Dáýren Abaev: Otandyq serialdardyń formaty men mazmuny ózgeredi

Dáýren Abaev: Otandyq serialdardyń formaty men mazmuny ózgeredi
Elbasynyń pármenimen Aqparat jáne kommýnikatsiialar ministrligi óz aldyna derbes qurylym bolǵanda jýrnalister qaýymy «bórkin aspanǵa atqany» belgili. Sodan beri týra bir jyl ótti. Jańa ministrlik BAQ-tyń baǵyn asha aldy ma? Jalpy aqparat pen kommýnikatsiia salalaryn nyǵaitý úshin qandai is atqardy? Osyǵan sholý jasaý úshin vedomstvo basshysynan suhbat alý kópten josparlanǵan is edi. Soǵan sai, ázirlegen saýaldarymyz da aýqymdy bolatyn. Alaida, biz kútkendegidei bolmai shyqty. Ministr myrza daiyn suraqtarymyzdy ysyryp qoiyp, resmi qalyptan tys, erkin suhbat qurýǵa shaqyrdy. «Kez kelgen saýalǵa jaýap berýge daiynmyn» degen soń, biz de suraqtardy «qabyrǵadan qoiýǵa» tyrysyp kórdik.
–        Dáýren Áskerbekuly, búgingi suhbatqa ýaqyt bólgenińiz úshin úlken rahmet aita otyryp, áńgimemizdi qazir eń kóp talqylanyp júrgen máseleden – aqparattyq qaýipsizdikten bastaǵym keledi. Ózińiz de bilesiz, bizdiń qoǵam sheteldik mass-medianyń aqparattyq-ideologiialyq yqpaly kúsheiip tur­ǵanyna qatty alańdaýly. Osy salaǵa jetekshilik etip júrgen adam retinde bul máselege ne deisiz? – Árine, mundai problemanyń bar ekeni ras. Keibir azamattarymyz Qa­zaq­stan jańalyqtarynan góri sheteldik aq­parattardy tutynady, sheteldik filmder men serialdardy, telebaǵdarlamalardy kóbirek kóredi. Ony biz jaqsy bilemiz. Biraq, bul tek bizdiń elimizde ǵana bolyp jatqan úrdis emes. Máselege jan-jaqty qaraiyq. Eń úlken sebeptiń biri jahandanýdyń áseri desek durys bolar. Ózińiz de bilesiz, jahandanǵan zamanda elderdiń memlekettik shekarasyn jabyq ustaýǵa bolatyn shyǵar, biraq, aqparattyq shekarany qymtap otyrý múmkin emes. Al biz ashyq qoǵam qurýǵa umtylyp otyr­ǵan memleketpiz. Sondyqtan, adamdar­dyń aqparat alýdaǵy tańdaý quqyǵyn shek­temeimiz. Tek (aqparattyń – red.) elimizdiń múddesine qaishy kelmeýin qadaǵalaimyz. Ekinshi sebebi, kúshti memleketter júr­gizip otyrǵan «jumsaq kúsh» saiasaty. Úlken derjavalardyń tehnologiialyq múmkindikteri kúsheidi, aqparattyq nasihaty da burynǵydan keń tarala bastady. Qai-qaisysy da álemge yqpalyn júrgizýge tyrysýda. Degenmen, barlyǵyn jahandanýǵa ja­ýyp, aqtalyp shyǵýǵa bolmaidy. Joǵaryda aityp ótkender óz aldyna, sonymen qatar aqparattyq ekspansiiaǵa qolaily jaǵdai eldegi mass-media yqpalynyń tómendiginen de bolatyny anyq. Ózge ideologiianyń tutynýshysy bolý kóbine osyndaidan týyndaidy. Mine sol sebepti de, bul jurt oila­ǵan­dai op-ońai sheshiletin másele emes. Ony sheshý úshin jan-jaqty, keshendi sharalardy qolǵa alýǵa týra keledi.

–          Sheteldiń nasihat júrgizip otyrǵan telearnalaryna tosqaýyl qoisaq, máse­le ózinen ózi sheshilmei me? Álde oǵan shamamyz kelmei me?

