A.Shynybekov: "Aýdanymyzda qurylys qarqyn alýda"
A.Shynybekovtyń aitýynsha 2017 jylǵa arnalǵan aýdan biýdjeti 7 mlrd 242 mln. teńgege jetti, sonyń ishinde óz kirisimiz 773 mln. teńge.
2017 jyldyń 9 aiyndaǵy kórsetkish boiynsha aýyl sharýashylyǵymen ainalysatyn 26 zańdy tulǵa, 590 sharýa qojalyqtary tirkelgen. Esepti merzimge sharýashylyqtardyń barlyq sanattaryndaǵy iri qara maly 81939 basty qurasa, qoi men eshki 294305 bas, jylqy 23817 bas, túie 188 basqa jetti. Ótken jyldyń sáikesti kezeńimen salystyrǵanda aýylsharýashylyq ónimderiniń barlyq túrleri boiynsha ósim baiqalady. (et – 101,9%, sút – 101,7%, jún – 107,4%, jumyrtqa – 101,8%).
Aǵymdaǵy jyly «Sybaǵa», «Altyn asyq», «Qulan» baǵdarlamalary boiynsha 12 sharýashylyq 129 mln.630 myń nesie alýǵa qol jetkizdi. Osy qarajatqa 16 bas óndirgish buqa, 492 bas iri qara analyǵy, 400 bas qoi saýlyq, 3 bas aiǵyr, 80 bas baital satyp alyndy.
«Bereke» nesielik baǵdarlamasy aiasynda aǵymdaǵy jyly múiizdi iri qara malyn bordaqylaýmen ainalysatyn 3 aýylsharýashylyq óndiristik kooperativteri (AÓK) jańadan quryldy. Búgingi kúnge aýdan boiynsha esepte turǵan 21 aýylsharýashylyq kooperativiniń quramyna 1468 turǵyn múshelikke engen.
Sonymen qatar, «Yntymaq» nesielik baǵdarlamasy boiynsha «Jalpaqtal» AÓK (tóraǵasy D.Dogorov) - Jalpaqtal aýylynda, «Shyǵanaq» AÓK (tóraǵasy– J.Aksalov) - Kaztalov aýylynda qýattylyǵy - táýligine 10-15 bas soiatyn tońazytqysh kóligimen qamtylatyn mal soiý pýnktin salý úshin jumystanýda. «Igilik» baǵdarlamasy boiynsha 22 jeke tulǵa 92 mln. 200 myń teńge nesie alýǵa qol jetkizdi. Biylǵy jyly aýdan boiynsha barlyǵy 30 traktor, 14 túrli aýyl sharýashylyǵy tehnikalary satyp alyndy, sonyń ishinde sharýa qojalyqtary 11 traktor jáne 10 túrli aýyl sharýashylyǵy tehnikalaryn lizing arqyly alyp, ózderiniń mashina-traktor parkin jańartýǵa qol jetkizdi.
Aýdan aýmaǵyndaǵy kóldetip jáne júieli sýarmaly jer kólemi 68411 ga quraidy. Juldyz aýyly tusyndaǵy Kishi Ózende ornalasqan «Juldyz plotina» qurylysyn qalpyna keltirýge jobalyq-smetalyq qujattama daiyndaý úshin 2018 jylǵa oblystyq biýdjetten 6, 550 mln. teńge qarajat bólý josparlanyp otyr.
Resei Federatsiiasynan keletin sýdy ustaý jáne tasqyn sýdy qaýipsiz ótkizý úshin Kaztalov aýyldyq okrýgine qarasty Seksenbai aýyly tusyndaǵy Kishi Ózennen sý qoimasyn salý josparlanýda. Qazirgi ýaqytta «QazSýShar» AQ arqyly 2018 jyldyń biýdjetinen 4, 800 mln. teńgege jobalyq-smetalyq qujattama daiyndaý kózdelýde. Respýblikalyq biýdjetten qarjylandyrylǵan aýdan aýmaǵy arqyly ótetin «Kirov-Shejin» sý arnasyn qaita qurý jumystaryna 1 mlrd.100 mln. teńge bólinip, qurylys jumystary júrgizilýde. Osy jumystardy aiaqtaý úshin qosymsha 500 mln. teńge qarajat bólindi.
Aýdan ekonomikasynyń negizgi kórsetkishi – kásipkerlik salasynda da aýqymdy jumystar atqarylýda. Aýdanda kúni búginge shaǵyn biznespen ainalysatyn 1298 jeke tulǵa bolsa, 3825 adam jergilikti kásipkerlik nysandary arqyly nápaqasyn tabýda. Jyl basynan beri biýdjetke jeke kásipkerlerden túsken túsim 36,768 mln. tengeni qurady.
Negizgi kúnkórisi mal sharýashylyǵy sanalatyn Qaztalovta 23 adam jumys jasaityn 4 shaǵyn tseh jumys jasaidy. «Qaztalov» nesie seriktestigi arqyly 15 adam kásibin ashýǵa 74,7 mln. teńge, 26 kásipker aýylsharýashylyǵyn damytýǵa 121,6 mln. teńge kóleminde nesiege qol jetkizdi. Sondai-aq, biyl «Jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aiasynda «Baijumashev» jeke kásipkerliginiń jobasy 2 mln. teńge nesie grantyn jeńip aldy.
Esepti merzimde ekonomikanyń barlyq salalarynda 762 jańa jumys oryndary quryldy. Jumyspen qamtý qyzmeti arqyly 488 adam jumysqa ornalasyp, byltyrǵy kezeńmen salystyrǵanda 88 adamǵa kóbeiip otyr. Qarjylandyrýdyń barlyq kózderinen 2811 otbasyǵa 102 53,4 myń teńge kóleminde áleýmettik kómek kórsetildi.
