵdarlama ótip jatyr.
Elbasynyń sapary aiasynda tiimdi kelisim bekidi. Qytailyq kompaniia 10 jyl ishinde Qazaqstannyń avtoónerkásibine 1 mlrd dollardan astam qarajat quiatyn boldy. Bul somanyń 22,5 mln dollary qondyrǵylardy jańǵyrtý úshin aldyn ala berilgen.
Nátijesinde keler jyldan bastap óndiris kólemi 2 esege arta túspek.
Andrei Lavrentev, «Alliýr kompaniialar toby» AQ direktorlar keńesiniń tóraǵasy:
– Qytailyq kompaniianyń investitsiiasynan keiin biz 3 jyl ishinde kásiporynnyń qýattylyǵyn arttyryp, 60 myń avtokólik shyǵarýdy josparlap otyrmyz. Bul Eýropalyq ekonomikalyq odaq elderine tasymaldanatyn kólik sanyn 30 paiyzǵa ulǵaitýǵa sep bolmaq. Sondai-aq Tájikstanǵa shamamen myń JAC avtokóligin jóneltetin bolamyz. Onyń júzi biyl tasymaldanady.
