Qurmetti qazaq aǵaiyndar!
Biz túrli elderdegi ondaǵan pikirles eriktilerdiń kómegimen eldiń birneshe qalalarynan, túrli jastaǵy jáne áleýmettik mártebedegi Ázirbaijannyń qarapaiym azamattarynan quralǵan bastamashyl toppyz.
Sońǵy birneshe aptada biz óz Otanymyzdy Frantsiia Senaty músheleriniń bizge qarsy engizgisi keletin ekonomikalyq sanktsiialarynan qutqarýǵa tyrysýdamyz.
Atalǵan máseleni kótere otyryp, biylǵy jyly Eýropada sanktsiialar engizý máselesi tek Ázirbaijanǵa ǵana emes, Qazaqstanǵa da qatysty talqylanǵanyn baiqap otyrmyz. Aqpan aiynda Ulybritaniia Parlamentinde tipti osy másele boiynsha tyńdaýlar ótti.
Qatysýshylardyń biri britandyq Syrtqy ister ministrine júginip, sanktsiialar aiasynda:
«Másele tek Resei týraly emes. Qazaqstan men Ázirbaijan siiaqty iýrisdiktsiialar Pýtinniń qoldaýyna, onyń bastamalaryna qatysady. (Ulybritaniia SIM basshysy) Osy iýrisdiktsiialardyń ókilderine qarsy sanktsiialar engizý úshin qandai da bir áreket iske asyrylyp jatyr ma?», – dep málimdedi.
Sonymen qatar, Chatham House britandyq taldaý ortalyǵy Qazaqstan týraly bylai dep jazdy: «Sanktsiialardyń eki túri qoldanylýy múmkin: EO adam quqyqtary salasyndaǵy jahandyq Sanktsiialar jáne EO-nyń jahandyq sybailas jemqorlyqqa qarsy sanktsiialary».
Resei mysalynda kórip otyrǵanymyzdai, elge qarsy sanktsiialar engizý tek iri magnattar men sheneýnikterge ǵana emes, qarapaiym adamdarǵa da keri áser etedi.
Bizdiń sizderge júginýimizdiń taǵy bir sebebi - sanktsiialardyń jalpy qaýpi
Taǵy bir sebep – biz shynymen de jaqyn týysqan halyqtarmyz, biraq ókinishke qarai, bul týraly sirek eske alamyz. Qazaq sózderin estigende birazyn jaqsy túsinemiz.
Bizdiń halyqtyq ádet-ǵuryptarymyz ben dástúrlerimiz uqsas, ejelgi ata-babalarymyz ortaq. Biz is júzinde kórshimiz: teńiz jolynda bizdi tek 300 shaqyrym ǵana bólip jatyr.
Ótken jyldyń qarasha aiynda túrki memleketteriniń sammitinde Qazaqstan Prezidenti «Ortaq tamyry men ortaq tarihy bar elderimizdiń birligin nyǵaitýdy» atap ótti.
Ol «Barlyq túrki halyqtary shyǵý tarihymen jáne birlesken múddelerimen bailanysty. Bizdiń aramyzda árqashan kelisim men ózara qoldaý boldy» degen edi.
Biz bul sózderdiń shynaiylyǵyna senemiz, sondyqtan biz sizderden qoldaý suraimyz.
Eger tarihty eske túsirsek, sońǵy qazaq hany Kenesarynyń mysaly bizge úlgi bolýy múmkin.
Syrttan ósip kele jatqan saiasi jáne ekonomikalyq qysymǵa qarsy turý úshin ol barlyq úsh júzdiń qazaqtaryn biriktirip qana qoimai, týysqan túrki halyqtarynyń qoldaýyn ielendi.
Onyń jeke áskerinde bashqurttar kóp boldy jáne Kenesary hivindiktermen (ózbektermen jáne túrikmendermen) odaqtastyq qarym-qatynasta boldy. Al Alataý qyrǵyzdarymen ol ortaq jaýlarǵa qarsy birlesip áreket etti.
Endi biz de dál osylai jasaýǵa tyrysyp jatyrmyz. Sońǵy birneshe aptada álemniń ár tarapyndaǵy ázirbaijandardy qatarymyzǵa qostyq.
Bizdiń bastamamyzdy qoldaý úshin Máskeýde, Astanada, Bishkekte diaspora aktsiialary ótti: bizdi irandyq ázirbaijandardyń ondaǵan jedelhat-arnalary qoldady. Endi biz jalpy túrki eliniń ózara kómegi men qoldaýyna senim artamyz. Jáne alǵashqylardyń biri bolyp biz ózderińizge júginip otyrmyz,
Sonymen, bizge sizderden qandai kómek kerek?
15 qarashada Frantsiia Senatynda antiázirbaijan rezoliýtsiiasy boiynsha daýys berý taǵaiyndaldy. Parlamentshiler óz úkimetterin Ázirbaijandy «soǵys qylmystary» úshin halyqaralyq aiyptaýǵa itermeleitini anyq.
Dál eki jyl buryn, ekinshi Qarabaq soǵysy kezinde Ázirbaijannyń 80-nen astam qalasy men aýyldary zymyranmen atyldy. 93 beibit turǵyn qaza tapty, onyń ishinde 27 áiel men 12 bala – olardyń ishinde 10 ailyq, bir jastaǵy jáne alty jastaǵy qyzdar qaza tapty.
Kúni búginge deiin Frantsiia parlamenti de, Eýropanyń basqa elderiniń parlamentteri de atalǵan ólim faktilerine eshqandai reaktsiia tanytpady.
