QR BP qylmystyq qýdalaý qyzmetiniń bastyǵy Serik Shalabaevtyń aqparaty boiynsha, 1 qańtarda Mańǵystaý oblysynyń Jańaózen qalasynda saǵat 17:20-da qala ákimdiginiń janynda adamdar jinala bastaǵan.
Adamdar suiyltylǵan gaz baǵasyn tómendetý talabymen el basshylyǵynyń atyna beineótinish jazyp alyp, sol kúni saǵat 18:00-de tarap ketti. Al 2 qańtarda narazylyq bildirýshiler sany júzdegen adamǵa deiin artyp, aktsiiaǵa qatysýshylar ishki joldardy jaýyp tastaidy. Bul rette quqyq qorǵaý organdary kúshter men quraldardy qoldanbaǵan.
3 qańtarda narazylyq aktsiialary basqa qalalar men aimaqtarda bastaldy. Osy kúni Mańǵystaý oblysynyń turǵyndaryn qoldaý maqsatynda elimizdiń basqa jeti óńirinde (Atyraý, Aqtóbe, Almaty oblystary, BQO, Nur-Sultan, Almaty jáne ShQO) «beibit» mitingiler bastaldy.
4 qańtarda mitingiler jalǵasyp, óńirler sany 11-ge jetti, adamdar ruqsatsyz jappai jinala bastady.
Qatysýshylar sany 37 myń adamǵa (Almaty q., Nur-Sultan, Mańǵystaý, Aqtóbe, Qyzylorda oblystary) deiin kúrt artty. Almaty men Shymkentte qarýly shabýyldar men búlikter bastaldy.
Aita keteiik, sol kúnnen bastap quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerlerge jáne ákimshilik ǵimarattarǵa jasalǵan shabýyldarǵa toitarys berý úshin ólimge ákelmeitin arnaiy quraldardy qoldana bastady.
5 qańtarda tártipsizdikter eldiń 11 óńirinde jalǵasty. Qatysýshylar sany 50 myńǵa jetti, qańtardyń 4-nen 5-ne qaraǵan túni terrorister Almaty qalasy ákimdiginiń ǵimaratyn jáne «Almaty» halyqaralyq áýejaiyn basyp aldy.
Qyzylordada shabýyldaýshylar 9 avtokólikti órtep jiberdi, Taldyqorǵanda oblys ákimdigi, politsiia jáne UQKD ǵimarattaryn basyp aldy.
Sondai-aq, BP ókili terroristerdiń is-qimylyn úilestirýdi jáne bailanys quraldaryn paidalanýyn boldyrmaý maqsatynda Internetke kirý shektelgenin atap ótti.
6 qańtarda Qaýipsizdik Keńesiniń sheshimimen elde antiterroristik operatsiia ótkiziletini jariialandy Osy kúnnen bastap quqyq qorǵaý organdary men Qarýly Kúshter terroristerdi joiý úshin qarý qoldana bastady.
7 qańtarda beibit narazylyq sharalary birneshe óńirde (Mańǵystaý, Atyraý, Aqtóbe, Qaraǵandy jáne Shyǵys Qazaqstan oblystarynda) jalǵasty.
8 qańtarda jaǵdai birtindep turaqtana bastady, azamattardyń ruqsatsyz jinalýy toqtatyldy.
Sondai-aq, Serik Shalabaev Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha BP «Almaty tragediiasynyń» jáne basqa óńirlerdegi terroristik shabýyldardyń barlyq sebepteri men egjei-tegjeiin anyqtap jatqanyn atap ótti. Quqyq qorǵaý organdary terroristik shabýyldarǵa qatysýshylardy anyqtaý jáne jazalaý, eldegi qoǵamdyq qaýipsizdikti tolyq qalpyna keltirý boiynsha barlyq qajetti sharalardy qabyldaýda.
Sonymen qatar, Bas prokýratýra atalǵan barlyq oqiǵalar – bir tizbektiń bólikteri ekendigine, bul rette terroristerdiń is-qimyldary biryńǵai ortalyqtan úilestirilgenine senim bildirdi.
Búgingi kúni 4 578 jábirlenýshi anyqtaldy, onyń 4 353-i jaralanǵan, onyń ishinde 3 393-i (78%) kúsh vedomstvolarynyń qyzmetkerleri. Tótenshe jaǵdai kezinde (5-14 qańtar aralyǵynda) elimizdiń máiithanalaryna 225 adam jetkizildi. Olardyń keibiri – terrorlyq shabýyldarǵa qatysqan, ǵimarattar men quqyq qorǵaý kúshteriniń qyzmetkerlerine shabýyl jasaǵan qarýly qaraqshylar.
Vedomstvo ókilderi bul aldyn ala derekter ekenin atap ótti. Olar áli de naqtylanady jáne ózgerýi múmkin.
Qalai bolǵanda da, ár fakti muqiiat zertteledi. Nátijeleri boiynsha quqyqtyq baǵa beriletin bolady.