–         Siz maǵan jýrnalister jii qoiatyn suraqty qaitalap otyrsyz.

–        Jýrnalister ǵana emes, mundai pikirdi aityp júrgender kóp.

–        Jýrnalister kezdesken saiyn maǵan «Nege sheteldiń telearnalaryna tyiym salmaimyz? Kimnen qorqamyz?» deidi. Másele qoryqqanda emes. Qajet bolsa, elimizde barlyq sheteldik BAQ-ty bir kúnde shektep, tek ózimizdikin qaldyrýǵa bolady. Sonymen másele sheshile sala ma? Joq, eshqashan sheshilmeidi. Kezinde qyrǵi-qabaq soǵys tusynda Sovet Odaǵy týra osylai jasady. Ony ózińiz de bilesiz. Amerika men Batystan keletin aqparat arnalarynyń jolyn tas qylyp jaýyp tastady. Onyń nátijesi qandai bolǵany tarihtan belgili. Sol kezeńde sheteldik pop mýzykaǵa, Gol­li­výdtyń filmderi men «Amerika daýysyna» jurt qalai qyzyqqan bolsa, qazir de sol jaǵdai qaitalanatyny sózsiz. Meniń ustanymym – másele shekteýmen sheshile salmaidy. Eger olar (sheteldik BAQ – red.) Qazaqstan zańdaryn buzsa, áńgi­me basqa. Onda mindetti túrde shara qoldanylady. Sondyqtan, biz aqparattyq shabýylǵa qarsy turý úshin eń aldymen otandyq BAQ-tyń, jýrnalistikanyń, kinolarymyz ben mýzykamyzdyń básekege qabiletin arttyrýǵa tiispiz. Taǵy da bir mańyzdy másele − biz tutynýshylyq deńgeidi kóterýimiz kerek. Kórermenniń deńgeii óskende, soǵan sai mádeniet te qalyptasady. Mysaly, Elbasy «Astana Operany» ne úshin sal­ǵyzdy? Osyndai záýlim ǵimaratty sal­masaq ta ónerimiz óz yrǵaǵymen damý ústinde bolatyn. Alaida, maqsat kórer­menniń álemdik deńgeidegi ónerge sura­nysyn qalyptastyrý edi. Sol siiaqty, «Qaz­media ortalyǵyn» alaiyq. Osynsha aqparat quraldary bul media ortalyq bolmaǵan kezde de jumys istep jatty. Biraq, zamanaýi ǵimaratta álemdik standarttarǵa sai jabdyqtarǵa qol jetken soń, bizdiń telearna, radiolarymyz jańa satyǵa kóterildi. Sondyqtan, «óz qazanymyzda ǵana qainamai», ózgelerdiń ozyq jetistikterin boiǵa sińire bilý kerek. Sonda ǵana basqa ideologiianyń yqpalyna ermeitin, aqparatty tańdap, talǵap qabyldaityn kórermen qalyptasady. Elbasy rýhani jańǵyrý jónindegi maqalasynyń «Sananyń ashyqtyǵy» degen taraýynda bul týraly óte utymdy aitty. Syrtqy yq­paldan qorqyp, esigimizdi jaýyp otyra bersek, problemamyz eshqashan sheshilmeidi.

–         Árine, problemany túsinip, bilý bir basqa, biraq, sonymen qatar, naqty is te kerek siiaqty.

–        Sonda qazir naqty is joq demeksiz be?

–         Olai dep otyrǵan joqpyn, bi­raz sharalar jasalyp jatqany ras. Bi­raq, máseleni keshendi túrde qarasty­ratyn júieli is emes, kóbine jekelegen, naý­qandyq sharalarǵa kóbirek súienetin siiaq­tymyz. Meniń oiymsha, solai siiaq­ty...