Alaida frantsýzdar bizdi «jappai qylmys» úshin aiyptaýdy talap etip otyr. Biz bul tásildi birjaqty jáne kemsitýshilik dep sanaimyz. Frantsiia Ońtústik Kavkazdaǵy qaqtyǵystyń tek bir jaǵyn ǵana qoldaidy da, ekinshi jaǵynan bizdiń sezimderimiz ben múddelerimizdi eleýsiz qaldyra otyryp, barlyq jaǵynan basyp tastaýǵa tyrysady.
Bul rette frantsýz parlamenti Úkimetten Armeniiaǵa zamanaýi qarý-jaraq jetkizýdi talap etip otyr. Olar Erevandaǵy saiasi kúshterdiń beibit kelisimge kelýge ázir otyrǵanyn esepke alǵysy joq.
Osylaisha, Frantsýz parlamentshileri kelissóz protsesine kiligip, beibitshilikke jetý múmkindigine nuqsan keltirýde.
Sonymen qatar, Senat óz úkimetinen búkil Eýroodaq aýqymynda Ázirbaijannan munai men gaz satyp alýdan bas tartýdy talap etedi. Al bizde memlekettik biýdjettiń jartysyna jýyǵy energiia tasymaldaýshylardy satýdan túsken tabysqa negizdelgen. Sanktsiialar engizilgen jaǵdaida biýdjet qyzmetkerleriniń jalaqysy, zeinetaqysy, az qamtylǵan otbasylar men stýdentterge kómek azaiatyny málim.
Biz buǵan jol bermeýge tyrysyp, 11 qazanda Mesopinions.com atty jalpy Frantsýz petitsiia saitynda ázirbaijan halqynyń atynan Senat pen Frantsiia halqyna úndeý jariialadyq. Onda biz antiázirbaijan rezoliýtsiiasynyń jobasymen kelispeitinimizdi dáleldi túrde bildirip, onyń elimizdiń jáne búkil Ońtústik Kavkazdyń qarapaiym azamattary úshin keri áserin túsindirdik.
Tek alǵashqy 18 kúnde petitsiiany qoldaýǵa 55.000-nan astam adam daýys berdi.
Bizdiń paidamyzǵa ondaǵan blogerler men qaýymdastyqtar áleýmettik jelilerde sóz sóilep, halyqaralyq jáne frantsýz saittarynda maqalalar jariialandy.
Biz 15 qarashaǵa deiin, iaǵni, Senattaǵy daýys berý kúnine deiin petitsiia úshin daýys sanyn 100.000-ǵa deiin jetkizýge jáne messedjderimizdi álemdik BAQ-ta barynsha taratýǵa tyrysamyz.
Eger Senat músheleri áli de kóptegen adamdar men buqaralyq aqparat quraldarynyń rezonansyn elemeitin bolsa jáne olardyń birjaqty ustanymdary men Ázirbaijanǵa qarsy sanktsiialar salý josparlarynan bas tartpasa, Frantsiia azamattyq qoǵam men buqaralyq aqparat quraldarynyń demokratiia úshin mańyzdylyǵy týraly aitý quqyǵynan moraldik turǵysynan aiyrylady.
Eger biz Senattyń ustanymyna ishinara áser ete alsaq, bul barlyq túrki halyqtary úshin syrttan qysym jasaýǵa qarsy turýdyń eń qundy tájiribesine ainalady.
Sonymen qatar, eger 15 qarashada biz jeńilsek, joǵaryda aitqanymyzdai, alty ai nemese bir jyl aralyǵynda sizder de osyndai jaǵdaiǵa tap bolýlaryńyz múmkin.
Joǵaryda aitylǵandardyń barlyǵyn eskere otyryp biz sizderden qoldaý suraimyz:
- Bul úndeýdi áleýmettik jelilerdegi paraqshalaryńyzǵa taratyńyz!
- Bizdiń ótinishimizge daýys berińiz!
- Ótinishtiń astyna óz pikirlerińizdi qaldyryńyz – qazaq, orys nemese kez kelgen basqa tilde. Bul árqaisyńyzdyń eki-úsh minýtyńyzdy alady.
Osylaisha biz Eýropaǵa jalpy túrki birligin kórsetemiz jáne alǵash ret ózara kómek kórsetýdiń tiimdi mehanizmin ornatamyz, erteń munyń paidasy bárimizge qajet.
Osy silteme boiynsha siz daýys berýge qalai tez jáne ońai qatysýǵa bolatyndyǵy týraly nusqaýlyqpen tanysa alasyz https://insanoid.com/petisiyanin-rus-dilinde-imzalanmasi/
Petitsiia men baýyrlas qazaq halqyna Úndeýdi jasaǵandar:
1) Ələkbərova Kubra, 52 j. – Giandja
2) Əliyeva Aynur, 29 j – Giandja
3) Mirzəyev Vəzir, 29 j – Lenkoran
4) Əmirsultanov Əmirsultan, 42 j. – Sýmgait
5) Nəzürova Rübabə, 58 j – Baký
6) Əliyeva Ülfət, 29 j – Baký
7) Tağiyev Süleyman, 31 j. – Sabirabad
8) Rəsulova Fatimə, 23 j. - Baký
9) Ağayeva Seyidnurə, 36 j – Sabirabad
10) Abdullayeva Afət, 61 j. – Baký
https://dalanews.kz/saylau/82928-el-aumagynda-toqaevty-qoldau-zhoninde
