Freedom Inside '26

Matematika maitalmany

Matematika maitalmany

Ulaǵatty ustaz Gúljazira Narbekova týraly úzik syr


Matematika – jer betinde ekiniń biri meńgerip, qoltyǵynan ustap, baýyryna tartyp ala qoiar ońai qubylys emes. Jalynan ońailyqpen ustata qoimas kúrdeli ǵylym, tuńǵiyq sala.

Ortada júrgen júz emes, myń adamnyń birli-jarymynyń ǵana óresi jetip, sanasy iliktire alar matematika bireýler úshin áli de sheshýine, túbine, túbirine jete almai júrgen qiyn da kúrdeli álem, al bireýler úshin múldem qol jetpes arman.
Osyndai qiyn salany meńgergen Qazaqstandaǵy, onyń ishinde Ońtústiktegi eń tańdaýly matematikterdiń biri – Kentaý qalasyndaǵy «Daryn» mektep-internatynda dáris beredi.

Biz búgingi taqyrypta osy qiyndyǵy men qyzyǵy mol pánniń qyr-syryn tolyq meńgergen ulaǵatty ustaz, Kentaý qalalyq «Daryn» mektep-internaty matematika pániniń muǵalimi Gúljazira Myrzanqyzy Narbekova týraly sóz qozǵaǵandy jón sanadyq.

Aita keteiik, Kentaý qalasyndaǵy «Daryn» mektep-internaty ashylǵaly beri Ulttyq biryńǵai testileý nátijesi boiynsha respýblikalyq deńgeide joǵary ball jinaityn úzdik mektepterdiń qatarynan túspei keledi. Tipti, qaibir jyldary UBT qorytyndysy boiynsha, Qazaqstandaǵy eń úzdik mektepterdiń alǵashqy úshtigine endi. Ásirese, aýyl balalarynyń ishinen daryndy balalardy jinap, bilim beretin bul mekteptiń oqýshylary talai halyqaralyq olimpiadalarǵa qatysyp, júldeli oryndardy ielenip keledi. Ainalyp kelgende munyń barlyǵy sol bilim uiasyndaǵy muǵalimderdiń jemisi ekeni sózsiz. Sebebi, eger oqýshy daryndy bolsa, onda muǵalimge eki ese qabilettilik qajet. Bul tusta jai mekteptiń muǵalimderine qaraǵanda, «Daryn» mektep-internatynyń ustazdary eki ese eńbektenetinin aita ketkenimiz jón. Al Gúljazira Myrzanqyzy – osy mektep jetistikteriniń eń basynda turǵan, eseli eńbekterimen erekshelenetin ustazdardyń biri ári biregeii desek, artyq aitqandyq emes.



Shyny kerek, Qyzylorda, Almaty, Jambyl oblystarynyń halqy, Ońtústiktegi Sozaq, Otyrar, Báidibek aýdandary, tipti Túrkistan qalasy turǵyndarynyń kópshiligi balalaryn osy mektepke oqytqysy keledi. Óitkeni, bul bilim oshaǵy Ulttyq biryńǵai testileý qorytyndysyna sáikes OQO boiynsha eń joǵary kórsetkish kórsetip otyrǵan mektepterdiń qatarynda bolsa, respýblika boiynsha «Qazaqstandaǵy eń úzdik 10 mektep» qatarynan kórinip keledi. Onyń ústine, munda jaýapkershiligi mol, óz mamandyǵyn tereń meńgergen ári sabaǵyna úlken daiyndyqpen keletin, árbir sabaǵy tartymdy da qyzyqty, ozyq úlgidegi ádistemelerdi tiimdi qoldana biletin izdenimpaz, jaqsylyqqa jany qumar bilikti ustaz – Gúljazira Myrzanqyzy dáris beredi. Álginde aitqandai, kóp ata-analar balalaryn osy mektepke bergisi kelse, olardyń basym kópshiligi naqty matematikadan balalaryna Gúljazira Narbekova dáris bergenin qalaidy. Sebebi, onyń daryndy balalarmen jumys júrgizýde tájiribesi orasan zor. Onyń oqýshylary mektepishilik, qalalyq, oblystyq, respýblikalyq olimpiadalarda únemi júldeli oryndarǵa ie bolyp keledi. Áitpese, matematika – qiyn sabaq, ásirese, kóp oilaýdy, logikany qajet etedi.
Bir ereksheligi, osy qiyn dáristi Gúljazira Myrzanqyzy túrli oiyndar arqyly ótkizedi, oqýshylardyń oilaý qabiletin arttyryp, jeńil joldarmen túsindirýge tyrysady.

