Úrjar aýdanyna jumys saparymen kelgen Danial Ahmetov osy suraqty jergilikti kásipkerler men týristik salany damytýǵa jaýapty qurylymdarǵa tótesinen qoidy.
Alakól jaǵajaiyn abattandyrý jumysy 2016 jyldan beri úzbei júrgizilýde. Osy ýaqytta jaǵajai aýmaǵy aitarlyqtai keńigen.
Ázir Alakólde aýnap-qýnap qaitatyn qonaqtarǵa 175 demalys úii, eki qonaq úi, 29 dúken, 56 dúńgirshek, 10 kafe, tórt bar, eki meiramhana, 8 ashana jáne eki dárihana men akýapark qyzmet kórsetedi.
Ahmetovtyń aitýynsha kelesi jyly Alakóldegi demalystyń deńgeiin kóteretin birneshe iri infraqurylymdyq jobalardyń irgetasy qalanbaq. Aimaq basshysy osy oraida shaǵyn jáne orta biznes ókilderi óz mindetterin oryndap, salyq tóleýden jaltarmaýǵa tiis ekenin eskertip ótti.
Shyǵys Qazaqstan boiynsha memlekettik kirister departamenti basshynyń orynbasary Erjan Kitanov shildeniń alǵashqy shireginde shaǵyn jáne orta bizneske tekserýge júrgizilgenin, nátijesinde «kóleńkeli» tabys taýyp otyrǵan 38 kásipkerdiń anyqtalǵanyn, 11 demalys aimaǵynyń tirkeýge turǵanyn tilge tiek etti.
– Byltyr kásipkerler salyǵynan aýdandyq biýdjetke 67,5 mln teńge tústi. Biyl salyqtan túsken túsim 100 mln-ǵa jetpek.
Áli de bolsa tabysy týraly málimetti burmalap, salyq tóleýden jaltaratyn demalys aimaǵynyń qojaiyndary bar. Biz barsha kásipkerlerge onlain-baqylaý kassalyq máshinesin ornatýdy eske salamyz, – dedi Erjan Kitanov.
Alakól jaǵajaiyn abattandyrý úshin arnaiy jumys toby qurylǵan. Úrjar ákimi Serik Zainýldin 30 mlrd teńgege baǵalanǵan jobalar jospary jasalǵanyn aitty.
Merdigerler birinshi kezekte jaǵajai aýmaǵyn abattandyrýǵa basymdyq bermek. Alakól jaǵajaiy «AqtaýTeńizPortynyń» tájiribesin nazarǵa alyp, jańaratyn bolady.
Qýat kózi turaqty taralýy úshin Maqanshy aýylynan bastap Kóktólǵa deiingi aralyqta qýattylyǵy 110 kVt elektr jelisi júrgiziledi.
Úrjar áýejaiyndaǵy ushaqtar ushyp-qonatyn jolaq ta kúrdeli jóndeýden ótedi. Joba negizinde áýejai jolaǵynyń uzyndyǵy 2100 metrge, kóldeneńi 45 metrge deiin ulǵaimaq. Saǵatyna 70 jolaýshyǵa deiin qabyldaityn jańa terminaly jáne salynady.
Jańarǵan áýejai aldaǵy ýaqytta 70-80 jolaýshy tasymaldaityn ushaqtardy qabyldaityn bolady.
– Jaǵajaidy abattandyrýǵa eki jylda qyrýar qarjy jumsadyq. Aldaǵy tórt jylda buǵan jumsalatyn qarajatty ulǵaita túsemiz. Alakólge óz jerlesterimiz ǵana emes, alys-jaqyn shetelderden de týrister kelip, jaily demalyp qaitqanyn qalaimyz. Bolashaqta emdik sýdy qubyr arqyly tasymaldaityn Avstriia tájiribesine súienip, jyl on eki ai jumys isteitin emdik-saýyqtyrý keshenin salamyz.
Ázir eń basty másele – jol. Óskemen – Qalbataý – Semei – Aiagóz jolyn jóndeý jumystary aldymyzdaǵy eki jylda aiaqtalady. Qabanbai aýylynan bastap Alakól kóline deiin uzyndyǵy 2,6 shaqyrym velojol tóseledi.
Kásipkerlerge memleket barynsha kómektesýde. Sondyqtan kásipkerler de salyq tóleýge jaýappen qaraýy qajet. Budan bólek demalys ornynda barlyq sanitarlyq jáne órt qaýipsizdik talaptary saqtalǵanyna erekshe nazar aýdarǵandary jón, – dedi jiyndy túiindegen Danial Ahmetov.
