Esterińizde bolsa, osy jyly naýryz aiynyń ortasynda Astanadaǵy «Dáýlet» sport kesheninde kúres túrlerinen Aziia elderi arasyndaǵy Rio Olimpiadasynyń joldamalary sarapqa salynǵan bolatyn. Sonda Álnur bastap kelgen qytai sportshylary grek-rim kúresinen Rio Olimpiadasyna 3 joldama jeńip alǵan edi. Osydan-aq, qazaq azamatynyń qytai balýandaryna qanshalyqty eńbek sińirip júrgenin baǵamdai berýge bolady. Elordamyzda ótken litsenziialyq básekede Qazaqstan grek-rim kúresinen jalǵyz-aq joldamaǵa qol jetkizdi.
Búgin sol qytai balýandaryn baptap, sport álemine óz úlesin qosyp júrgen Álnur Tórgeulyn Astanaǵa kelip, qydyryp júrgenin estip, arnaiy jolyǵyp suhbattasyp qaitqan edik. Áńgimeniń álqissasyn Olimpiada oiyndarynan bastady.
[caption id="attachment_17432" align="alignright" width="415"]
- Álem nazary Rioǵa aýatyn kún jaqyndap qaldy. Bárimiz de osy dodany asyǵa kútip júrmiz. Bul Olimpiada degen jai birinshilik emes. Tórtkúl dúnieniń teńdessiz myqtylary bas qosatyn, jan berip, jan alysatyn, ólispei berispeitin, tek qana júlde úshin kúresetin doda. Qai eldiń sportshysy kóp medal jinasa, sol eldiń mereii artady. Júzdegen el sát saiyn qai el qansha medal alyp jatyr sony sanap otyrady. Buryn attary atala bermeitin elderdiń attary osy Olimpiada oiyndary kezinde jii atalady. Jalpy sport - eldiń bedelin arttyratyn, atyn álemge tanytatyn úlken múmkindik. Sondyqtan ár el óziniń sportshylaryna aýyr mindet artady.
- Búgingi tańda Qytai sporty buryn-sońdy bolmaǵan deńgeide damyp ketti. Osynyń qupiasymen bólise otyrsańyz...
- Ónimdi eńbek bar jerde jemisti nátije bolady. Qytailar óte eńbekqor. Kúnine 10-15 saǵat jattyǵýǵa salsań da tózýge bar. Osyndai eńbektiń arqasynda qytai sportynda ilgerleýshilik paida boldy. Qai el bolsyn eńbektense, ter tógilse, sonyń óteýi bolady. Qytai Olimpiada oiyndaryna sporttyń barlyq túrinen qatysady. Kóp jaǵdaida jeńil sport túrlerinen medaldar jiiady. Al, qazaqtardyń ulttyq sport túrlerine ainalyp ketken boks, kúres túrlerinen Qytaidyń deńgeii óte nashar. QHR-da áli birde-bir balýan kúres túrlerinen Olimpiada oiyndarynyń júldesine ilige almai keledi.
- Sońǵy kezderi qytaidyń ulttyq quramalarynan sol jaqta turatyn qandastarymyzdy jii kezdestiretin boldyq. Osy jyly naýryzda Astanada ótken kúres túrlerinen Aziia elderi arasyndaǵy Rio Olimpiadasynyń joldamalary sarapqa salynǵan básekede Erlanbek Káteiuly degen baýyrymyz erkin kúresten Rioǵa joldama jeńip aldy...
- Iá, Erlanbek baýyrymyz qazir óz salmaǵynda Qytaidaǵy balýandar arasynda eshkimge des bermei júrgen azamat. Ol erkin kúreste. Al men grek-rim kúresindemin. Biraq, kóptegen jattyǵýlarda birge bolamyz. Birge júremiz, jaqyn aralasamyz. meni óz aǵasyndai syilaidy. Sondyqtan men de oǵan óz baýyrymdai qaraimyn. Qashanda tilekshi bolamyn. Biyl Alla sátin salyp, birinshi Olimpiadasyna bara jatyr. Osydan tórt jyl buryn da Londonǵa joldamalar sarapqa salynǵan týrnirde Astanada Aqjúrek Tańatarov degen balýanǵa utylyp, joly bolmaǵan. Osy joly jaqsy daiyndyqpen keldi. Maqsaty Olimpiada joldamasy bolatyn, degenine jetti. Endi Rioda baǵy jansa eken dep tileimin.
