Joldaý pedagog-kadrlarǵa jańasha serpin berdi
Jańa oqý jyly bastalyp, barlyq pedagog qaýym jańasha bastamamen óz jumystaryn bastar aldynda Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń «Halyq birligi jáne júieli reformalar – el órkendeýiniń berik negizi» taqyrybyndaǵy Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýy búgingi merekeniń mańyzdylyǵyn arttyryp jibergendei boldy desem artyq aitqandyǵym emes. Sebebi el Prezidentiniń jyl saiynǵy Joldaýynan bilim salasy eshqashan tysqary qalǵan emes. Qaita qazaq bilimi men ǵylymynyń qaryshtap damýynyń negizgi tetigine ainalyp keledi. Ózderińizge belgili «Pedagog mártebesi týraly» Zań qabyldanǵan kúnnen beri bul sala qyzmetkerlerine degen memleket qamqorlyǵy eselene tústi. Mektepter men joǵary oqý oryndaryn jańa úlgidegi tehnikamen jabdyqtaý, muǵalim mamandyǵynda oqityn stýdentterdiń shákirt aqysyn arttyrý, osy salaǵa bólinetin granttar sanyn kóbeitý sekildi igilikti ister jyl saiyn artyp keledi.
Memleket basshysynyń biylǵy Joldaýynda: «Biylǵy qańtar aiynan bastap pedagogika salasy qyzmetkerleriniń jalaqysy 25 paiyzǵa kóbeidi. Aldaǵy úsh jylda osy maqsatqa taǵy 1,2 trillion teńge jumsaimyz. Qabyldanǵan sharalar jemisin berip jatyr. Pedagogikalyq mamandyqty qalap, oqýǵa túskenderdiń ortasha baly kúrt ósti. Biz ustazdardy qoldaý saiasatyn jalǵastyra beremiz», degen joldar bar. Sondai-aq ol qazirgi qoǵamnyń kóz ilespes jyldamdyqpen damyp jatqanyn, sondyqtan pedagoika salasynyń mamandary únemi jańa zamannyń ozyq tehnologiiasymen únemi qarýlanyp otyrý kerektigin de qatań tapsyrdy. Prezident óz Joldaýynda: «Qazirgi jahandyq ózgerister kezeńinde túlektiń bilimi eńbek naryǵyna shyqqanǵa deiin-aq jetkiliksiz bolyp qalýy ábden múmkin. Sondyqtan, quzyrly ministrliktiń aldynda oqý baǵdarlamalaryn jańa jaǵdaiǵa beiimdeý mindeti tur. Bul – kezek kúttirmeitin sharýa», degen sózi osy salada mamandar daiarlaityn pedagogikalyq joǵary oqý oryndaryna artylǵan úlken jaýapkershilik ekeni aitpasa da túsinikti.
Bul jaiynda biylǵy «Bilim men ǵylym – eldiń turaqty damýynyń kepili» taqyrybynda ótken respýblikalyq tamyz konferentsiiasynda QR Bilim jáne ǵylym ministri Ashat Aimambetov: «Qabyldanǵan «Pedagog mártebesi týraly» Zań júzege asyrylyp keledi, pedagogterdiń eńbek jaǵdailary jaqsartylyp, eńbekaqysy artty. 2022 jylǵy qańtarda balabaqsha, mektep jáne kolledj pedagogteriniń eńbekaqysy taǵy 25 paiyzǵa artatynyn, Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha tórt jylda pedagogterdiń eńbekaqysy 2 ese ósetinin jetkizdi. Jyldyń eń basty jańalyǵy biyldan bastap pedagogter jumysqa konkýrstyq negizde qabyldanatyn bolady, – degen edi. Bul, árine, endigi jerde joǵary oqý oryndarynyń básekege túsetini sózsiz. Sebebi konkýrstyq negizde jas mamandarǵa suranys artylǵan jerde elimizdiń pedagogikalyq joǵary oqý oryndarynyń da mártebesi anyqtalatyny anyq. Sondyqtan da bizdiń bitirýshi túlekterimiz tek óz isiniń bilgir mamany ǵana emes, ulttyq qundylyqtardy da boiyna sińire bilgeni jón. Óitkeni ótken jylǵy tamyz keńesine qatysqan QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev: «Ulttyq qundylyqqa qanyǵyp ósken órenniń tanymy tereń, dini berik bolady. Ata-babalar amanat etken ulan-ǵaiyr dalany aman saqtaý - eń aldymen jas býynǵa artylǵan zor úmit. Keiingi urpaq Táýelsizdigimizdiń týyn árqashan biik ustaýy tiis. Sondyqtan bilimi tereń, oiy ozyq urpaqty tárbieleitin muǵalimder qaýymyna zor jaýapkershilik júkteledi», – degen bolatyn.