–         Bul sózińizben de kelise almaimyn. Atqarylǵan jumys jetkilikti. Bir kúndik emes, keshendi jumystar júrgizilip jatyr. Mysaly, serialdar naryǵyn alaiyq. Ótken jyly «Habar» men «Qazaqstan» 16 serial túsirdi. Olardyń ishinde «Áke», «Án-aǵa», «Ińkár júrek», «Aqyldyń kilti» siiaqty kóptegen sátti jobalar bar. En­di bul filmderdi Qyrǵyzstannyń, Resei men Qytaidyń telearnalary da satyp almaqshy. Bul – syrtqy naryqqa shyǵa bastadyq degen sóz. Budan bylai shetel­der­degi qandastarymyz qazaq kinolaryn jergilikti telearnalardan kóre alady. Osynyń mańyzdylyǵyn túsin­gen­dik­ten, memleket serialdar óndirisin qarjy­landyrýdy odan ári jalǵastyrýda. Jalpy, túrik pen úndi serialdaryn kórsetpeý kerek dep qansha jerden shýlasaq ta, olardy almastyratyn óz ónimderimiz bolmaiynsha, onyń barlyǵy bos sóz bolyp qala beredi.

–         Úndiniń filminen qutylamyz deimiz, biraq bizdiki de solardyń soq­pa­ǵymen ketip bara jatqan siiaqty. Qaisysyn kórsek te, ot basy, oshaq qasyn­daǵy tartystar. Múmkin kórer­menge tyń dúnieler usynatyn kez jetken shyǵar?

–         Onyńyz ras. Qarap otyrsaq, qazir Batys elderiniń ekranynda basty keiip­ker­ler burynǵydai politseiler emes, ǵalym­dar, intellektýaldar, startaperler men kásipkerler. Jurt ta otbasylyq talas-tartystan góri tanymdyq dúnielerge qyzyǵa bastady. Bylaisha aitqanda, qazir qoǵamdaǵy etika men qundylyqtardy osyndai keiipkerler qalyptastyrýda. Osy tájiribeni biz de engizýimiz kerek. Qo­ǵam­dyq sanany jańǵyrtý dege­ni­miz sol. Sol úshin serialdardyń formaty men taqyryptaryn túrli aýditoriiaǵa – jas­tarǵa, orta jastaǵy adamdarǵa, úlkenderge, aýyl halqyna nemese qala qazaqtaryna, ziialylarǵa nemese jumysshylarǵa tartymdy etýdiń tásilderin qarastyryp jatyrmyz. Iaǵni, bizge barlyq azamattyń kóńilinen shyǵatyn ártúrli kontent kerek. Árine, sonymen birge, melodramalardan tolyqtai bas tartamyz dep aita almaimyz. Olai etsek, ekran aldyndaǵy apalarymyzdy joǵaltyp alamyz.

–         Árine, aitqandaryńyzdyń bári jaqsy, biraq bul da aqparattyq qaýipsizdik salasyndaǵy jumystyń júieliligin dáleldei almaidy ǵoi.

