Barlyq jańartylatyn energiia kózderiniń ishinde eń keleshegi bar baǵyttardyń biri álemdik energetikanyń iri sektory bolyp tabylatyn kún energetikasy boldy. Sarapshylardyń pikirinshe, 2022 jyly kún generatsiialaý qondyrǵylary álemdegi barlyq balamaly energiia kózderiniń 60% nemese 190 GVt quraidy (2021 jylǵa qarai +25%).
Qazaqstanda kún energiiasyn paidalaný úlesi de turaqty ósýdi kórsetedi. Jylyna 3000 saǵatqa deiin kún sáýlesi túsetin qolaily klimattyq jáne aýa-raiy jaǵdailary gelioenergetikanyń barlyq artyqshylyqtaryn tolyq paidalanýǵa múmkindik beredi. Kún energiiasyn paidalanýdyń barlyq artyqshylyqtary energetikalyq resýrstyń qoljetimdiligi, sheksiz paidalaný múmkindigi, tarifterdiń ósýinen táýelsizdik jáne senimdilikpen shektelmeidi.
Búgingi tańda kún energiiasyna kóshý múmkindikteri tek iri korporatsiialarǵa ǵana emes, jalpy jurtshylyqqa da qoljetimdi bolyp otyr. Mysaly, Huawei Technologies Kazakhstan jáne Helio Solar kompaniialarynyń integratsiiasy jeke qajettilikter men erekshelikterdi eskere otyryp, óndiristik, ónerkásiptik, kommertsiialyq obektilerde de, turǵyn úilerde de kún elektr stantsiialaryn ornatýǵa múmkindik beredi.
Kompaniialardyń alǵashqy birlesken jobalarynyń biri Óskemen qalasynda Huawei Technologies Kazakhstan kompaniiasynyń jer úige kún energiiasyn jinaqtaý júiesin ornatýy boldy. "Jasyl" energiiaǵa kóshý elektr energiiasynyń sapasyn jáne onyń turaqtylyǵyn arttyrýǵa, sondai-aq syrtqy ajyratýlar men kerneýdiń kóterilý múmkindikterin teńestirýge múmkindik berdi. Basqa mańyzdy artyqshylyqtary ekologiiany qoldaý úshin óz úlesterin qosý jáne ekonomikalyq paida bolyp otyr — kún energiiasyn túrlendirgishterdiń ótelýi 25 jylǵa deiingi jumys ýaqytymen ortasha eseppen 5 jylǵa sozylady.
Qazaqstanda kún energiiasyn paidalaný elimizdiń keń aýmaǵyna bailanysty eń oryndy tásilderdiń biri bolyp tabylady. Kún batareialarynda avtonomdy júieni ornatý qashyqtyqqa nemese jaqyn mańdaǵy jelilerdiń qýatynyń bolmaýyna bailanysty ortaq elektr jelisine qosylmaǵan obektilerdiń barlyq qajettilikterin jabýǵa múmkindik beredi. Bul artyqshylyq elektr qýatyn sirek nemese az tutyný kezinde de óte qajet.
Saiajaida demalý nemese qashyqtaǵy kezekshi postta jumys isteý jaǵdaiynda kún energiiasyn paidalaný qajetti tehnikalyq yńǵailylyqty qamtamasyz etý úshin tamasha sheshim bolady. Kún panelderine tehnikalyq qyzmet kórsetý jii júrgizý qajet emes. Jabdyqtyń derbestigi, aýa-raiynan qorǵalýy jáne qashyqtyqtan diagnostikalaý múmkindigi kún energiiasyn saqtaý júielerin qaýipsiz paidalanýǵa múmkindik beredi.
"Tek joǵary sapany tańdaityn kompaniia retinde biz dál sondai kózqarastaǵy seriktesterdi baǵalaimyz. Huawei Technologies Kazakhstan kompaniiasymen tórt jyldan astam ýaqyt jumys istep kelemiz. Onyń dáleldengen kepildikteri, baǵa / sapa qatynasy, jabdyqtyń estetikasy jáne qalyptasqan ataýy joǵary jumys standarttaryn belgileidi. Huawei ónimderiniń 10 jylǵa kepildigi bar, tehnikalyq qyzmet etý merzimi 15 jyl jáne odan joǵary, al onyń janynda ádettegi geldik akkýmýliatorlarda bir jyl ǵana kepildik bar", - dep atap ótti Helio Solar kompaniiasynyń SEO Maqpal Aqpaeva.
Absoliýtti energiiaǵa táýeldilik, qorshaǵan ortaǵa ziiansyzdyq jáne búkil paidalaný kezeńinde minimaldy tehnikalyq qyzmet kórsetý tujyrymdamasy kún panelderine negizdelgen elektrmen jabdyqtaý júielerine erekshe nazar aýdartady. Búgingi tańda AQSh, Germaniia, Ulybritaniia jáne Kanada aldaǵy 15 jyl ishinde óz jelilerin tolyǵymen taza elektr qýatyna aýystyrýdy josparlap otyr. Balamaly energiia kózderin paidalaný energiianyń nóldik shyǵaryndylaryna qol jetkizý jáne tabiǵi tepe-teńdikti saqtaý úshin óte mańyzdy. Mysaly, 2013 jyldan bastap Huawei Technologies kún elektr stantsiialary 180 mlrd kVt·saǵ elektr energiiasyn óndirdi. Bul kólem parniktik gazdar shyǵaryndylaryn jylyna 108 million tonnaǵa qysqartýǵa nemese 200 million aǵash otyrǵyzýǵa teń.
Kún energiiasyn paidalaný aýqymy, onyń jańartylýy men energetikalyq qaýipsizdiginen basqa, dástúrli ádisterden esh aiyrmashylyǵy joq. Gelioenergetikany jylý alý, úi-jailardy jylytý jáne/nemese ystyq sý óndirý úshin de paidalanýǵa bolady. Qazirgi zamanǵy jelilik kún elektr stantsiialary qiyndyqsyz ornatylady, baqylaý jáne basqarý júiesine ońai qosylady, jelimen sinhrondalady jáne onyń ońtaily jumys isteýin qoldaidy.
