Áńgimeniń álqissasy, "Atamekenge" tirkelgen kásipkerler jyl saiyn mindetti jarna tóleýi tiis. Jarna esebinen palata kásipkerlerdi zańdyq turǵydan qorǵaýdy, memorgandarmen bailanysty ornatýdy, ekonomika men biznestegi túitkilderdi sheshýdi moinyna alady.
Áýelde "Atamekenniń" músheligine ótý-ótpeý kásipkerdiń óz qalaýy edi. Palata basshylyǵy keiinnen bul oiynan ainyp, múshelikke ótýdi mindettep tastady. Kommertsiialyq kompaniialar avtomatty túrde palata músheligine ótip, ony "asyraýǵa" mindetti boldy.
"Karantinnen kóz ashpai jatqan kásipkerler úshin qazir bul jarna qaltaǵa salmaq. Qaita qazirgidei qysyltaiań shaqta qol ushyp sozyp, az-muz jeńildik jasap, jarna tóleýdi keiinge shegerse bolar edi", – deidi bul oraida Boqaev.
Alǵashqyda "Atamekennen" asyǵyp jetken bir japyraq qaǵazdy kórgende, palata basshylyǵynyń biznesti qoldaýǵa baǵyttalǵan qujaty ma dep qýanyp qalypty.
"Qaidam, hatty ashyp kórgende alyp ushqan kóńilim sý sepkendei basyldy. "Atameken" 278 myń 355 teńgege esep-shot jiberipti. Bul ma, bul mindetti múshelik jarna.
Palata basshylyǵy biznestiń jai-kúii múlde múshkil ekenin qalaisha túsinbeidi? Biznes kóterem kúide. Ólmestiń kúnin kórýdemiz. Karantin kásipkerlerdiń jumysyn tejep tastady . Odan buryn "Atamekenge" ne úshin jarna tóleitinimiz túsiniksiz. Meniń kompaniiam byltyr da 265 125 teńge múshelik jarna tóledi. Osy kúnge deiin "Atamekennen" tym quryǵanda tyrnaq ushyndai kómek almadyq. Kómegine muhtaj da emespiz, – deidi Sanjar Boqaev.
Kásipker osy arada 9 túrli salyq tóleitinin alǵa tartyp, "Atamekenge" munyń da azdyq etip otyrǵanyn aitypty.
"Áleýmettik aýdarymdar, áleýmettik salyq, kólik salyǵy, jarnama salyǵy, NDS, IPN sekildi salyqtyń 9 túrin tóleidi ekenmin. Alaida munyń ózi azdyq etse kerek. Bizdi múshelik jarna tóleýdi zań turǵysynan mindettep tastady. Kásipkerdiń kópshiligi palataǵa kiriptar emes, tiisinshe bul kómekke muhtaj emes. Ashyǵyn aitqanda bul "reketirlikti" zańdastyrý", – deidi Boqaev.
Kásipker osy araida "Atamekenge" aqyl-keńesin aityp, kásipkerlermen qalai jumys isteýge qatysty jón siltepti. Onyń pikirinshe palatanyń sózi men isi sai bolǵanda, kásipkerler jarna tóleýge ózderi-aq qulshynyp turar edi.
"Atamekenniń" aitqanyn oryndap, kásipkerlerge shyn máninde kómek kórset, biznes palata músheligine ótýge ózdiginen umtylar edi. Bizde kerisinshe "qoldan kelse qonyshynan basady".
Sizderge tiesili biýdjetpen eń darynsyz degen menedjerdiń ózi "shóp basyn syndarar edi". Biznesti alqymnan alǵansha, bizben dialog ornatýǵa tyrysyńyzdar. Bizneske paidaly dúnie jasańyzdar. "Atameken" sapyndaǵy kadrlardy qysqartyp, basshylyqtyń syiaqysyna ketetin shyǵyndy azaityńyzdar. Bizdiń soiylymyzdy soqqan bolyp, bizdiń esemizben óz máselelerińizdi sheshýdi doǵaryńyzdar!", – deidi Sanjar Boqaev.
