Osyǵan orai «Bolashaqqa baǵdar: Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasynda elimiz ben jerimizdi, tarihi mol muralarymyzdy saqtap qana qoimai, keleshek urpaq kádesine jaratý, sonymen birge búkil álemge tanytý maqsatynda «Týǵan jer» baǵdarlamasyn qolǵa alý qajettigin usynǵan bolatyn.
«Qasietti Qazaqstan» baǵdarlamasy aiasynda Almaty oblysynyń Ishki saiasat basqarmasynyń uiytqy bolýymen Ońtústik jáne Batys Qazaqstan óńirleriniń kieli jerlerimen tanysyp qaitty. Respýblikalyq blog týr qorytyndysy týraly Almaty oblysynyń óńirlik kommýnikatsiialar alańynda Jetisý jýrnalisteri baiandap berdi.
– Bundai is-sapar Almaty oblysynda alǵash ret uiymdastyrylyp otyr, nátije jigerli. Bizdiń basty maqsatymyz – ishki týrizmdi jetildirý men qatar jańǵyrý jolynda babalardan miras bolyp, qanymyzǵa sińgen, búginde tamyrymyzda búlkildep jatqan izgi qasietterimizdi qaita túletý. Bolashaqta jýrnalisterimizdiń halyqaralyq deńgeide damýy úshin TMD elderine, onyń ishinde Resei, