Depýtattar nasihat jumysyna jarai ma?
Qazirgi tańda jerge qatysty máseleni ákimder men depýtattar halyqqa túsindirýde. Astanadan aimaqqa jylyna birneshe ret at basyn buratyn depýtattardyń bári jer daýyna qatysty másele boiynsha túsindirý jumystarymen ainalysa almaýy múmkin. Onyń kóptegen sebepteri bar.
Kúni keshe ǵana Májilistiń tórinen alǵan áriptesimiz Artýr Platonov túiindi máseleni túsindirýdiń ornyna beibit sherýge shyqqan azamattardy aiypty, otqa mai quia tústi. Sondyqtan qazaq tilin jetik bilmeitin birqatar depýtattardyń túsindirý jumystarynan góri máseleni ýshyqtyryp alýy yqtimal. Ras, Májiliste halyqpen sóilese alatyn – Qýanysh Aitahanov, Nurtai Sabilianov, Baqytbek Smaǵul, Bekbolat Tileýhan syndy halyq qalaýlylary bar. Biraq mundai azamattar az.
Saparbaevqa senim bildirý kerek
Bizdińshe, Úkimet basshysynyń orynbasary qyzmetinen Aqtóbe oblysynyń ákimi bolǵan Berdibek Máshbekulyn Úkimetke tartýdyń mańyzy zor. Jurt Saparbaevtyń qandaida bir qarjylyq toptardyń soiylyn soqqanyn kórmedi. Sondyqtan Úkimetti tizgindeýde Saparbaevtan artyq kadr joq.
Álemdik qarjy-ekonomikalyq qiynshylyq qos ókpeden qysyp, Eýraziia Odaq boiynsha basty áriptesimiz Resei qalyń sanktsiiada kóz asha almai qalǵan qazirgidei qiyn kezeńde Úkimettiń ekonomikalyq máselelerdiń túiinin tarqatýǵa basa mán berýi kerek ekenin túsinemiz. Desek te, dál qazir Qazaqstan úshin jer daýynyń túiinin tarqatýdan mańyzdy másele joq. Bul rette Batystyń áidik oqý oryndaryn taýysqan ekonomist sheneýnikten góri, halyq aldynda simpatiiasy bar baiyrǵy kadrlarǵa arqa súieýdiń mańyzy zor.
Úkimet basyna Berdibek Saparbaev keletin bolsa, halyqtyń atqarýshy bilikke degen senimi beki túsetini anyq. Budan basqa jer týraly komissiia quramynda halyq atynan ún qatyp júrgen Muhtar Taijan, Aidos Sarym, Berik Ábdiǵali syndy ultjandy azamattardy da Úkimettiń quramyna tartý qajet. Bilik osyndai qadamǵa barǵan jaǵdaida sózsiz halyqtyń senimine ie bolady.
Senim
Búginde atqarýshy biliktiń ókilderi Qazaqstan kásiporyndarymen birlesip jerdi jalǵa alǵannan keiin olardyń jerdi nysanaly maqsatta paidalanýyn quzyrly oryndar baqylaitynyn aityp, halyqty sendirýge tyrysýda. Biraq keibir azamattar men qoǵamdyq belsendiler olardyń sózine kúdikpen qaraidy. Eger elimizde memlekettik qadaǵalaý óz deńgeiinde jumys istese, Almatyda qonyshynan basqan bai-manap taý basyna záýlim úiler salmas edi. Sol siiaqty qadaǵalaý óz deńgeiinde bolsa, elimizden milliardtaǵan qarjy shetel aspaǵan bolar edi.
Sondyqtan bilik aldaǵy ýaqytta qur sózben halyqtyń senimine ie bola almaitynyn túsinýi tiis. Dál qazir halyq bilikten naqty is-áreketti kútýde. Kópshilik bul qandai is-áreket dep bas qatyrýy múmkin?
Búginde halyq ta, bilik te Jer týraly komissiianyń qoǵamdaǵy saiasi salmaǵyn tiisti deńgeide sezinbei otyr. Aqiqatyn aitsaq, komissiia halyq pen biliktiń arasyn jalǵaityn altyn kópir bolyp tur. Komissiia jumysy talai adamnyń ar-namysyn oiatty. Osyǵan deiin biliktiń sózin sóilep, soiylyn soǵyp kelgen Myrzatai Joldasbekovtyń ózi jiyn barysynda qandai mańyzdy máselelerdi qozǵady.
Sol siiaqty jerge qatysty túitkildi máselelerdi jetik biletin, kezinde Aýyl sharýashylyǵy ministrligin basqarǵan Aqylbek Kúrishbaevtyń ózi biraz qundy pikirler aitqanyna kýá boldyq. Úsh márte basqosqan komissiianyń otyrysynda oryndy pikirler aitylǵany aqiqat. Azamattar ózderiniń pozitsiiasyn aiqyn ańǵartty. Sondyqtan halyq komissiiaǵa senim artýy tiis. Al bilik komissiianyń jumysyn durys baǵalap, aitylǵan árbir pikirge nazar aýdarýy kerek.
Belsendiler Úkimette jumys jalǵastyra ala ma?
Al bilik bolsa, komissiianyń jumysyn baǵalap, alda-jalda Úkimet qaita jasaqtalyp jatsa (tipti Úkimettiń aýysýyna kútýdiń de qajeti joq), onyń quramyna halyq múddesin kózdegen azamattardy tartýdyń mańyzy zor. Óitkeni Úkimet kelesi sailaýdy kútip otyratyn Parlament emes. Kez kelgen ýaqytta ministr men komitet jáne agenttik tóraǵalaryn taǵaiyndaýǵa bolady. Komissiia jumysyna halyq atynan ún qosyp otyrǵan azamattardyń Úkimet quramynda jumys isteitin qabileti jetkilikti. Olardyń kópshiligi kezinde Úkimette tabysty jumys istegenin bilemiz.
Komissiia jumysy barysynda talai adamnyń oi-pikirine qulaq asqanymyzda ulttyq, áleýmettik, ekonomikalyq máselelerdi qamtyǵan basqosýlarda mańyzdy pikirlerdi estidik. Eshkim olardyń aýzyna qaqpaq qoiǵan joq. Budan biliktiń demokratiialyq baǵyttan ainymaitynyn ańǵarýǵa bolady. Buqaralyq quraldarynyń erkin aqparat habar taratýyna da meilinshe jaǵdai jasaldy. Bizdiń qoǵam osy múmkindikti paidalanýy tiis. Árbir azamat komissiia jumysyna belsendi túrde qatysqan saiyn, máseleniń oń baǵytta sheshilýine jol ashylatynyn túsinýimiz kerek. Sondyqtan komissiia jumysynyń qoǵamdyq-saiasi ómirimizde salmaǵyn arttyrýda bilik te, halyq ta barynsha kúsh jumsaýy tiis.
Jarbol KENTULY
