Bas keńsede media mamandary zamanaýi vizýalizatsiia ortalyǵynyń jumysymen tanyssa, «Prorvada» ilespe gazdy keshendi daiyndaý qondyrǵysy men «Kaspii samaly» vahtalyq qalashyǵyndaǵy munaishylardyń turmys-tirshiligine den qoidy.
JAŃA TEHNOLOGIIaLAR JUMYSTY JEŃILDETIP, JOL APATYN AZAITTY
Embimunaigazdyń Óndiristik protsesti baqylaý ortalyǵynyń eki qabyrǵasy eki úlken ekranmen jabdyqtalǵan. Biri óndiristik protsesti basqarýdyń avtomattandyrylǵan júiesine negizdelse, ekinshisi «Saparlardy basqarý» jobasy dep atalady.
Ortalyqtyń ózi Embimunaigazdyń tórt óndiristik basqarmasyna qaraityn ken oryndaryna jedel baqylaý jáne monitoring júrgizýge múmkindik beredi. Qai jerde óndiris qalai júzege asyp jatyr, qandai aqaý oryn aldy, jumysshylar ne istep jatyr – bári de dispetcherlerdiń kóz aldynda. «Intellektýaldy ken alańy» atalatyn bul joba alǵash pilottyq negizde Qyzylqoǵa aýdanyndaǵy «Ýaz» ken ornynda 2016 jyly engizilgen bolsa, keiin ózge ken alańdary da jobaǵa birinen soń biri qosyla bastaǵan. Bul bir jaǵynan jumysshylardyń eńbegin jeńildetse, ekinshiden uńǵymalardyń jóndeý-aralyq kezeńderi arttyryldy.
Sol sekildi «Saparlardy basqarý» jobasy da kompaniiaǵa qarasty kólikterdiń qozǵalysyn tiimdi basqarýǵa, sáikesinshe jol-kólik apattarynyń sanyn azaitýǵa múmkindik beredi. Qyzmettik qai kólik bolmasyn, arnaiy datchiktermen jabdyqtalǵan. Júrgizýshi jyldamdyq asyrsa, qaýipsizdik beldigin taqpasa, ne ózge de talaptardy buzǵan jaǵdaida dereý ortalyqqa belgi barady. Joba qazirdiń ózinde tiimdiligin berip otyr. EMG mamandarynyń dereginshe, júrgizýshilerdiń jyldamdyqty arttyrý jaǵdaiy 55 paiyzǵa azaisa, janar-jaǵarmai únemdeý deńgeii 20 paiyzdy quraǵan. Bul – biylǵy on aidyń deregi. Dál osy merzimde birde-bir jol-kólik apatynyń da tirkelmeýi – erekshe jetistik.
Aita ketý kerek, Óndiristik protsesti baqylaý ortalyǵynyń qos jobasy da – ózgelerdiń kóshirmesi emes, Embimunaigazdyń ózindik tehnologiiasy. Bul joba respýblikalyq «Tsifrlyq Qazaqstan» baǵdarlamasyna engen. Sonymen qatar, 2017 jyly Sankt-Peterbýrgte ótken «Munai-gaz salasyndaǵy úzdik 10 IT joba» baiqaýynda úzdik dep tanylǵan.
ALPYS JYLDYQ TARIHY BAR PRORVA
Ertegidegi Ernazar baidyń toǵyz ulyn bir bólek, Er Tóstigin bir bólek sanaityny sekildi Prorva ken alańdary tobynyń Embimunaigazdyń óndiristik alańdary arasyndaǵy orny zor. Oǵan qosa, biyl ken alańynyń ashylǵanyna tup-týra 60 jyl.
