Biregei aziia

Biregei aziia
Qazirgi zamanǵy qoǵamdyq oilaý keńistiginiń múmkindigi keń ekenin nazarǵa ala otyryp, aqparattanǵan zamannyń bet beinesindegi álemdik kózqarastardyń jetekshilik rolin aitýǵa bolady. Nemese sentristik baǵyttardyń órkeniettik ideologiany usynýǵa degen qulshynystary men naqty qadamdary adamzattyq mádeniette óz obrazyn somdaýda. ǵasyrlyq paiymdarmen teoriialarǵa súiensek, mádeniettiń qalyptasý prosesteri adamzattyq órkeniet boiyndaǵy tepe-teńdik mehanizimin saqtaýshy bolyp sanalady. Ári bul betburystarmen matriktik biregeilený úrdisiniń formalaryn zamanalar boiymen qalyptasyp, damyp otyrǵan kommýnikasiialyq bailanystardyń, úndestik pen múddelik, senimdyk erekshelikterine qarai baǵyttalǵan dep qarastrýǵa bolady.

Adamzattyq tutastyq pen biregeilik gýmanizminniń máni qanshalyq qymbatty bolsa, alyp júielerdiń nysanalary ony óz mehanizminde paidalanýǵa umtylady. Nemese olardyń aǵymdyq kúshteriniń aqparattyq sanadaǵy ritminiń jiiliginiń ulǵaiǵany sonshama bultartpastai jobalar qyisynynda ózine ikemdeý arqyly áli de ústemdik ornatýǵa tyrysady. Qundylyq tabiǵatynyń bolmysy qashanda bir kelki emes,  ol árbir jeke tulǵalyq deńgeige kóterilý men jeke tulǵalyq deńgeide qalyp qoiýdyń arasynda kórinis beredi. Sonymen qatar áleýmettik bolmysta da óz obrazyn somdap otyrady. Shyndyǵynda ol mádenietter qaqtyǵysynyń sebepteri. Bul jóninde biz kommýnikatsiia men qarym-qatynastyń bir-birine ainalý formasyndaǵy zańdylyqty mysalǵa alamyz.

Eger biz Liotardyń árbir halyqtyq zańdylyqtardyń óz ereksheligimen damý kózqarasyna súiensek, kóterip otyrǵan taqyrybymyzdyń mánine jýyqtai alamyz jáne bizdiń moiynusynýshylyq formadan básekelestikke, jutylýdan ómirsheńdikke umtylystarymyzdyń dáleli retindegi aldaýshy mehanizmderge qurbandyq úlgisin kórsetýden bas tartý bolar edi. Belgili jaqtan mádeniettiń toqtaýsyz mehanizmi adamzattyń obektige degen qatynasy men eńbeginiń kórsetindisi. Ol qashanda órkenietterdiń qaqtyǵysyn týdyryp otyrady, tipti individtik qaqtyǵystyń qatynasynda mádeniettiń óresi beinelenedi. Árine, onda bir sheshilmegen máńgilik suraqtary bar.

Qazaq ulttyq ýniversitetiniń shyǵystaný fakýltetiniń shyǵys tilderi kafedrasynda Filosofiia ǵylymynyń doktory, professor, akademik ǴABITOV Tursyn Hafizulynyń “Biregei Aziia” taqyrybynda leksiialyq kýrsy ótti. Leksiianyń ózekti maqsaty álem mádenietinde óz orny bar názik, tereń iirimderge toly Aziia mádenietiniń adamzat órkenietindegi óshpes izderi baiandaldy.

“Biregei Aziia” Aziia mádenietiniń san ǵasyrlardyń súzgisinen ótken rýh sabaqtastyǵy, onyń mifi men tragediiasy, bolashaǵy qashanda bizdiń bolmysymyzben úndesip jatyr.

Tursyn Hafizuly Ǵabitov

Filosofiia ǵylymynyń doktory, professor, akademik

Dáýletkeldi Shalqar

Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ualttyq ýniversitei

Filosofiia jáne saiasattaný Fakýlteti

Dintaný jáne madeniettaný kafedrasynyń

Mádeniettaný mamandyǵynyń 2 kýrs magistranty