Mine, kórdińiz be, «muǵalim qandai bolsa, mektep te sondai» demekshi, eger muǵalim bilimdi bolsa, sol mektepten túlegen balalar da bilimdi, parasatty bolyp shyǵady. Sosyn mundai mektepke, mundai muǵalimge ata-analar qalai talaspasyn?!

Negizi, búkil sanaly ǵumyryn ustazdyqqa, urpaq tárbiesine arnap kele jatqan Gúljazira Myrzanqyzynyń atqarǵan isteri ushan-teńiz. Ol qyzmet jasaǵan mekteptiń juldyzy árdaiym jarqyrap janyp, shákirtteri biik belesterdi baǵyndyryp júredi. Ózi sondai parasatty, ádil, jan-jaqty bilimdi, alystan oilaityn alǵyr da ardaqty jan. Onymen qosa, «Uly adam ulyq bolmaidy, máýeli aǵash biik bolmaidy» demekshi, úlkenmen de, kishimen de til tabysa biletin óte qarapaiym, kishipeiildigi taǵy bar. Gúljazira Myrzanqyzy qazaq balasynyń bilimdi bolyp, matematika pánin jetik meńgerip, el bolashaǵynyń jarqyn bolýyna úles qosar tulǵa bolýyn únemi jan-tánimen qalap júredi. El bolashaǵynyń jarqyn bolýy úshin eń bastysy bilim kerek ekendigin jan-dúniesimen sezingen ol ustazdyq joldy, muǵalimdik mamandyqty qasietti mamandyq dep sanaidy. Sondyqtan bolar, árbir shákirtiniń janyna úńilip, kókireginde jylt etken bir qasietti baiqasa onyń shyraǵyn jaǵyp, jalynyn laýlatýǵa tyrysady. Úzdiksiz kemeldikke umtylyp, kún demei, tún demei, boiyndaǵy jalynyn, arman-tileginiń bárin bilim jolyna arnaǵan jannyń eńbegi máńgilik óshpeitini aqiqat.

Bir qýanarlyǵy, ǵumyr boiy bilim salasynyń sardary bolyp kele jatqan Gúlekeń árbir balaǵa erekshe yqylaspen qaraidy. Sabaqtan tys ýaqytta úlgerimi nashar oqýshylarǵa qosymsha sabaqtar ótkizip turady. Onyń meiirimge toly júregi shákirt boiyndaǵy talai aǵattyqty keshiredi. Onyń boiyndaǵy bilim men aqyl-oiynyń qýaty talai tentekti jýasytyp, nebir erkeni sabasyna túsiredi, tártipke baýlyp, eseitip, erjetkizedi. Sondyqtan oǵan árbir shákirti úlgi-ónege retinde qarap, «súiikti muǵalimim, ustazym» dep syilaidy, qurmetteidi.

Qazaqtyń birtýar uly, batyr babamyz Baýyrjan Momyshuly muǵalimder jaiynda: «Ustazdyq – uly qurmet! Sebebi, urpaqtardy ustaz tárbieleidi. Bolashaqtyń basshysyn da, danasyn da, ǵalymyn da, eńbekqor eginshisin de, kenshisin de ustaz ósiredi... Ómirge urpaq ákelgen analardy qalai ardaqtasaq, sol urpaqty tárbieleitin ustazdardy da dál solai qurmetteýimiz kerek», – degen eken. Shynynda da, bar sanaly ǵumyryn, jastyq joly men kúsh qairatyn, tereń de telegei bilimderin shákirtterine arnaǵan ustazdar qaýymyna berilgen budan artyq baǵa bolmas. Osy oraida óz isine berilgen, jańalyqty jatsynbai qabyldaityn, shákirtteriniń janyna nur quiyp, ómirge ózi de baqytty bolyp, ózgelerdi de baqytqa jetkizsem dep júretin aiaýly ustaz Gúljazira Myrzanqyzyna shyǵarmashylyq shabyt pen tolaǵai tabystar tileimiz.

Bir qýanyshtysy, shynaiy baqytyn eńbekten taýyp, bilim berý isine kúlli ǵumyryn arnaǵan Gúlekeńe ujymdaǵy áriptesteri de, oqýshylary da erekshe qurmetpen, izgi iltipatpen qaraidy. El-jurtynyń ystyq yqylasyna bólengen Gúljazira Narbekova apaiymyzǵa shyqqan biigińizden eshqashan tómendemeńiz degimiz keledi. Onyń jetken jetistigi, shyqqan asýynan góri qoǵamǵa bereri mol. Buǵan shúbásiz senemiz...

Serik JUMABAEV

 

https://dalanews.kz/31712