–         Bul bar bolǵany bir ǵana mysal. Qajet bolsa, kóptep keltirýge bolady. Mysaly, radiohabar taratý salasyn alaiyq. Ministrlik qurylǵannan keiin azamattardan osy máselege qatysty kóptegen ótinish kelip tústi. Shekaralyq aýdandarda radio habaryn taratýǵa qatysty burynnan qordalanǵan problemalardyń bar ekenin depýtattarymyz da, aqparat quraldary da kóterdi. Osyǵan qatysty ministrlik búkil Qazaqstan boiynsha memlekettik radiostansalardyń qamtý aiasyna taldaý jasady. Sondaǵy tańǵaldyrǵany, bizdiń eldiń biraz jerinde, ásirese ońtústik óńirlerde ózimizdiń radiosignaldar óte nashar bolyp shyqty. Kerisinshe, olar úshin Qyrǵyz, Ózbek, Resei, tipti Qytaidyń radiosyn tyńdaýǵa múmkindik mol eken. Osyndai problemalardy joiý úshin biz otandyq radiohabardy damytý týraly arnaiy baǵdarlama ázirledik. Bul baǵ­dar­lamanyń arqasynda «Qazaq radiosy», «Shalqar» siiaqty radiostantsiia efirleri búkil Qazaqstan aýmaǵyn qamtityn bolady. Tozǵan signal taratqyshtardy aýys­tyrý arqyly memlekettik radiohabar jelisin jańǵyrtýdy qolǵa alyp otyrmyz. Sonda radiohabarlarymyz qala men aýyl turǵyndarynda birdei deńgeige jetedi. Sonymen birge radiolardyń mazmunyn jaqsartý jumystary da júrgizilip jatyr. Taǵy bir mysal retinde «Otaý TV-ny» damytýǵa toqtalaiyq. Memleket qomaqty qarjy bólip, osynyń nátijesinde ulttyq spýtniktik operatordyń qamtý aiasy 28 paiyzǵa jetti. Qazir 1 mln 200 myń otbasy – «Otaý TV» tutynýshysy. Eger, ortasha eseppen bir otbasynda 4 adamnan desek, otandyq telearnalardyń turaqty kórermenderi qanshalyqty ulǵaiǵanyn shamalaýǵa bolady. Munyń bári ne úshin jasalyp jatyr? Bul, eń aldymen, kórermenderimiz óz arnalarymyzdy jaqsy sapada kórýi úshin jáne zańnamamyzdy tolyq saqtaityn telearnalardy qaraýy úshin jasalǵan sharalar. Negizi mundaǵy túpki maqsatymyz – halyqtyń arasynda «serye tarelki» dep atalyp ketken spýtniktik qabyldaǵyshtarǵa qajettilikti, ásirese, soltústik óńirlerde azaitý. Óitkeni, bul qabyldaǵyshtar birde bir otandyq arnany kórsetpeidi. Osynyń saldarynan keibir aýyldar Qazaqstan jańalyqtaryn múlde kórmei kelgen. Bul degenimiz − aqparattyq qaýipsizdikke tóngen tikelei qaýip. Mine, biz osy problemanyń aldyn alyp jatyrmyz. Ózińiz bilesiz, sheteldik telearnalardyń efirindegi jarnama transliatsiiasyna da tyiym saldyq. Ol da aqparattyq keńistikti nyǵaitý maqsatyndaǵy shara. Sonymen qatar, ministrlik qurylǵan kúnnen bastap memlekettik buqaralyq aqparat quraldaryn jańǵyrtýǵa kiristik. Aldymen telearnalar týraly aitaiyn. Elimizdegi tuńǵysh kino arnasy – «El Arnany» ashtyq. Onda tek óz film­derimiz kórsetiledi. «Kazakh TV»-ǵa reb­rending jasap, ony sheteldik aýdito­riiaǵa baǵdarladyq. Jaqynda bul arna Qyr­ǵyzstan aýmaǵynda qyrǵyz tilinde habar tarata bastaidy. «Qazaqstan» Ulttyq arnasy da jań­ǵyrdy. Otandyq serialdar, saiasi tok-shoýlar siiaqty jańa tól jobalary paida boldy. Al «Habar men «Habar-24» birin biri qaitalaýdan arylyp, árqaisysy óz ornyn tapty. Merzimdi baspasózdi damytýǵa kelsek, «Egemen Qazaqstan» jáne «Kazahstanskaia pravda» gazetteriniń qalai jańarǵanyn ózińiz de jaqsy bilesiz. Bul gazetterdiń formaty ǵana emes, redaktsiialyq saiasaty da ózgerdi. Basylym betterinde qoǵamdy tolǵandyratyn ózekti máseleler jii jariialana bastady. Internet-resýrstardy damytý týraly aitsaq, adebiportal jáne National digital history saittary jańǵyrtylyp, jańa formatta ashyldy. «QazAqparat» halyqaralyq aqparat agenttigi jumys formatyn ózgertti, qazir ol Qazaqstandaǵy jurt jappai oqityn agenttikterdiń birine ainaldy. Televiziia salasynda taiaýda ǵana «Tumar» dep atalatyn arnaiy syilyq taǵaiyndap, úzdikterdi marapattadyq. Endi baspa, internet jáne radio salasynyń mamandary úshin «Úrker» syilyǵyn jariialadyq. Bul da yntalandyrýdyń bir quraly bolyp sanalady. Osynyń bári – BAQ-tyń básekege qabi­lettiligin arttyrý baǵytynda jasalǵan júz­degen adamnyń orasan eńbegi. Atqa­ryl­ǵan jumys óte kóp. Men sonyń bir parasyn ǵana aityp óttim. Ózderińiz bilesizder, Elbasy rýhani jańǵyrý jónindegi maqalasynda qoǵamdy jańǵyrtatyn ulttyq-aqparattyq jobalardy iske asyrýdy tapsyrdy. Osyǵan sai, biz rýhani jańǵyrýdyń barlyq baǵyty boiynsha respýblikalyq BAQ-tarda iri jobalardy bastaimyz. Jaqynda ǵana sondai aýqymdy sharanyń biri – dástúrli ónerdi nasihattaýǵa arnalǵan «Men qazaqpyn!» televiziialyq mega jobasyn tanystyrdyq. Bul da aqparattyq qaýipsizdikti nyǵaitýdyń bir joly.

