Kásip ashyp, eńbektiń kózin tabamyn degen janǵa alynbas qamal joq. Egin egý, gúl ósirý mashaqatymen qatar júretin jumys bolsa da, jaıqalyp óskennen keıingi nátıje eńbek adamynyń ózin ǵana emes, ózgelerdi de qýanyshqa bóleıdi. Gúl egip, kásip ashqan Jetisý oblysynyń turǵyny – conyń aıǵaǵy. Onyń kún saıynǵy tynymsyz eńbegi – kez kelgen adamǵa úlgi-ónege. Kóktem kelse, gúl shoqtary eriksiz eske túsedi.
Búginde Jetisý oblysynyń turǵyny Baýyrjan Bólegenov arýlar men qyzdardyń tól merekesi sanalatyn 8 naýryz halyqaralyq áıelder kúnine oraı 30 myńǵa tarta qyzǵaldaq ósirip otyr. Onyń baqshasynda golandıa qyzǵaldaǵynyń 14 túri bar.
Baýyrjan Bólegenovtyń negizgi mamandyǵy – ónerkásip alpınısi. Sarqan aýdanynyń turǵyny bos ýaqytyn qalt jibergisi kelmeıdi. Eńbekqor azamat onyń ornyna óz baqshasynda qyzǵaldaqtyń ár túrin ósirýdi uıǵarǵan. Qazir onyń baqshasynda alýan tústi, túrli qyzǵaldaq ósip jatyr. Jetisý oblysynyń turǵyny bul kásipke beker kelmegen. Onyń sózinshe, elde de ósetin qyzǵaldaq nege shetelden tasymaldanady degen oı bolǵan. Bul gúldiń sharyqtap ósken baǵasyna, odan qaldy sapasynyń nasharlaýyna ákep soǵady eken. Esesine Baýyrjannyń baqshasynda ósken gúl shoqtary baǵasy jaǵynan da, sapasy jaǵynan da shetelden ákelingennen asyp túspese, kem túspeıdi. Osy oraıda óńirdiń eńbekqor azamatymen tildesip, bul kásipke qalaı kelgenin suraýdyń sáti tústi.
– Baýyrjan, nege dál osy gúl ósirý kásibin tańdadyńyz, nege kókónis, jemis-jıdek emes, gúl ósiremin dep sheshtińiz?
– Gúl ósirý – belgili bir maýsymǵa sozylatyn, maýsymdyq jumys. Kókónis emes qyzǵaldaq ósirýmen aınalysqanymnyń sebebi col – kókónis ósirý qıynyraq bolar edi. Baqshamnan jylyjaı jasap aldym, aýdany 110 sharshy metr bolady. Keıin goland qyzǵaldaqtarynyń tamyrlaryn satyp alyp, iske kirisip kettim.
– Qazir baqshańyzda qansha gúl bar? Olar qandaı da bir erekshelikteri boıynsha bóline me álde bári birdeı me?
– Goland qyzǵaldaǵynyń 14 túrinen 30 myńǵa tarta gúl otyrǵyzdym. Qazirdiń ózinde gúldegenderi de bar, óıtkeni keıbir sorttary erte gúldeıtinder qataryna jatady.
– Gúlder qandaı da bir arnaıy kútimdi qajet ete me? Qalaı baptaısyz?
– Gúlder arnaıy tehnologıalyq standart boıynsha saqtalady. Ol úshin jazǵy as úıdi de paıdalandym. Odan bólek gúl erekshe kútimdi, qamqorlyqty talap etedi. Tipti temperatýranyń qalypty bolýy, ylǵal deńgeıi, kózge kórinbeıtin basqa da usaq-túıek nárseler jetip artylady. Alda osy qyzǵaldaqtarǵa suranys artady degen senimim bar.
– Gúl ósirýge sizge kimder qolǵabys etedi? Álde tek ózińiz aınalysasyz ba?
– Gúl baptaýǵa jubaıym Ranıa da kómektesedi.
– Baqshańyzda qazir qandaı gúlder bar?
– 14 túrli suryptaǵy qyzyl, qyzǵylt, aq, jalpy alýan tústi gúlder bar, onyń ishindi pıon tárizdi sorty da bar.
– Al bul kásippen qashannan bastap aınalysasyz? Burynnan gúl ósiresiz be?
– Gúlmen aınalysqanyma bıyl – birinshi jyl. Ár jumystyń qıyndyǵy men qyzyǵy bar shyǵar. Gúl shyqqan kezde ádemiligi kózdiń jaýyn alady. Ózine saı qıyndyǵy da bar.
– Kásipti bastaýǵa qansha qarjy quıdyńyz, bolashaqqa josparyńyz qandaı?
– Bul kásipti bastaýǵa 6 mıllıondaı qarajat ketti. Bolashaqta kásipti odan ári keńeıtýdi josparlaımyn. Tipti 100-150 myńǵa jetkizsem degen oıym bar.
– Bul kásipti bastaǵanyńyzǵa oraı memleketten qoldaý bar ma jáne osy tusta óz isin ashqysy keletinderge, eńbekpen aınalysqysy keletinderge ne aıtasyz?
– Memleketten sýbsıdıa almadym, biraq qoldaý bar, jaýapty organdar jaǵdaıdy surap jatyr. Qandaı kómek keregin de surap jatyr. Al eńbek etkisi keletin adamdarǵa ýaqytty bosqa ótkizbeı, kásip ashqandary jón dep oılaımyn.