Qazaqstan – etnosaralyq kelisim men tatýlyqtyń úlgisin álemge tanytqan memleket. Búgingi tańda elimizde júzden astam ult pen ulys ókilderi bir shańyraq astynda tatý-tátti ómir súrip keledi. Bul – kezdeisoq jetistik emes, jyldar boiy júieli júrgizilgen saiasattyń, Qazaqstan halqy Assambleiasynyń jan-jaqty jumysynyń jemisi desek, áste qatelespeimiz.
Búginde Assambleia tek etnostardyń mádenietin damytýǵa baǵyttalǵan alań ǵana emes, eldegi ishki turaqtylyq pen senim atmosferasyn qalyptastyrýshy irgeli institýt retinde baǵalanyp otyr. Bul qurylym azamattyq biregeilik pen qoǵamdyq kelisimdi nyǵaitýdyń negizgi tetikteriniń birine ainaldy.
Assambleia quramyna 1000-nan astam etnomádeni birlestik, 1500-ge jýyq analar keńesi, aqsaqaldar alqasy, jastar uiymdary men ǵylymi-sarapshylyq toptar enedi. Eldiń barlyq óńirinde 34 dostyq úii jumys isteidi. Sonymen qatar, "Assambleia jastary" qozǵalysy men mediatsiia ortalyqtary arqyly qoǵamda beibit dialog mádenieti qalyptasyp keledi.
Prezident Ákimshiligi janyndaǵy QHA Hatshylyǵynyń ókili Anastasiia Shegortsovanyń aitýynsha, Assambleia búginde etnostar múddesin qorǵaýdan bólek, barsha azamatty ortaq qundylyqtar men ortaq bolashaq aiasynda biriktirýge baǵyttalǵan missiia atqarady.
– Prezident Qasym-Jomart Toqaev atap ótkendei, eldegi birlik – táýelsizdiktiń tiregi, al qoǵamdyq kelisim – órkendeýdiń negizgi sharty boldy. Qazaqstanda júrgizilip otyrǵan beibitshilik pen tatýlyq saiasaty – memlekettilikti nyǵaitýdyń, halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýdyń basty faktoryna ainaldy, – deidi ol.
Saiasi reformalar kezeńinde Assambleianyń da qyzmeti jańa sipat aldy. Búginde bul qurylym Parlamenttiń joǵary palatasynda da ókildikke ie. Senattaǵy bes depýtat – Assambleia atynan usynylǵan azamattar. Al Májilis pen Senattaǵy otyzǵa jýyq depýtattyń basyn biriktirgen "Bir el – bir múdde" toby etnosaralyq saiasat máselelerimen tikelei ainalysady.
Senat depýtaty Nýriia Niiazova bul bastamanyń mańyzyn erekshe atap ótedi.
– Qoǵamdaǵy turaqtylyq pen kelisimdi saqtaý úshin zańnamalyq turǵyda qoldaý qajet. Assambleia osy turǵyda da belsendi ról atqaryp otyr. Biz árbir etnosqa qoldaý kórsetip, olardyń óz tilin, mádenietin saqtai otyryp, memleketpen birge damýyna jaǵdai jasaimyz. Bul – "Halyq únine qulaq asatyn memlekettiń" naqty iske asyp jatqanynyń aishyqty kórinisi, – deidi depýtat.
Qazaqstanda júrgizilip otyrǵan etnosaiasatqa halyqaralyq sarapshylar da joǵary baǵalaryn berip keledi. Olardyń pikirinshe, QHA – etnostar arasyndaǵy senimdi dialog pen shielenisterdiń aldyn alýdyń ýaqyt súzgisinen ótken tiimdi quraly.
Talǵat Qalievtiń aitýynsha, dál osy Assambleianyń arqasynda Qazaqstanda birde-bir ultaralyq qaqtyǵys tirkelmegen.
– Qazaqstanda júzden astam etnos bar. Biraq biz olardyń arasynda senim men ózara túsinistiktiń erekshe úlgisin kórsete aldyq. Tipti, ózge elderde ózara tarihi qarama-qaishylyǵy bar halyqtar bizdiń elde dos bolyp, birge ómir súrip jatyr. Bul – halqymyzdyń keń peiili men memleket júrgizip otyrǵan utymdy saiasattyń nátijesi, – deidi ol.
Sondai-aq, sarapshy memlekettik tildiń biriktirýshi faktorǵa ainalyp kele jatqanyn da atap ótti. Búginde túrli etnos ókilderi qazaq tilin meńgerip, ony qoǵamdyq qatynasta qoldanýǵa beiimdelýde. Memlekettik tildi etnostar arasyndaǵy bailanysty nyǵaitatyn quralǵa ainaldyrý – QHA jumysynyń mańyzdy baǵyty.
Assambleia jumysynyń taǵy bir mańyzdy baǵyty – etnomediatsiiany damytý. Bul – daý-janjaldyń aldyn alyp, kelisimge kelýdiń órkenietti tetigi. Sarapshylardyń pikirinshe, etnomediatsiia – qazirgi zamanǵy Qazaqstan úshin asa qajet qural. Bul ádis áleýmettik jáne etnikalyq negizdegi kelispeýshilikterdi retteýge múmkindik beredi.
Sonymen qatar, Assambleia ǵylymi qaýymdastyqpen de tyǵyz bailanys ornatyp keledi. Joǵary oqý oryndarynda QHA kafedralary ashylyp, etnosaralyq qatynastardy zertteý, ulttyq biregeilikti qalyptastyrý baǵytynda naqty jumystar atqarylýda.
Elimizdiń ishki turaqtylyǵy tek quqyqtyq tetiktermen ǵana emes, qoǵamdyq sana men ortaq qundylyqtarǵa súienetin jumsaq kúsh arqyly qamtamasyz etiledi. Bul turǵyda Assambleianyń atqaryp otyrǵan róli orasan. Onyń aiasynda etnostar tek mádenietin saqtap qana qoimai, qoǵamdyq ómirge belsene aralasyp, el damýyna óz úlesin qosyp otyr.
Qorytyndylai kelgende, Qazaqstan halqy Assambleiasy – qoǵamdy biriktirýshi kúsh, memleket pen azamat arasyndaǵy senimdi dialogtyń arnasy. Tatýlyq pen birlik ideiasy – Qazaqstannyń bolashaǵyna salynǵan berik irgetas. Bul qundylyqtardy saqtaý – árbir azamattyń ortaq paryzy.
