Freedom Inside '26

Latifýndist Kýlaginniń "qupiia ómiri"

Latifýndist Kýlaginniń "qupiia ómiri"
Aqmola oblysynyń ákimi Sergei Kýlaginniń ózi men týystaryna tiesili 80 myń gektar jeri bar. Ol muny búgin Kókshetaýda ótken Jer komissiiasynyń kezekti otyrysynda Muhtar Taijannyń suraǵyna bailanysty óz aýzymen aitty. Sonyń bárin igerip otyr ma, joq, jalǵa alyp, ózgelerge jalǵa berip otyr ma, ol jaǵy belgisiz. Onyń jeri munan da kóp bolýy múmkin. Keibir derekterde Kýlaginniń jeri million gektarǵa taiaý ekeni aitylady. Bizde sheneýnikter dúnie-múlkin óz attaryna jazbaidy.

[caption id="attachment_16292" align="alignright" width="387"]
565421a4ac902СЖ_12
565421a4ac902СЖ_12
Kishi Kýlagin Á. Jaqsybekovpen birge[/caption]

Kýlaginnen bólek, Tereshenko bastaǵan onshaqty adam milliondaǵan gektar jerdi bilep-tóstep otyrǵany jii aitylady. Keibir aqparat kózderi osy latifýndister sheteldikterge jerdi jalǵa berýge múddelilik tanytyp otyr dep boljaidy. Sebebi, munshama kóp jerdi bir ózderi igerýleri qiyn ári kúset paida tabý úshin sheteldikterdiń tehnikalaryn, tolaiym qarjylaryn paidalanýlary kerek. Álemde jeri eń kóp adamdardyń tizimin qazaqstandyqtar bastap turǵanyn bireý bilse, bireý bilmes.

Sergei Kýlagin tek jermen ǵana emes, munai, gaz, tústi metall óndiristerinde de yqpaldy tulǵalardyń biri degen pikir jii aitylady. Onyń Reseilik gaz kompaniialarynda, munai óńdeý zaýyttarynda úlesi bar ekeni de birneshe márte jazylǵan. Tipti onyń reseilik milliarderlermen bailanysy qoiý ekendigi, Kremldiń ishki álemindegi ózgeristerden ýaqtyly habardar bolyp turatyndyǵy, Reseidiń ministrleri men sheneýnikteri Kýlagin dese ishken asyn jerge qoiyp, asa bir yqtiiattyqpen qarsy alatyndyǵy týraly jii estiledi. Resei basylymdary onyń ómiri men otbasy jaily biz bilmeitin aqparatty jii jariialaityny da sondyqtan bolsa kerek.

Onyń uly Pavel Sergeevich Astana qalasy Saryarqa aýdanynyń ákimi retinde tanymal. Ulynyń da esimi bai-manap balalarynyń qatarynda jii atalady. Sheneýnikterdiń balalarynan quralǵan "qupiia top" - bolashaq memleketti basqarýshylardyń sapynda osy Sergeidiń uly bar delinetin belgisizdeý derek bar. Bul "aqsúiekter áýletiniń" quramyna kirý óte-móte qiyn kórinedi. Olar Aqordanyń bolashaq baǵdarlamasynyń ishi-qarnyn túgel biledi ári halyq kózine kóp kórinbeidi... Astana qalasynyń ákimi Jaqsybekovtiń te uly osy topta - memlekettik jospar-joba túzýshi, baǵyt-baǵdarynyń bárin bilýshi jastar sapynda delinedi. Kim bilgen?..

Osyǵan deiin Sergei týraly talai alyp-qashpa áńgime taraǵan. Onyń bir kezderi Qostanai oblysynyń ákimi bolǵan kezde shirkeýlerge óz sýretterin saldyrǵany, onyń elimizde ǵana emes, shetelde de túrli áńgimege sebep bolǵany kúni keshe siiaqty edi. Sol kezde Sergeidiń kúni batty degender de kezikken. Kerisinshe, ol satylap ósip, birneshe biik mansapty atqaryp úlgerdi.

