Freedom Inside '26

"Kiberqalqan" kesheni hakerlik shabýyldyń jolyn kesýge qaýqarly ma? – sarapshy pikiri

"Kiberqalqan" kesheni hakerlik shabýyldyń jolyn kesýge qaýqarly ma? – sarapshy pikiri
Elimizde kiberqaýipsizdikpen ainalysatyn eki birdei iri mekeme bar. Alǵashqysy – Tsifrlyq damý ministrligine qarasty Aqparattyq qaýipsizdik komiteti, keiingisi «Memlekettik tehnikalyq qyzmet» agenttigi. 

Baǵdat Mýsinge qarasty komitet elimizge qater tóndiretin kibershabýyldyń jolyn kesýmen, aldyn-alýmen ainalysady. Budan bólek memlekettik elektrondy bazalardyń málimeti syrtqa taralmaýyna jaýap beredi.

Qazaqstanda kibershabýylǵa tótep berý, onyń taralý aýmaǵyn taryltý maqsatynda «Kiberqalqan» kesheni ázirlengen. Baǵdarlama biylǵy jyldyń sońyna deiin josparlanǵan.

Óz kezeginde «Memlekettik tehnikalyq qyzmetke» aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý mindeti júktelgen. Qurylym alǵashqyda elektrondy úkimettiń portaldaryna qyzmet kórsetýmen ainalysqan-tuǵyn. Sonyń ishinde serverlerdi súzgiden ótkizý, memresýrstardyń aqparatyn jinaqtaý jáne saqtaý mindeti osy qurylymǵa qaraityn edi.

2018 jyldan bastap osynaý qurylym UQK-ǵa berilip, kiberqaýipsizdikti qamtamasyz etýmen ainalysýǵa kóshti.

Kibershabýyldardy anyqtaý jáne zertteý ortalyǵy direktory Oljas Sátievtiń atap ótkenindei, Qańtar oqiǵasyna oryn alyp, Jańa Qazaqstan ornaǵaly elimizge baǵyttalǵan kibershabýyldardyń sany ósken.

«Kiberqaýipsizdik máselesine selqos qaraýǵa bolmaidy. Úkimetke qarasty qurylymdar, kvazimemlekettik sektor, biznes bári-bári de aqparattyq dáýirdiń táýekelderin eskerýi tiis. Bul salaǵa bólinetin qarjyny kólemin kóbeitin, kásibi kadrlardy daiyndaýǵa kóńil bólý qajet», – deidi sarapshy.


Elimizde kiberqaýipsizdikti qamtamasyz etýge qomaqty qarjy bólinedi. Máselen byltyrǵy jyly Tsifrlyq damý ministrligi tarapynan bul iske 7,2 mlrd teńge bólingen, biylǵy buǵan bólingen biýdjet birshama azaiyp 5,2 mlr teńgeni quraǵan.

«Kiberqalqan» keshenin sóz etkende kadr máselesin ainalyp óte almaimyz. Aqparattyq qaýipsizdikpen ainalysatyn memqurylymdarǵa kásibi mamandarǵa zárý.

Kibershabýyldarǵa tótep beretin tehnologiialarǵa muhtaj emespiz, al kadr máselesine kelgende olqylyqtar kóp. Osy tehnologiiany igerip kete alatyn maman daiyndaýǵa muqiiat kóńil bólý kerek. Memsektorda qyzmet etetin osy salanyń mamandaryna ári ketkende 500 myń jalaqy tóleidi, olardyń jumys kestesi men jaýapkershiligin eskersek, bul ailyq, álbette azdyq etedi», – deidi Oljas Sátiev.

Sarapshynyń pikirinshe elimizdegi kibersektordy qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin ilgeridegi qurylymdardan bólek jeke, avtonomdy agenttik qurǵan jón. Maman munyń sebebin de túsindire ketti:

«Ótken aida ǵana elimizge 20 mln-ǵa jýyq kibershabýyl jasalǵan eken. Olar ýaqyt ótken saiyn kúsheiip, údei túsedi. Tiisinshe, mundai shabýyldardy tejei de qiyndai túspek. Elimiz tsifrlandyrýǵa qarai bet burǵanyn eskersek, osy saladaǵy jekemenshik jobalarǵa da nazar aýdarýy tiis. Elimizdegi talantty IT mamandar laiyqty eńbekaqy tólense, osy iske atsalysýǵa ázir. Syrttan tónetin qaýip-qaterdiń elektrondy úkimettiń jumysyn turalatyp, ekonomikany quldyratýyna jol bermeýimiz kerek», – deidi sarapshy.

https://dalanews.kz/news/78063-dukenshiler-qantty-tygyp-otyr-aqtob

 

 

 

 

.