–         Bul aitqandaryńyz – shynymen de úlken sharalar. Kóp jumys ja­sal­ǵanyna kózimiz jetti. Ásirese, sheka­ralyq óńirlerdegi jobalaryńyz qýan­typ otyr. Óńirde jumys istegende talai kótergendikten, munyń úlken má­sele ekenin jaqsy bilemin. Dáýren Áskerbekuly, sonymen BAQ salasynyń máseleleri birshama qam­tylǵan siiaqty. Endi bailanysqa da toq­talsaq. Aýyl halqy sapaly internetke qashan qol jetkizedi?

–         Iá, bul da óte ózekti másele. Minis­tr­lik qurylǵanda Elbasy aitqan mindet­terdiń biri de osy kommýnikatsiialyq in­fra­qurylymdy jaqsartý bolatyn. Biyl­ǵy Joldaýynda da optikalyq-talshyqty infraqurylymmen jappai qamtýdy atap tapsyrdy. Jalpy, tsifrly indýstriiany qurý úshin eń birinshi halyqty internetpen qamtamasyz etý qajet ekeni anyq. Árine, qazir aýyldardyń kópshiliginde internet bailanysy bar. Biraq, onyń sapasy syn kótermeitinin jaqsy bilemiz. Sondyqtan qazir «Aýyldyq eldi mekenderde talshyqty-optikalyq bailanys jelilerin qurý» jobasyn júzege asyrýǵa bar kúshimizdi salyp jatyrmyz. Osy joba sátti júrip ketse, aldaǵy úsh jylda 1900 aýylǵa jeli tartylyp, 5 millionǵa jýyq adam sapaly internetke qol jetkizedi.

–         Munyńyz jaqsy jańalyq eken! Taǵy bir másele – sizder jurtshylyq qyzý talqylap, áleýmettik jelilerde biraz shý bolǵan jańa zań jobasyn ázirledińizder. Sonymen, adamnyń jeke basyna qatysty málimetterdi jariialaý úshin jýrnalister jazbasha ruqsat alý kerek degen pikirden áli de ainymadyńyz ba?