«Órleý» jobasy boiynsha 63 otbasyna 13921,0 myń teńge taǵaiyndalyp, 32 bas iri qara, 253 bas qoi-eshki, 1 bas jylqy malymen qamtamasyz etildi.
«Nátijeli jumyspen qamtýdy jáne jappai kásipkerlikti damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan» baǵdarlamasynyń birinshi baǵyty tehnikalyq jáne kásiptik bilimmen jáne qysqa merzimdi oqýmen qamtamasyz etý aiasynda aǵymdaǵy jylǵa 210 adamdy oqytý josparlanyp, 2017 jyldyń 1 qazanyndaǵy kórsetkish boiynsha 213 adam qysqa merzimdi oqýǵa joldandy.
Sondai-aq, baǵdarlamanyń ekinshi baǵyty jappai kásipkerlikti damytý aiasynda «Biznes bastaý» jobasy boiynsha 128 adam kásipkerlik negizderine oqyp sertifikattaryn alsa, 39 adam 166,9 mln. teńge nesiege qol jetkizdi.
Osy baǵdarlamanyń úshinshi baǵyty aiasynda «Jastar praktikasyna» 86 jas maman, áleýmettik jumys oryndaryna 59 adam jumysqa joldandy.
Sonymen qatar memlekettik baǵdarlamalar aiasynda 10 (Kaztalov, Jalpaqtal, Taldyapan, Aqpater, Jańajol, Bostandyq jáne Qaiyńdy aýyldyq okrýgterinde aýyz sýmen jabdyqtaý júiesin qaita qurý, Qaiyńdy FAP, Ertegi balabaqshasy jáne Ǵ.Begaliev atyndaǵy orta mektep) joba boiynsha 246 jańa jumys oryndary ashylyp, jergilikti jerden 58 adam jumyspen qamtyldy.
Biylǵy bilim biýdjeti 3 mlrd. 715 mln. 126 myń teńgeni qurap otyr. Bul qarjy aýdan biýdjetiniń 51,3 paiyzyn quraidy. Jalpaqtal aýylyndaǵy 140 oryndyq «Ertegi» bóbekjaiyna kúrdeli jóndeý jumysyna oblystyq biýdjetten 93,676 mln.teńge jáne Qoshankól aýylyndaǵy 464 oryndyq Ǵ.Beǵaliev atyndaǵy orta mektebine kúrdeli jóndeý jumysyna 167,581 mln. teńge bólindi. 2017 jyldyń mamyr aiynda aýdandyq biýdjetten 21,280 mln. teńgege Qaraoba, Bolashaq, Qaraózen, Kókterek aýylyndaǵy bilim berý uiymdaryna tórt ÝAZ avtokóligi satyp alyndy. S.Esetov atyndaǵy orta mekteptiń kúrdeli jóndeý jumysyna JSQ jasatýǵa jergilikti biýdjetten 5 mln. teńge bólindi.
Aýdanǵa 2 anesteziolog, 6 jalpy tájiribe dárigeri, narkolog, rentgenolog, lor jáne reanimatolog mamandary jetispeidi. Biylǵy jyly densaýlyq salasyna 41,7 mln. teńgege meditsinalyq apparattar satyp alyndy.
"Aqbulaq" baǵdarlamasy boiynsha 2 318,4 mlrd. teńgeni quraityn jumystar 13 eldimekende iske asýda. «Aq bulaq» baǵdarlamasymen 13 aýylǵa sý kirgizilse, aýdannyń 63 paiyzy aýyz sýmen qamtylmaq.
– Sońǵy kezde aýdanda qurylys qarqyn aldy. Biyl aýdan ortalyǵyndaǵy 100 oryndyq jataqhana paidalanýǵa berilse, aýdan ortalyǵynan 22 kommýnaldyq turǵyn úi salynýda. Budan bólek Qaztalov aýylynda 900 oryndyq mektep qurylysy (22,368 mln. teńge), Saryqudyq aýylynda 60 oryndyq mektep qurylysy (14,441mln. teńge), Qaztalov aýylynda 2 qabatty 12 páterli úsh turǵyn úi salý (4,427mln. teńge), Jalpaqtal aýylynda 2 qabatty 12 páterli úsh turǵyn úi salýǵa (3,150 mln. teńge), Qaztalov aýylynda 12 páterli 2 qabatty turǵyn úige injenerlik-kommýnikatsiialyq jeliler (1,098 mln. teńge), Jalpaqtal, Qaztalov aýyldaryndaǵy 61(1,176 mln. teńge) jáne 85 (2,000 mln. teńge) jer telimderine injenerlik-kommýnikatsiialyq jeliler, Qaztalov aýylyna Leker birinshi sý kótergish stantsiiasynan sý qubyryn tartý (4,400 mln. teńge), Kókterek(4,600 mln. teńge), Qarasý (4,200 mln. teńge) aýyldaryn sýmen jabdyqtaý, Kishkeneshal, Taldyqudyq, Kishitaldyqudyq, Beiisterek aýyldaryn gazben qamtý (10,650 mln. teńge), Kómekshi, Kókterek, Orazǵali jáne Juldyz aýyldaryn gazben qamtý (15,008 mln. teńge), Serik, Saryqudyq, Qaishaqudyq, Taldyapan jáne Qosoba aýyldaryn gazben qamtý(11,799 mln. teńge), jumystarynyń jobalaý-smetalyq qujattary ázirlenýde, – dedi A.Shynybekov.