Bizdiń qarashańyraq bilim ordasy da biylǵy jańa oqý jylyn jańasha formatta uiymdastyrý jolynda kóptegen bastamalar júzege asyrylyp jatyr. Biz jańa oqý jylynyń qarsańynda ýniversitetimizdiń barlyq professor-oqytýshylar quramyna «Sandyq pedagog-2» jazǵy mektep onlain kýrsyn uiymdastyrdyq. Mundaǵy maqsatymyz biz daiarlaityn bilim alýshylar memleket suranysyn qamtamasyz etý úshin eń birinshiden, olarǵa dáris beretin professor-oqytýshylarymyz qashan da óz bilimderin udaiy jetildirip otyrýy tiis. Óitkeni búgingidei qaryshtap damyǵan qoǵamnyń ózi tsifrlyq bilimdi tereń meńgerýdi qajet etip otyr. Bizdiń ýniversitetimiz osyndai úlgidegi kýrstardy byltyrǵy oqý jylynyń qarsańynda «Tsifrlyq pedagog» aidarymen qolǵa alǵan bolatyn. Sol ýaqytta ýniversitetimizdiń 780-nen astam oqytýshylary osy onlain kýrstaryna qatysyp, tsifrlyq saýattylyǵyn arttyrdy. Biz byltyr professor-oqytýshylar quramyna ZOOM, Dissord, Meet, Univer platformalary arqyly onlain dáristi qalai uiymdastyrý kerektigi jaiynda eki aptalyq kýrstar uiymdastyrsaq, biylǵy oqý jylynda sol kýrstardy odan ári jetildirdik. Biylǵy jańa oqý jyly qarsańynda ýniversitetimizdiń «Testtileý» ortalyǵynyń uiymdastyrýymen Ms. Teams platformasynda qalai jumys jasaý kerektigi týraly onlain-kýrstar ótkizildi. Bul kýrstan professor-oqytýshylar quramy WordWall, Kahoot jáne taǵy basqa servisterdiń kómegimen Ms. Teams-ta onlain dáristerdi qalai uiymdastyrý kerektigin jáne jańa sabaqty bekitý kezeńinde nemese praktikalyq sabaqtarda keri bailanysty uiymdastyrý, stýdentterdiń bilimin baǵalaý joldaryn erkin meńgerip shyqty. Aldaǵy ýaqytta osy platformalar kómegimen stýdentterge dáris, seminar sabaqtaryn júrgizetin bolamyz.
Sonymen qatar ýniversitetimizdiń pedagogikalyq mamandyqtarynda bilim alyp jatqan bitirýshi kýrs stýdentterine 1-14 qyrkúiek aralyǵynda jańartylǵan bilim berý boiynsha eki aptalyq kýrstar ótkiziledi. Bul kýrstardy «Nazarbaev Ýniversiteti» men «Órleý» biliktilikti arttyrý ulttyq ortalyǵynda biliktilikten ótken mamandar dýaldy oqytý júiesi, elektrondy kúndelik jáne t.b. jaiynda dárister beretin bolady. 4 kýrs stýdentteri bir jyl kóleminde mektepte pedagogikalyq praktikada bolady. Olarǵa aptanyń dúisenbi men senbi kúnderi ýniversitette dáris, seminar sabaǵy uiymdastyrylsa, qalǵan seisenbi men juma aralyǵanda tolyq mekteppen bailanysta bolady. Bitirýshi stýdentterge ózderi bilim alatyn institýt pen praktikadan ótetin mektep ákimshiligi tarapynan jetekshi kýratorlar bekitiledi. Sol bekitilgen jetekshi-mamandar jyl boiy sol stýdenttiń pedagogikalyq praktikasyn qadaǵalaityn bolady. Bitirýshi kýrstardy jyl boiy mektepte pedagogikalyq praktikadan ótkizý QR Bilim jáne ǵylym ministrliginiń dýaldy oqytý baǵdarlamasy negizinde biyl 3-shi jyl qatarynan uiymdastyrylǵaly otyr. Bul baǵdarlama negizinde qolǵa alynǵan bul jumys óz nátijesin berip keledi, aitalyq dýaldy oqytý baǵdarlamasy negizinde birinshi 2019/2020 oqý jylynda jyl boiy mektepke barǵan praktikant-stýdentterimizdiń 107-si sol praktika ótken jerinde ári qarai maman retinde qalsa, byltyrǵy 2020/2021 oqý jylynda 297 stýdent jumysqa ornalasty. Sonymen birge biyl bizdiń ýniversitetimizdi 2910 bilimalýshy bitirip shyqty. Osy bitirýshi túlekterdiń 2133-i (73%) mamandyǵy boiynsha bilim alsa, 777-i (27 %) basqa túlekter. Pedagogikalyq mamandyqtar boiynsha bitirgen 2133 stýdenttiń 85% ulttyq biliktilik testtin oidaǵydai tapsyrdy. 23 pedagog 6 ai oqýdy aiaqtap, qaita daiarlaý sertifikatyn aldy. Biylǵy oqý jylynda da bul kórsetkishter odan saiyn artatyny sózsiz.
Jalpy, qarashańyraq bilim ordasy Prezident Joldaýynda kórsetilgendei básekege qabiletti sapaly maman daiarlaý jolynda ǵy jumysyn odan ári jetildire beredi.
Hairýlla Jánibekov, Abai atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogikalyq ýniversitetiniń Akademiialyq máseleler jónindegi departament direktory, professor