–         Ózińiz bilesiz, bul zań jobasyna qa­tys­ty jumystyń júrip jatqanyna 9 ai boldy. Osy ýaqyt ishinde qanshama talqylaýlar, pikirtalastar, jumys tobynyń otyrystary men qoǵamdyq tyńdaýlar ótti. Qujatqa 200-den astam túzetý men tolyqtyrý engizildi. Senseńiz, meniń qolymda zań jobasynyń 15 nusqasy boldy. Jobany 35 memlekettik organnyń kelisiminen ótkizdik. Esińizde bolsa, alǵashqy tujyrymdamasy ázirlengen bette biz ony internette jariialap, jalpy talqylaýǵa shyǵardyq. Soǵan qaramastan, sizdiń sózińizge qarap, jýrnalisterdiń oiy áli ózgermegenin kórip otyrmyn. Iá, jeke basqa qatysty málimetti jariia­laý úshin kelisimin alý qajettigi jónin­degi talap kúshinde qaldy. Biraq, ol keli­simdi endi diktofonǵa jazý arqyly da alýǵa bolady. Bul belgili bir deńgeide BAQ ókil­deri­niń jumysyn kúrdelendirýi múmkin. Biraq adamnyń jeke ómirine aralasýǵa bolmaitynyn eshkim áli joqqa shyǵarǵan joq. Bul – jalpyǵa birdei adam quqyqtary jónindegi deklaratsiiada bekitilgen qaǵidat. Birqatar Eýropa elderinde, onyń ishinde Frantsiia, Grekiia, Vengriia siiaqty elderde osyǵan uqsas erejeler bar. Sondyqtan, zańdy ázirlei otyryp, biz BAQ salasynyń damýyn ǵana emes, qarapaiym azamattardyń da múddesin este ustaýǵa tiispiz. Mysaly, biz bul zań arqyly BAQ-ta zorlyq-zombylyqqa ushy­raǵan balalar týraly málimet jariialaýǵa tyiym salǵymyz keledi. Qarap otyrsaq, bul da shekteý, alaida bul qajettilikten týyndaǵan shekteý. Keide biz sensatsiia qýamyz dep júrip, sózdiń qandai qýatty qarý ekenin umytyp ketemiz. Aqparat quraldary qazir reiting qýyp, nebir jantúrshigerlik derekterdi ońdy-soldy jariialap jatyr. Jábir kórgen balanyń ómiri endi qalypqa túse bergende, ondaǵan jyldan keiin osy derekter aldynan shyǵa kelse qandai tragediia bolatynyn qazir BAQ ókilderi de, keibir jaǵdaida ata-analar da paiymdap jatqan joq. Sondyqtan, bir ǵana aqparat adamnyń búkil ómirin qurtyp, otbasyn oirandaýy múmkin ekenin esten shyǵarmaǵan abzal. Degenmen, biz jobany aldaǵy ýaqytta Májiliske engizemiz. Negizgi talqylaý Parlament qabyrǵasynda bolady. Iaǵni, qyzý pikirtalastar áli alda degen sóz.

–         Árine, qazir Aqparat jáne kom­mý­nikatsiialar ministrliginiń ashyq­tyǵyn eshkim joqqa shyǵara almaidy. Biraq, ministrlik azamattyq qoǵammen is júzinde kelissózder júrgizgenmen, olardyń talaptaryn qabyldaýǵa bara bermeitin siiaqty...

–         Sizdiń bul oiyńyzdy múlde negizsiz, tipti jalań sóz dep aitar edim. Úkimettik emes uiymdar men BAQ ókilderi zań jobasyna 200-ge tarta túzetý men tolyqtyrý usyndy. Onyń 70 paiyzyn biz qorytyndy qujatqa engizdik. Ózińiz biletindei, BAQ-tyń negizgi qojaiyny týraly málimetterdi jariialaý, blogerlerdi tirkeý siiaqty kóptegen norma qabyldanbady. Osynyń barlyǵy azamattyq qoǵamnyń qalaýy boiynsha iske asqan sharalar. Búkil qoǵam zań jobasy týraly bilsin, ony talqylaýǵa atsalyssyn dep, bar múmkindikti jasadyq. Sebebi, bul – biz úshin de úlken tájiribe. Mu­nyń bári bolashaqta áli talai salalyq zań­dardy jazǵanda qajet bolady dep oilaimyn.

–         Túsinikti. Endi áńgime aýanyn sál basqa baǵytqa bursaq. «Habar» arnasyndaǵy «Dáýren Abaevpen ashyq dialog» degen baǵdarlamaǵa shyǵyp júrsiz. Men suhbatqa keler aldynda osy baǵdarlamany qarap shyqtym. Ideia qaidan týdy?

–         Maǵan Mihail Dorofeev habarlasty. Osyndai baǵdarlama shyǵarǵysy keledi eken. Tujyrymdamasy birden unady. Jaqsy dúnie bolsa, nege shyǵarmasqa?

