Qazaqstan Respýblikasy Prezidenti Mindetti áleýmettik meditsinalyq saqtandyrý týraly jańa zańǵa qol qoidy. Bul qujat jarnalar kólemine, meditsinalyq qyzmetterdiń qoljetimdiligine qatysty mańyzdy ózgerister engizedi. Jańa normalar júiege qalai áser etedi? Osy jáne ózge de suraqtarǵa «Áleýmettik meditsinalyq saqtandyrý qorynyń» Túrkistan oblysy boiynsha filialy direktory Baqyt Ismahanbetov jaýap berdi.
- Baqyt Torǵaibaiuly, zańǵa engizilgen ózgerister MÁMS júiesine halyqty tartý aiasyna qalai áser etpek?
- Túrkistan oblysynda búginde 195 meditsinalyq uiym halyqqa qyzmet kórsetýde, onyń ishinde 152 – jeke menshik mekemeler. Bul aýyl turǵyndaryna qoljetimdi, sapaly ári tańdaýy mol meditsinalyq qyzmetterge jol ashyp otyr.
Meditsinalyq uiymdarǵa tirkelgen turǵyndar sany – 2 077 730 adam, onyń ishinde aýylda turatyndar – 1 649 527 (79.4%). Al MÁMS júiesinde saqtandyrylǵan azamattardyń úlesi 83.1%-dy quraidy. Alaida shamamen 351 503 adam áli kúnge deiin júieden tys qalyp otyr.
2024 jylǵy 7 shildede ótken Úkimettiń keńeitilgen otyrysynda Memleket basshysy jergilikti atqarýshy organdardyń jaýapkershiligin arttyrýdy tapsyrdy. Prezident: «Áleýmettik osal sanattaǵy azamattar úshin meditsinalyq saqtandyrýǵa jarnalar jergilikti biýdjet esebinen tólenýi tiis» dep naqty atap ótti.
Sol sebepti halyqty júiege keń kólemde qamtý úshin jańa tetikter engizildi. Budan bylai jergilikti atqarýshy organdar áleýmettik ál-aýqat deńgeii boiynsha daǵdarystyq jáne shuǵyl jaǵdaidaǵy (D jáne E deńgeileri) azamattardyń jarnalaryn tóleitin bolady.
2026 jyly osy ózgeristerdiń arqasynda óńirde qosymsha 100 myńǵa jýyq adam MÁMS júiesine tartylmaq.
Sonymen qatar, resmi tirkelgen jumyssyz azamattar úshin de jarnalar jergilikti biýdjet esebinen tólenetin bolady. Bul ákimdikterdi jumyssyzdyqpen kúreste belsendirek bolýǵa, jańa jumys oryndaryn ashýǵa jáne kedeilikti azaitýǵa itermeleidi.
– Saqtandyrý mártebesine qatysty qandai ózgerister boldy?
– Iá, jaqsy jańalyq – endi saqtandyrylǵan mártebesin saqtaýǵa múmkindik beretin jańa norma kúshine endi. Eger azamat sońǵy 5 jyl ishinde turaqty túrde jarna tólep kelgen bolsa, belgili bir sebeptermen jarna ýaqytsha toqtatylsa da, ol 6 aiǵa deiin saqtandyrylǵan mártebesin saqtai alady (buryn bul merzim 3 ai bolatyn).
Mysaly, adam jumys istep júrip, jarnalardy turaqty tólegenimen, keiin jumystan shyǵyp qalsa da, ol jarty jyl boiy MÁMS júiesindegi meditsinalyq kómekti paidalana alady. Biraq bul rette keiinnen sol ailardaǵy bereshek ótelýi tiis.
– Jańa biryńǵai paket týraly aityp ótseńiz…
– Memleket basshysy 2024 jylǵy Joldaýynda «Biryńǵai meditsinalyq kómek paketin» qalyptastyrý týraly tapsyrma bergen bolatyn. Bul paket 2026 jyldan bastap kúshine enedi.
Onkologiialyq skriningter TMKKK tizimine ótedi jáne saqtandyrylǵan mártebesine qaramastan barlyq azamattarǵa tegin kórsetiletin bolady.
Sonymen qatar, 8 áleýmettik máni bar aýrýǵa (týberkýlez, AITV, sozylmaly virýsty gepatitter men baýyr tsirrozy, qaterli isikter, psihikalyq jáne minez-qulyqtyq buzylystar, orfandyq aýrýlar, jedel miokard infarkti, insýlt) kúdik bolǵan jaǵdaida, keńes berý jáne diagnostika qyzmetteri tegin usynylady. Buryn mundai kómek tek týberkýlez ben AITV jaǵdaiynda ǵana tegin kórsetiletin.
Sondai-aq 2026 jyldan bastap bazalyq paketke:
- ambýlatorlyq dializ,
- sozylmaly aýrýlardyń 12 tobyna dinamikalyq baqylaý men keńes berý (onyń ishinde baýyr, qalqansha bezi, júrek aqaýlary, t.b.),
- ambýlatorlyq dári-dármekpen qamtamasyz etý,
- josparly statsionarlyq jáne statsionardy almastyratyn kómek kiredi.