Prorvanyń nege alańdar toby dep atalatynyn túsindire keteiik, munda bir emes, tórt birdei ken orny bar. Olar – Batys Prorva, Aqtóbe jáne Saǵidolla Nurjanov pen Dosmuhambetov atyndaǵy ken oryndary. Al endi Prorvanyń basty ereksheligin aitsaq, munda janǵan shyrpydai basy alaýlap turatyn munai óndirý qondyrǵylary joq. Óńir ekologtaryn shyr-pyr etkizetin bul másele Prorvada sheshimin tapqanyna da biraz ýaqyt bolyp qaldy. Alaýlap janyp turatyn ilespe gaz bolsa, munda ony keshendi daiyndaý qondyrǵysy iske qosylǵaly beri ekologiialyq másele sheshimin tapty. Ekologiiadan bólek, ekonomikalyq turǵyda da joba basymdyqqa ie. Sanmen dáiektesek, ilespe gazdy keshendi daiyndaý qondyrǵysynyń jyldyq qýaty – 150 million tekshe metrge teń.
«Gazdy keshendi daiyndaý protsesi tolyǵymen avtomattandyrylǵan jáne tótenshe jaǵdailardan birneshe dárejeli qorǵanyspen qamtylǵan», – dep qosty kompaniianyń baspasóz mamandary.
Bul oraida munaishylar bolashaqtyń enshisindegi bir jobanyń da shetin shyǵaryp, súiinshilep qoidy. Aitýynsha, «Batys Prorvanyń» gaz qabatynan 17 milliard tekshe metrden astam gaz qory bar. Endeshe, taýarly gaz óndirý jumysy endi tek qyza túspek.
Aita keteiik, Prorvanyń munaiy mehanikalandyrylǵan jáne fontandyq ádispen óndiriledi. Fontandyq ádispen degenimiz, ony igerýde qoldanylatyn túrli tehnologiiaǵa tereńdemei sóilesek, munaidy alý úshin ony jer astynan sorýdyń esh qajeti joq, ol ózi-aq atqylap tur. Bul merzimde óndirilgen munaidyń kólemi 44 millionnan astam. Al «Jylyoimunaigaz» munai-gaz óndirý basqarmasy óndiretin munaidyń jalpy kóleminiń 85 paiyzy «Prorva» ken oryndaryna tiesili.
JOSPARDY ORYNDAÝǴA ELEKTR TAPShYLYǴY DA KEDERGI EMES
«Embimunaigaz» basshylyǵy media salasynyń ókilderimen Prorvada máslihat qurǵanymen, jýrnalister kompaniianyń san-salaly jáne ózge aýdandardaǵy qyzmeti jaily da surap bildi. Kompaniianyń Bas direktory Sábit Arynov pen onyń óndiris jónindegi orynbasary Marat Eleýsinov kompaniia qyzmetiniń negizgi málimetterin tanystyrdy.
Óndiristik jospardyń oryndalýynan bastasaq, biyl «MAEK» JShS-ndegi jylý-elektr stantsiiasynda bolǵan apattyń sebebinen munai kompaniialaryna jetkilikti deńgeide elektr qýaty berilmegeni belgili edi. Bul óndirisiniń tómendeýine ákelgen. Degenmen, buǵan qaramastan, «Embimunaigaz» AQ biylǵy 10 aida munai óndirý josparyn 100,6 paiyzǵa oryndady. Birqatar geologiialyq-tehnikalyq is-sharalardy sátti júzege asyrýdyń arqasynda qosymsha 189 myń tonnadan astam qara altyn óndirilgen. Dál osy kriterii boiynsha jospar 147 paiyz oryndalǵan.
Jalpy, kompaniia on aida munai óndirýde de, ony tapsyrýda da, burǵylaýdan keiin óndirýshi uńǵymalardy paidalanýǵa berýde de, tipti uńǵymalardy kúrdeli jóndeýde de jospardy artyǵymen oryndap keledi. Bul sózimizge kompaniia usynǵan kórsetkishterdiń máni dálel.
Ilkimdi ister Embimunaigazdy Qazaqstandaǵy iri salyq tóleýshilerdiń qataryna qosqaly ondaǵan jyldardyń júzi. Sońǵy kezeńder tsifrlaryn ǵana sóiletsek, 2020 jyldan beri kompaniia biýdjetke 480 mlrd teńge salyq tólep, Atyraý oblysynyń infraqurylymyn damytýǵa 2,2 mlrd teńge jumsady.