–         Degenmen, bul memorgandardyń jumysyndaǵy keibir olqylyqtardy jasyryp-jabýǵa talpynys bolyp kórinbei me?

–         – Joq, men ózime ondai mindet qoiǵan emespin. Jalpy, bizdiń ministrlerdiń ashyqtyǵy da qazir aitarlyqtai jaqsara tústi. Úkimet músheleriniń ár otyrystan keiin jýrnalisterdiń suraǵyna tartynbai jaýap beretinin kórip júrgen bolarsyz.

–         Iaǵni, memlekettik organdardyń aqparattyq máselelerge qatysty is-qimylyna kóńilińiz tolady ǵoi?

–         Tutastai alǵanda, memlekettik organ­dardyń is-qimyly jetkilikti deńgeide deýge bolady. Vedomstvolar qajetti ju­mysty júrgizip jatyr. Bul turǵyda, biz de jariialylyqty qamtamasyz etý isin júieli túrde qarastyryp otyrmyz. Mysaly, memlekettik organda BAQ-pen ózara is-qimyl jónindegi bólimniń nemese ókiletti tulǵanyń mindetti túrde bolýyn jańa zańda atap kórsetemiz. Olar sol organnyń birinshi basshysyna ǵana baǵynatyn derbes qurylym retinde qarastyrylyp, bizdiń ministrlikpen ózara is-qimylynyń tártibi de anyqtalady. Sonymen qatar, biz memlekettik organ­dar­dyń BAQ-pen jumysynyń jańa ereje­sin bekittik. Onda óńirlik deńgeidi de qam­tydyq. Bul bastamalar qazirdiń ózinde nátijesin kórsetip jatyr.

–         Elbasynyń rýhani jańǵyrý týraly maqalasynan keiin Resei baspasózi qazaq álipbiin latynǵa kóshirý máselesi tóńireginde ájeptáýir daýryǵyp baryp basyldy. Osy jaǵdaidan ne túiýge bolady?

–         Menińshe, bul ar jaǵynda naqty saiasi múddesi joq, ánsheiin daýryqpa áńgime ǵana. Latyn qarpine kóshý – Qazaqstannyń táýelsiz el retindegi ishki máselesi. Elbasy el­diń keleshegi úshin osyndai bastama kóterdi, ony kúlli halyq qoldady. Já­ne bul bir kúnniń ishinde qabyldanǵan she­shim emes, egemendik alǵannan muqiiat sara­lan­ǵan másele. Qazirgi sharalar – sol baǵyt­taǵy júieli jumystardyń jalǵasy. Bul jerde Elbasynyń kózdegeni – eldik múddeni júzege asyrý. Sondyqtan, mundai jariialanymdar men pikirlerge asa mán berýdiń qajeti joq.

–         Sońǵy suraq. Negizi muny jýr­na­listerdiń ótinishi desek durys bolar. Ministrlik osy bir jyl kóleminde aqparat salasyna arnalǵan birqatar jiyn ótkizdi. Biraq, qazaqtildi BAQ-tyń qordalanǵan máselelerin talqylaityn arnaiy basqosý qajet degen pikir bar. Buǵan ne deisiz?

–         Bul másele bizdiń de oiymyzda. Al­daǵy ýaqytta kezdesýler bolady. Ja­qynda BAQ ókilderiniń, sonyń ishinde in­ternet-resýrstar redaktorlarynyń basyn qosatyn, qaznettiń máselelerin talqylaityn arnaiy jiyn ótkizýdi jos­parlap otyrmyz.

–         Dáýren Áskerbekuly, bir suhbatta bárin qamtý múmkin emes, degenmen, búgingidei ashyq áńgime aldaǵy ýaqytta da jalǵasyn tabady dep úmittenemin. Ýaqyt bólgenińiz úshin kóp rahmet!

–         – Árine, oraiy kelgende áli talai suhbattasýǵa, kez kelgen suraqqa jaýap berýge daiynbyz.

Áńgimelesken Dýman ANASh,

Sýretti túsirgen Erlan OMAROV, «Egemen Qazaqstan».