Jalpy, Qor arqyly Túrkistan oblysyna 2025 jylǵa arnalǵan densaýlyq saqtaý biýdjeti – 226 271 005 teńge. Onyń ishinde:
MÁMS paketine – 123 081 585 teńge;
TMKKK paketine – 103 189 420 teńge.
Al MÁMS júiesi engizilgeli bergi 5 jyl ishinde qarjylandyrý kólemi 1,8 esege nemese 82 %-ǵa ósken.
🏨 Meditsinalyq kómekke bólingen qarjy
2025 jyly MÁMS aiasynda:
85 797 928 myń. teńge – statsionarlyq kómekke ,
36 868 796 myń. teńge – keńes-diagnostikalyq kómekke,
8 156 540 myń. teńge – meditsinalyq ońaltýǵa,
4 908 102 myń. teńge – stomatologiialyq qyzmetterge,
18 740 659 myń. teńge – ambýlatoriialyq dári-dármekpen qamtýǵa,
1 155 285 myń. teńge – joǵary tehnologiialyq otalarǵa baǵyttaldy.
⚕️ Qymbat otalar tegin
Saqtandyrylǵan árbir azamat MÁMS esebinen kúrdeli jáne joǵary tehnologiialy otalardy tegin ala alady. Máselen:
1 139 kardiohirýrgiialyq operatsiia – 1 367 173 307 tg;
2 040 neirohirýrgiialyq operatsiia – 1 366 622 435 tg;
2 543 LOR operatsiiasy – 497 191 002 tg;
10 búirek jáne baýyr transplantatsiiasy – 30 775 993,51 tg.
Ortasha alǵanda, mundai operatsiialardyń quny 5-10 mln teńge aralyǵynda.
🏥 Meditsinalyq infraqurylym jańartylyp jatyr
Jyl saiyn oblysta jańa meditsinalyq mekemeler ashylyp, infraqurylym jańǵyrtylýda. Sonymen birge, feldsherlik-akýsherlik pýnktter men jyljymaly meditsinalyq keshender shalǵai aýyldardy aralap, kómek kórsetýde.
- Jarnalar esepteý tártibine qatysty ne ózgeredi?
-Halyqty meditsinalyq kómekpen qamtamasyz etýdiń mańyzdy sharttarynyń biri – meditsinalyq saqtandyrý júiesiniń qarjylyq turaqtylyǵy.
Osyǵan bailanysty, 2026 jylǵy qańtardan bastap jarnalar men aýdarymdardy esepteý úshin qoldanylatyn tabys kóleminiń joǵarǵy shegi jańartylady:
- Jumys berýshiler úshin – 40 eń tómengi jalaqy (ETJ),
- Qyzmetkerler úshin – 20 ETJ.
Bul — bastapqyda usynylǵan 50 ETJ ornyna qabyldanǵan kelisimdi sheshim, iaǵni júieniń turaqtylyǵyn saqtai otyryp, salyq júktemesiniń shekten tys ósýine jol bermeidi.
Atalǵan ózgeris júieniń qarjylyq turaqtylyǵyn nyǵaityp qana qoimai, azamattardyń densaýlyq saqtaý shyǵyndaryn óteýdegi jaýapkershilikti ádil jáne teńdei bólý qaǵidatyn júzege asyrýǵa múmkindik beredi.
Osy sharanyń nátijesinde MÁMS júiesiniń tabysy jylyna shamamen 200 mlrd teńgege artady dep kútilýde.
– Memleket jarna tóleitin jeńildik sanattarǵa ne ózgeredi?
– Qazirgi tańda memleket 15 jeńildikti sanattaǵy azamat úshin jarna tóleidi. Olardyń qatarynda balalar, zeinetkerler, múgedekter, júkti áielder bar.
Elimizde MÁMS júiesine tólenetin jarnalar men aýdarymdardyń mólsheri eń tómen deńgeide – 2025 jyly 2%. Salystyrmaly túrde, basqa elderde bul kórsetkish 9–14,5% aralyǵynda. Júieni bastapqy jobalaý kezinde jarna mólsherlemeleri joǵaryraq bolyp josparlanǵan, alaida júie iske qosylǵan kezde olar edáýir tómendetilgen edi.
Alaida, «Biryńǵai meditsinalyq kómek paketi» engizilip, MÁMS júiesinde qosymsha mindettemelerdiń qosylýyna bailanysty júieniń qarjylyq júktemesi kúrt ósip otyr. Osyǵan bailanysty memleket tarapynan jarna mólsherlemelerin kezeń-kezeńimen arttyrý usynyldy.
- 2027 jyly – 2,2%,
- 2037 jylǵa deiin – 4,7%-ǵa deiin birtindep ósirý.
Bul rette jumys berýshiler men jumyskerler úshin jarna mólsherlemeleri ózgerissiz qalady.
– Áńgimeńizge raqmet.
