Qazaqstanda ǵylymi zertteýlerdiń nátijelerin kommertsiialandyrý úshin túrli baǵdarlamalar men qoldaý mehanizmderi iske qosyldy. Mysaly, «Ǵylym qory» ǵylymi jobalardy kommertsiialandyrýǵa baǵyttalǵan. Bul qor ǵylymi jańalyqtardy óndiriste qoldanýǵa múmkindik beretin jobalarǵa granttar men nesieler beredi. Negizgi maqsat – ǵalymdardyń ónertabystaryn ekonomikalyq ainalymǵa engizý jáne eldiń innovatsiialyq áleýetin damytý.
Qazaqstannyń indýstriialyq-innovatsiialyq damý baǵdarlamalary ǵylym men biznesti bailanystyrýda negizgi ról atqaryp keledi. Máselen, Qazaqstannyń 2020-2025 jyldarǵa arnalǵan indýstriialyq-innovatsiialyq damý baǵdarlamasy tehnologiialyq innovatsiialarǵa investitsiia salý jáne bizneske ǵylymi zertteýlerdiń nátijelerin paidalanýǵa yntalandyrýǵa baǵyttalǵan. Bul baǵdarlamalar arqyly memleket kásiporyndarǵa ǵylymi zertteýlerdi óndiriske engizý úshin qoldaý kórsetedi.
Sońǵy ýaqyttary elimizde ǵylym men biznes arasyndaǵy bailanysty nyǵaitatyn mańyzdy institýttar paida boldy. Elimizde tehnologiialyq parkter paida bolyp innovatsiialyq startaptardy júzege asyra bastady. Qazir elordadaǵy Astana Hub halyqaralyq IT-startaptar tehnoparkiniń jumysyn joǵary baǵalaýǵa bolady. Bul tehnologiialyq park Qazaqstandaǵy ǵylymdy bizneske bailanystyrýdyń generatoryna ainalyp otyr. Munda ǵylymi jáne tehnologiialyq startaptar biznes ókilderimen birlese jumys istep, investitsiialardy tartady jáne jańa tehnologiialardy damytady.
– Ǵylymi jobalardy kommertsiialandyrý – bul kúrdeli, eńbekqorlyqty talap etetin jáne keide uzaq merzimdi protsess. Biraq onyń nátijeleri memleket úshin strategiialyq mańyzǵa ie ekenin eshqashan esten shyǵarmaýymyz kerek. Qazirgi ýaqytta otandyq ekonomikanyń basym bóligi shikizat eksporty esebinen qalyptasýda. Eger bul iske ǵylymi jumystardy aralastyratyn bolsaq, ekonomikamyz eselep óseri sózsiz. Sondyqtan bilik oryndary damý institýttarymen, ǵylymi ortalyqtarmen birlesip kreativti indýstriialardy, IT men innovatsiia salalaryn damytýy qajet, – dedi Almaty qalasyndaǵy Kásipkerler palatasynyń ókili Nursultan Shoqanov.
Jalpy elimizde ǵylymdy kommertsiialaý isine kásipkerler basa kóńil bóle bastady desek bolady. Óitkeni Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ótken jyly Ǵylym jáne tehnologiia jónindegi ulttyq keńestiń otyrysynda ekonomikanyń óndiristik sektorlarynda ǵylymi-zertteý jumystaryn arttyrý maqsatynda biznes pen ǵylymi qaýymdastyq arasynda tyǵyz qarym-qatynas ornatý qajettigin atap ótken bolytyn. Óz kezeginde sharaǵa qatysqan ǵylymi orta men kásipkerler Prezidenttiń bul oiyn birden qoldaǵany esimizde.
– Búginde ǵylym men biznes – innovatsiialyq áleýetti damytýdyń negizgi quraly ekenin kásipkerler tolyqtai túsinip otyr. Sondyqtan kásipkerler ǵalymdarmen birlesip, el ekonomikasyn kóterýdi kózdeitin jobalarǵa investitsiia quiyp, ǵylymdy kommertsiialaý isine birtindep aralasyp jatyr. Eki tarap ózara tiimdi yntymaqtastyqty júzege asyryp, kúrdeli ekonomikalyq, áleýmettik máselelerdi sheship, tabysqa jetip, jańa jumys oryndaryn qura alatyndaryna kózderi jetip otyr, – dep «Atameken» UKP basqarma tóraǵasynyń orynbasary Timýr Jarkenov Dalanews.kz saityna oiyn aitty.
Búginde ǵylym men biznes arasyndaǵy bailanystyń nyǵaiýyna kedergi keltirip otyrǵan máseleler de joq emes. Birinshiden, ǵylymi zertteýlerdiń kópshiligi bizneske qoljetimsiz bolyp keledi. Óitkeni, zertteýlerdiń kommertsiialyq áleýeti tómen nemese olardy óndiriske engizý uzaq ýaqytty qajet etedi. Ekinshiden, biznestiń ǵylymǵa qyzyǵýshylyǵy jetkiliksiz, óitkeni ǵylymi zertteýlerdiń tabysy uzaq merzimdi perspektivada kórinýi múmkin. Sondyqtan kásipkerler ǵylymǵa qarjy quiyp ony uzaq ýaqyt kútkisi kelmeidi.
Sondyqtan elimizde otandyq ǵylymdy kommertsiialaýǵa yqylas tanytqan kásipkerlerge memleket tarapynan túrli jeńildikter qarastyra bastady. Qazir Qazaqstanda ǵylymi zertteýlerge arnalǵan salyqtyq yntalandyrýlar men granttyq qoldaý júiesi bar. Aitalyq, kásiporyndar ǵylymi zertteýlerge investitsiia salsa, belgili bir deńgeide salyqtyq jeńildikterge ie bolady. Bul bizneske ǵylymi zertteýlermen ainalysýǵa jáne jańa tehnologiialardy óndiriske engizýge qyzyǵýshylyq týdyrary sózsiz Sondyqtan kásipkerlerdiń ynta-yqylasyn oiatatyn sharalardy kóbeite túsýdiń mańyzy zor. Bul úshin memlekettik qoldaý baǵdarlamalaryn jetildirý, salyqtyq yntalandyrýlardy kóbeitý jáne ǵylymi nátijelerdiń óndiriske tezirek engizilýine jaǵdai jasaý arqyly qol jetkizýge bolady