- Qytai atynan qatysatyn Erlanbekten basqa qazaq sportshylarynan kimder bar?
- Erlanbek - Qytaidaǵy qandastaryńyzdan Rioǵa bara jatqan jalǵyz sportshy. Tórt jylda bir ótetin Olimpiada oiyndaryna bir jarym milliard qytai arasynan bir qazaq balasynyń shyǵýy bul ońai jetistik emes. Buryn KSRO kezinde qazaq sportshylary Olimpiadaǵa qatysý bylai tursyn, ulttyq quramaǵa ilige almaityn kezder boldy ǵoi. Qytaida da týra sol siiaqty. Ondaǵy az ulttar úshin qytaidyń ulttyq quramasyna iligip, talai synnan ótip, sol eldiń atynan Olimpiadaǵa joldama utyp alý jeke sportshy úshin Olimpiadany utyp alýmen teń dep aitýǵa bolady.
- Erlanbekten basqa Qytaidyń ishki birinshilikterinde top jaryp, Olimpiadaǵa irikteý syndarynda joly bolmaǵan baýyrlarymyz boldy ma?
- Qytaidyń ishki birinshilikterinde jaqsy óner kórsetip júrgen qazaq sportshylar jetkilikti. Báriniń bir ǵana armany - Olimpiadaǵa barý. Biraq ol armannyń bári oilaǵanyndai bola bermeidi ǵoi. Sol úshin ár tórt jyl saiyn qytaidan bir qazaq balasy Olimpiadaǵa barý múmkindigine qol jetkizip jatsa, sonyń ózi biz úshin úlken erlik. Biraq, 2004 jyly Afiny olimpiadasynda qytai atynan eki qazaq balasy Olimpiadaǵa bardyq. Bolashaqta bir emes, eki-úshten aparatyn múmkindikter bolady degen úmittemin. Sebebi, jastardan jaqsy óner kórsetip júrgen sportshylar óte kóp.
- Erlanbek qytai qazaqtary arasynan Olimpiadaǵa bara jatqan neshinshi qazaq balasy?
- Úshinshi qazaq balasy. Ondaǵy qazaqtar Olimpiadaǵa 2004 jyly bara bastadyq. Afiny olimpiadasynda boksshy baýyrlaryńyz Qanat Islam ekeýmiz baryp qatystyq. Alaida ekeýmizdiń de jolymyz bolmady. Ekeýmiz de jarysty erte aiaqtadyq. Biraq, men Qanattan buryn kilemge shyqtym. Sol úshin qytai qazaqtary arasynda tuńǵysh olimpiadaǵa qatysqan qazaq bolyp qaldym. 2008 jyly Beijiń olimpiadasyna Qanat taǵy qatysty. Onda ol qola júldeni jeńip alǵanyn jaqsy bilesizder. Al men Afinydan kelgennen keiin bapkerlik jaǵyna aýysyp kettim. Londonda eshkim barǵan joq. Biyl Qytaidaǵy qazaqtar atynan úshinshi qazaq bolyp Erlanbek baýyrlaryńyz Olimpiadada óner kórsetedi.
- Qalai oilaisyz, Erlanbektiń Rioda medal alýǵa múmkindigi bar ma?
- Ony ýaqyt kórsetedi. Qazir boljam jasaýdyń qajeti joq. Biraq, qanymyz bir, qaida júrsek te qazaqtyń abyroiy artyp, mereii tasyp jatqanǵa ne jetsin. Qytai atynan synǵa túsetin Erlanbek baýyryma da, qazaq eliniń namysyn qorǵaityn bul jaqtaǵy otandastaryma da tek sáttilik joldas bolsyn dep tileimin.
"Qazaqparat"
Kúnsultan Otarbai.