[caption id="attachment_16293" align="alignright" width="680"]
kulagin
kulagin
Sergei Kýlagin[/caption]

Kýlagindi ornynan alyp tastaý kerektigi jóninde taali márte qazaq baspasózi shýlaǵanymen, Aqorda eshqandai sheshim qabyldaǵan joq. Ásirese, ony Soltústik oblystarǵa ákim etý qaýipti ekenin bir kezderi qaita-qaita eskertkender de boldy. Óitkeni, Soltústiktegi kórshimizge bir búiregi buryp turatyn adam onsyz da orystildi qaýym basym oblys úshin qolaisyz dep túsindirilgenimen, bilik eshqandai áreket qabyldaǵan emes.

Onyń halyqpen kezdesýlerde dóreki sóileitinibirneshe márte baspasózdi shýlatqan. Ótken jyly 29 tamyz kúni Aqmola, Qostanai jáne SQO ákimderi – Sergei Kýlagin, Nuraly Sadýaqasov jáne Erik Sultanovtardyń Aqmola oblysyna qarasty Zerendi aýylynda demalys úiindegi saýnada kóńil kótergenderin jáne oblystyq teatr trýppasyn túgel jáne filormoniiadan ártister shaqyrǵandyǵy aitylyp, bul istiń sońy uzaq áńgimege ulasqany jáne bar. Sodan kóp ótpei Qostanai oblysynyń sol kezdegi ákimi Nuraly Sadýaqasov jumysynan ketti.

Kýlagin saiasi ǵylymdary boiynsha kandidattyń dissertatsiia qorǵaǵan. Taqyrybynyń ózi biraz dúnieden habar beredi. Oqyńyz: "Kandidattyq dissertatsiiasynyń taqyryby: «Eýraziiashyldyq: ideiasy jáne damý bolashaǵy. Eýraziialyqtardyń mádeni-tarihi kontseptsiiasy (Resei Batys pen Shyǵystyń ortasynda: órkeniettiń rýhani aspektileri. Keńestikten keiingi keńistiktegi eýraziialyq kórinis)». Munan onyń áýel bastan-aq eýraziiashyl ári reseishil ekenin ańǵarý qiyn bolmas. Onyń Kreml saiasatkerlerimen tonnyń ishki baýyndai bir ideiada bolý sebebiniń túp tórkini osynda jatsa kerek.

Sergei Sergei bolǵaly atqarmaǵan qyzmeti az. Aýdan, oblys ákimdikterinde, birneshe ministrlikte qyzmet etti. Sonaý 1994 jyly QR Premer-ministriniń orynbasary bolǵan ol jiliktiń maily basyn qolynan shyǵarǵan emes. QR Aýylsharýashylyǵy ministri bolyp ta qyzmet etti. Aqmola oblysyn qazir ekinshi ret basqaryp otyr. Astyqty ólke sanalatyn Qostanai oblysynyń uzaq jyl ýysynda ustaǵan onyń 80 myń emes, 800 myń gektar jeri bar dese de senýge bolady.

Ony biletinder, Aqordamen airyqsha bailanysy myǵym ákimniń biri deidi. Ózge ákimder syn estip, attarynan aýyp túsip jatqan shaqtarda Sergei kóp sóz estimeitinderdiń sanatynda. Oǵan Prezident Nazarbaevtyń ózi jyly qabaq tanytyp, únemi kemshiligin emes, artyqshylyǵyn kórýge tyrysady deitinder de bar. Ony ómir jolyna zer salsańyz, tek alǵa ilgerileý, baiý, mansaptan mansapqa sekirý, ár qyzmetinen maqtaý men marapat alyp ózge jumysqa aýysýdy baiqaisyz. Onyń almaǵan marapaty, taqpaǵan ordeni kemde-kem. Qazaqstan úshin airyqsha eńbek sińirgenderdiń bastapqy tobynda júredi.

Sergeidi Sergei etken slavian tektes ulttardyń myqty ókilderiniń bilikke yqpaly dep te aitylady. Assambleianyń negizgi qurylymyn orys diasporasy jasaqtaidy jáne olardyń ishinde airyqsha bai ári sózi ótimdi, Reseidiń iri saiasatkerlerimen bailanysy bar adamdar kóp delinedi. Kýlaginniń búgingi mártebege jetýine solar yqpal etse, olardyń ary qaraiǵy alańsyz jumysyna Kýlagin jáne onyń komandasy qaltqysyz jumys isteitindigi de sóz bolyp júr.

Iá, Kýlaginniń biz bilmeitin qupiiasy kóp. Táýelsiz Qazaqstan saiasatkerleri ishinde ornynan jyljymai kele jatqan adamnyń biri osy – latifýndist Kýlagin.