Ybyrai Altynsarin aǵartýshy
Ybyrai bala kezinen bastap bilimge jáne óz betinshe oqyp bilýge beiim ekenin baiqatty. Kóp oqydy, Resei qoǵamynyń bilimdi adamdarymen jii aralasyp turdy. Orynborda oqyp júrgen kezinde shyǵystanýshy ǵalym V.V. Grigorevpen jaqyn tanysyp aldy. Ol óziniń bai kitaphanasyn Ybyrai Altynsarinniń erkin paidalanýyna ruqsat etti. Bilimge qushtar jas bos ýaqytynyń bárin de sol kitaphanada ótkizdi. Bilgen ústine bile tússem degen qumarlyq pen óz halqyma neǵurlym kóbirek paida keltirsem degen abzal armanǵa umtylys jas Ybyrai dyń ómirlik ustanymyna ainaldy.
Óziniń minez-qulqy jaǵynan qarapaiym ári eńbek súigish edi, kóp oqydy, ózge halyqtardyń qol jetken tabystaryn neǵurlym kóbirek bile tússem dep armandady. Alǵan bilimin óz halqynyń paidasyna asyrýǵa talpyndy. 1857 jyly ol Orynbor shekara komissiiasy janyndaǵy mektepti altyn medalmen bitirdi.
Ybyrai orys, arab, tatar jáne parsy tilderinde erkin sóilei bildi. Keiinirek halyq aǵartýshysy retinde óz bilimin ózinshe oqyp, arttyra túsýdi belsendi túrde jalǵastyra tústi. Dúniejúzi ádebietiniń klassikteri V. Shekspirdiń, I. Geteniń, D. Baironnyń, A. Pýshkinniń, N. Gogoldiń, M. Lermontovtyń, Ǵ. Nizamidiń, A. Firdoýsidiń, Á. Naýaidyń shyǵarmalaryn zor zeiin qoiyp oqydy. Y. Altynsarinniń pedagogikalyq kózqarasynyń qalyptasýyna orys pedagogy K. Ýshinskiidiń jáne cheh oishyly Ia. Komenskiidiń eńbekterimen tanys bolýy igilikti áserin tigizdi. Y. Altynsarin orystyń kórnekti demokrattary N.G. Chernyshevskiidiń, N.A. Dobroliýbovtyń, A.I. Gertsenniń jáne basqalardyń shyǵarmalarymen de tanys boldy.
Mektepti bitirip shyqqan halyq aǵartýshysy Y. Altynsarin úsh jyldai atasynyń qol astynda keńse qyzmetkeri bolyp istedi. Osy jyldar ishinde ol óz halqynyń saýatyn ashyp, bilimin kóterýdiń asa qajet ekenin jete túsindi.