Qylmys jasady degen kúdikpen 672 adam ýaqytsha ustaý izoliatoryna jetkizildi, onyń ishinde 446-sy sot sanktsiiasymen qamaýǵa alyndy. Qujattardy teksergennen keiin jáne prokýratýramen ustaýǵa negiz bolmaǵandyqtan 100-ge jýyq adam bosatyldy.
BP ár fakti boiynsha tiisti quqyqtyq baǵa berý arqyly muqiiat zertteletinin málimdedi.
Búgingi tańda jedel tergeý toptary 546 qylmystyq isti tergeýde, onyń ishinde 44 – terrorizm aktileri boiynsha, 34 – jappai tártipsizdikter boiynsha, 15 adam óltirý jáne t.b.
– Qylmystyq protseste azamattardyń quqyqtaryn qamtamasyz etý maqsatynda QR Adam quqyqtary jónindegi ýákilimen, Ulttyq aldyn alý tetiginiń jáne ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń qatysýshylarymen ózara is-qimyl jolǵa qoiyldy. Zorlyq-zombylyqtyń, meditsinalyq kómek kórsetpeýdiń jáne qorǵaýshylardy usynbaýdyń yqtimal jaǵdailaryn táýelsiz tekserý maqsatynda olarǵa jetkizilgen jáne ustalǵan adamdardy ustaý oryndaryna kirý múmkindigi qamtamasyz etildi, – dedi BP ókili.
Qazirgi ýaqytta prokýratýraǵa quqyq qorǵaý organdarynyń is-áreketterine qatysty 32 ótinish kelip tústi.
Sondai-aq, zańdy quqyqtary buzylǵan jaǵdaida azamattar 115 nómiri boiynsha Bas prokýratýranyń koll-ortalyǵyna nemese tikelei prokýratýranyń aýmaqtyq organdaryna júgine alady.
Óz kezeginde QR DSM qoǵammen bailanys departamentiniń direktory Ásel Artakshinova TJ engizilgen sátten bastap 2 678 zardap shegýshi meditsinalyq kómekke, onyń ishinde 1 815-i ambýlatoriialyq kómekke júgingenin habarlady. 863 adam statsionarlyq em alýda, 598 patsient shyǵaryldy, 265 emdeýdi jalǵastyrýda, 67 naýqas aýyr halde reanimatsiiada, 500-den astam kúrdeli hirýrgiialyq operatsiia jasaldy.
Bas prokýratýra málim etken qaitys bolǵan 225 adamnyń 175-i meditsinalyq uiymdarda kóz jumdy.
DSM málimetinshe, Densaýlyq saqtaý nysandaryna 20 shabýyl jasalǵan (5 statsionar, 1 MSAK jáne 14 dárihana, barlyǵy Almaty qalasynda ornalasqan), 7 meditsina qyzmetkeri (5 Almatyda, 1-den Shymkent qalasynda jáne Almaty oblysynda) jáne 4 óńirde (Almaty – 31, Shymkent – 7, Almaty– 5, Jambyl – 2) 45 jedel meditsinalyq járdem avtokóligi zardap shekti, onyń ishinde 4 avtomobil jóndeýge kelmeidi.
Almatynyń úsh meditsinalyq klinikasynyń shamamen úsh táýlik boiy qorshaýda bolǵanyn, qyzmetkerlerdiń bul kezeńde aýysymsyz, táýlik boiy jumys istegenin atap ótýimiz qajet. Naýqastarǵa azyq-túlik jetkizilgen joq, dárigerler patsientterge tamaq daiyndaýǵa májbúr boldy.
– Zardap shekkender dárigerlerdiń suraqtaryn túsinbegen jáne memlekettik, orys tilderinde jaýap bermegen jáne meditsinalyq kómek alǵannan keiin meditsinalyq uiymdardan ruqsatsyz ketip, tipti belgisiz qarýly adamdardyń súiemeldeýimen reanimatsiiadan shyqqan jaǵdailar boldy. Óz kezeginde densaýlyq saqtaý ministrligi azamattarǵa barynsha kómek kórsetedi jáne jaǵdaidy odan ári turaqtandyrý boiynsha kúsheitilgen jumysty jalǵastyrady, – dep túiindedi DSM ókili.
Qazirgi ýaqytta respýblikanyń barlyq meditsinalyq uiymdary, onyń ishinde Almaty qalasy boiynsha shtattyq rejimde jumys istep jatyr. Budan basqa, meditsinalyq aviatsiiamen rezerv qurý úshin Nur-Sultan qalasynan Respýblikalyq qan ortalyǵyna 360 doza qan jetkizildi.
IIM-men birlesip Almaty, Nur-Sultan, Shymkent, Aqtóbe qalalarynda «SK Farmatsiia» JShS dárilik qoimalaryn táýlik boiy kúzetý qamtamasyz etildi, onda TMKKK jáne MÁMS sheńberinde patsientterdi emdeýge arnalǵan dári-dármek, esirtki jáne psihotroptyq zattar saqtalady.
