Óz sózinde Nursultan Nazarbaev forýmnyń mańyzdylyǵymen qosa, AEF alańynda osy kúnderi talqylanatyn negizgi máselelerdi atap ótti. Ásirese, AQSh pen Resei arasyndaǵy sanktsiialanǵan qarama-qarsylyq aiqyn bolyp tur dep sanaidy.
Sonymen qatar, Elbasy tsifrlik transformatsiia bizdiń tanys jáne úirenshikti ekonomikamyzdyń bet-álpetin ózgertýde, al mobildi jáne shyǵarmashylyqqa ikemdi adami kapital – ekonomikalyq ósýdiń mańyzdy faktory bolyp tabylady dep málimdedi.
– 2030 jylǵa qarai dúniejúzi boiynsha shamamen 375 million adam óz mamandyǵyn ózgertýge jáne qaita daiarlanýdan ótýge muqtaj bolady, – dedi Qazaqstannyń tuńǵysh Prezidenti.
Elbasymyz sondai-aq 2050 jylǵa qarai on adamnyń jeteýi qala turǵyndary bolady dep boljam berdi. «Sondyqtan qazirgi tańnyń ózinen bastap investitsiia memleketterge emes, qalalarǵa kelýde», – dedi Nazarbaev.
Qazaqstan ekonomikasynyń halyqaralyq ekonomikadaǵy ósip kele jatqan róli týraly aita kele, Nursultan Nazarbaev ótken jyly Global Challenges Summit ótkizilgenin eske saldy. Osy forýmnyń alańynda BUU Bas Assambleiasynyń qoldaýymen daǵdarysqa qarsy eki konferentsiia ótkizilip, solardyń negizinen damyǵan usynystar Qazaqstanǵa jahandyq qaýip-qaterlerge ýaqytyly jaýap qaitarýǵa jáne qiyndyqtardy sátti jeńýine kómektesti.
Elbasymyzben qatar plenarlyq otyrysta, Halyqaralyq valiýta qorynyń basqarýshy direktory Kristin Lagard, Armeniia Prezidenti Armen Sargsian, Grýziia premer-ministri Mamýka Bahtadze, Qytai Halyq Respýblikasynyń Memlekettik keńesiniń vitse-premeri Han Chjen, Sberbanktiń prezidenti German Gref, Nokia korporatsiiasynyń direktorlar keńesiniń tóraǵasy Risto Silasmaa, 2018-inshi jylǵy ekonomika salasyndaǵy Nobel syilyǵynyń laýreaty, 2016-2018 jyldardaǵy dúniejúzilik banktiń bas ekonomisti Pol Romer bas qosty. Euronews tilshisi Stefan Grobe moderator rólin atqarǵan.
Halyqaralyq valiýta qorynyń basqarýshy direktory Kristin Lagard óziniń burynǵy Qazaqstanǵa jasaǵan sapary týraly estelikterimen bólisti. “Sol sapar barysynda kóptegen adamdar belgili aqyn Abaidyń sózderin mysalǵa keltirdi. Osy jyldar boiy esimde kalǵan sózderiniń biri: «Aqyryn júrip, anyq bas”. Osy aimaqtyń perspektivalaryn jáne onyń aldynda turǵan máselelerdi talqylaý úshin bul sózdiń kontseptsiiasyn negiz retinde alǵym keledi », - dedi ol.
Lagardtyń aitýynsha, aǵymdaǵy jáne 2020 jylǵa qarai búkil Kavkaz jáne Ortalyq Aziia aimaǵyndaǵy ósim qarqyny 4,1 paiyz deńgeiine deiin ósip saqtalady. Buǵan qaramastan bul kórsetkish osy óńir úshin uzaq merzimdi áleýetti deńgeiden áldeqaida tómen. Buǵan qosa, Eýropa men Aziianyń damyp kele jatqan naryqtyq elderiniń ómir súrý deńgeiine teń dárejege qol jetkizý úshin osyndai qarqyn tym tómen.
– Aldymyzda turgan mindet anyq. Ósý qarqynyn joǵaryraq turaqty deńgeige kóterý kerek. Osy maqsatqa asyqpai, biraq senimdi túrde umtylýymyz qajet. Ol úshin bizge ishki saiasattyń naqty sharalary, ekonomikalyq diversifikatsiia jáne halyqaralyq yntymaqtastyqty belsendirý qajet. Jáne, eń bastysy, áielderdiń, jastardyń, áleýmettik jaǵdaiy tómen jáne aýyl azamattarynyń bolashaǵyn jaqsartý úshin inkliýzivti jáne turaqty damýdy qamtamassyz etý kerek, – dedi Kristin Lagard
Budan basqa, forým barysynda Eýraziialyq ekonomikalyq odaqtyń biznestiń perspektivalaryn talqylaý sessiiasy, "Egemendiktiń integratsiiasyna 25 jyl" atty paneldik sessiia jáne Big Data Conference josparlanyp otyr.
AEF-2019 boiynsha alǵashqy kúniniń basty taqyryptarynyń qatarynda adami kapitaldyń damýy, “jasyl” mádinietiniń ósýine arnalǵan innovatsiialyq ekojúielerdi qurý jáne Halyqaralyq Eńbek Uiymynyń (HEU) eńbek týraly keleshekke arnalǵan jahandyq komissiiasynyń baiandamasyn talqylaýdy atap ótýge bolady.
Sonymen qatar, AEF Talks atty jastar úshin ashyq dárister men birqatar mańyzdy kezdesýler bolady. Onyń ishinde qarjy ministrleri men Kavkaz jáne Ortalyq Aziia, Mońǵoliia jáne Eýraziialyq ekonomikalyq odaqqa múshe memleketterdiń ortalyq bankteriniń basshylarynyń dóńgelek ústelderi bolady. Qatysýshylar inkliýzivtik damý boiynsha saiasat sharalaryn talqylaidy.
Esterińizge sala ketsek, forým álemniń 74 elinen 5,5 myń delegat qarsy alyp jatyr. Búginge sheteldik jáne qazaqstandyq buqaralyq aqparat quraldary tarapynan akkredittelgenderdiń adamdar sany álemniń 30 elinen 710 ókilden asyp tústi.
Forým buryn-sońdy bolmaǵan aýqymdy kórsetip jatyr. Eki kún ishinde 50-den astam seanstar men is-sharalar ótkiziledi. Bul AEF-tyń 12 jyldyq tarihyndaǵy rekordtyq kórsetkishter bolyp tabylady. Budan basqa, osy jyly stýdentter men jastar alǵash ret AEF Talks sessiiasyna tegin qatysýǵa jáne Nobel syilyǵynyń laýreattary men memlekettik saiasatkerlerdi qarsy alýǵa múmkindik ala alady. AEF 2019 boiynsha budan buryn Qazaqstanda áli iske asyrylmaǵan birneshe jańa formattar paida boldy. Sondai-aq, alǵash ret Halyqaralyq valiýta qorynyń qatysýymen Qarjy ministrleri men elderdiń ortalyq bankteriniń gýbernatorlary úshin dóńgelek ústel jáne BUU-nyń ornyqty damý maqsattaryna arnalǵan birinshi qazaqstandyq forýmy ótkiziledi.
Dástúr boiynsha Astana ekonomikalyq forýmy kún tártibindegi máselelerdi sheship, joǵary tribýnalardan aitylǵan qundy usynystardy damytýǵa jáne olardyń tiimdi iske asyrylýyna múmkindik beredi.