Kásipker kompaniiasynyń palata múshesi bolǵanyn qalamaitynyn, múshelik jarna tólegesi kelmeitinin aitady. Alaida "Atameken" biznesti zań júzinde májbúrlep, qol-aiaǵyn tańyp tastaǵan.
"Múshelik jarnany tólegim joq. Odan da bul aqshany karantin ýaǵynda taryǵyp otyrǵan kollektivke jumsaiyn. Biznesti býyndyryp otyrǵan zańnyń qandai qajeti bar? Biz orta jáne iri biznesti jarna tóleýge májbúrlep otyrǵan "Ulttyq kásipkerler palatasy týraly" zańnyń 29 baby, 4 tarmaǵynyń kúshin joiýdy talap etemiz.
"Atameken" buǵan qoimai bizge tólem merzimine qatysty talap qoiady, bizdiń qansha salyq tóleitinimizdi tekserip, soǵan sai palatanyń qazynasyna aýdarar aqshany esep-qisabyn shyǵarady.
Palatadan jylyna jarymaǵyr jalǵyz hat keledi. Ol osy - múshelik jarna. Tym quryǵanda karantin tusynda qoldaý hat jiberip, kúizelisten shyǵýdyń jolyn kórsetip, aqyl-keńesin aityp, jón siltese jarar edi. Ol da joq. Oilaǵany, mindetti múshelik jarnany sypyryp alý", – deidi Boqaev.
Palatany syn sadaǵyna alǵan kásipker "Atamekenge" arnap eki máseleni kóldeneń qoiypty.
- Alǵashqysy, 2020 jylǵa mindetti múshelik jarnany alyp tastaý. Osy arqyly biznesken shynymen jany ashitynyn dáleldeý.
- Ekinshisi kásipkerlerdiń ótken jylǵy múshelik jarnasyn qaitaryp berý.
"Bul biz úshin naqty kómek bolar edi. Bizneske týraly aitqanda sóz sapyrǵandy qoiyp, iske kóshetin kez keldi. Birqatar elde bizneske salyǵynyń teń jartysyn qaitaryp jatyr. Kim qansha salyq tóledi, soǵan sai somada kómek aldy. Mine, bul biznesti naqty qoldaý. Kásipkerdiń muń-jaiyna qulaq asý dep atalady.
Budan bólek palata basshylyǵy byltyrǵy jyly biznesten qansha jarna jinaǵynyń esep-qisabyn usynsyn. Bul aqshanyń qalai, qaida jumsalǵanyn jiliktep kórsetsin. Muny palata joldanǵan resmi hat dep qabyldańyzdar", – deidi Sanjar Boqaev.
Aita ketelik "Atameken" Ulttyq kásipkerler palatasyn Timýr Qulybaev basqarady. Onyń palataǵa jetekshilik etkeninen 7 jyl boldy. 2017 jyly palata seziniń delegattary Qulybaevqa biraýyzdan daýys berip, taǵy 4 jylǵa sailaǵan.
Keńes úkimeti kúiregennen keiin 30 jyldan soń paida bolǵan milliarderlerge maqala arnaǵan Bloomberg Dinara Qulybaeva men kúieýi Timýr Qulybaev ekeýiniń ál-aýqaty 5 milliard dollarǵa jetetinin aitqan.
Maqala avtorlarynyń sózinshe, TMD elderindegi eń aýqatty azamattardyń basym kópshiligi kommýnistik rejim kúiregende bilik basyndaǵy topqa jaqyn bolǵan adamdar. Basylym atap ótkendei, Qulybaev kelissózder júrgizý ónerin jetik meńgergen.
Forbes Kazahstan jýrnalynyń 2019 jylǵy reitinginde 3 100 000 000 dollarmen Timýr Qulybaev 3 orynǵa, dál osyndai aqshamen Dinara Qulybaeva 4 orynǵa jaiǵasqan. Amerikalyq Forbes otbasynyń aýqatyn 6,4 mlrd dollarǵa teńeidi.