Sondai-aq, «Embimunaigaz» AQ qorshaǵan ortany qorǵaý sharalaryna, onyń ishinde lastanǵan jerlerdi qalpyna keltirýge, qorshaǵan ortany jaqsartý men kógaldandyrýǵa baǵyttalǵan sharalarǵa qomaqty qarjy bóledi. Atap aitqanda, biylǵy 10 aida tarihi munaimen lastanǵan 181,69 myń gektar jer qalpyna keltirilip, 2022-2023 jyldar aralyǵynda kompaniia Atyraý oblysy ákimdigi bólgen 28 gektar jerge 21 900 túp kóshetin otyrǵyzǵan.
«KASPII SAMALY»: JUMYSShYLARǴA QAJETTI JAǴDAI TÚGEL JASALǴAN
«Embimunaigaz» AQ Bas direktory Sábit Arynov atap ótkendei, kompaniiada 5 myń adam jumys istese, olardan bólek 5 myńnan astam merdigerler bar.
«Kompaniia qyzmetkerleriniń ómiri – bizdiń basty qundylyǵymyz. Olardyń tabysty qyzmeti men óndiristik máselelerdi ońtaily sheshý – ujymdaǵy jaǵymdy ahýaldy qalyptastyrýdyń kepili. Sondyqtan biz qaýipsiz eńbek mádenieti men ozyq halyqaralyq tájiribeni engizý arqyly ónerkásiptik qaýipsizdik, eńbekti qorǵaý jáne qorshaǵan orta salasyndaǵy korporativtik mádenietti únemi jetildirip otyramyz», – dedi kompaniia basshysy.
Embimunaigazdyń ken alańdary óńirdiń ár bóliginde, ortalyq eldi mekenderden shalǵai ornalasqandyqtan, óndiris jumysshylarynyń basym bóligi vahtalyq ádispen eńbek etedi. Bul rette media mamandar prorvalyq munaishylardyń ekinshi úii – «Kaspii samaly» vahtalyq qalashyǵynyń turmys-tirshiligimen tanysyp, munaishylarmen birge bir tún túnep te shyqty. Jaily jatyn bólmeler, ashana, medpýnkt, sport zaldary, demalys bólmeleri jáne basqalarmen jabdyqtalǵan qalashyqta jumysshylardyń eńbekten bos ýaqytyn tiimdi, qyzyqty ótkizýine qajettiniń bári bar.
Jalpy kompaniiada áleýmettik turaqtylyqqa, jumysshylardy jan-jaqty qoldaýǵa airyqsha kóńil bólinedi. Túrli ómirlik jaǵdailarǵa bailanysty beriletin materialdyq kómek mólsheri ujymdyq shartta aiqyndalǵan. Ár jylǵa jospar jasalady jáne onyń aiasynda jumsalatyn qarjynyń biýdjeti bekitiledi.
Jumysshylardyń bilim-biliktiligin kóterý úshin qosymsha oqýyna da jaǵdai jasalady. Al kolledjde bilim alyp jatqan jastardy kompaniiaǵa tartý úshin 2015 jyldan beri dýaldy oqý baǵdarlamasy qolǵa alynǵan. Onyń aiasynda kompaniia 5 oqý ornymen jumys istese, osy ýaqytqa deiin oǵan 306 adam qatysyp, onyń ishinde 82 stýdent «Embimunaigaz» kompaniiasynyń túrli kásiporyndaryna jumysqa qabyldanǵan. Bul jobanyń taǵy bir ereksheligi sol, onyń qatysýshylary ózi qalaǵan ózge kompaniialarǵa da jumysqa tura alady. Máselen, joba qatysýshylarynyń birazy Atyraý óńirindegi ne odan tys jerlerdegi iri kásiporyn, kompaniialarǵa jumysqa qabyldanyp, eńbek etip jatqanyn atap ótti Sábit Arynov.
Jalpy, byltyr ǵana júz jyldyǵyn atap ótken Embimunaigazdyń QazMunaiGaz qurylymyndaǵy orny airyqsha. Atalǵan ǵasyrlyq merzimde 200 million tonnaǵa jýyq munai óndirgen kásiporynnyń áli de qóp jyldar boiy munai bere alatyny jóninde boljam bar. Bul – ǵasyr jasaǵan kompaniianyń áli de el igiligi jolynda qyzmet ete beretininiń aiǵaǵy.
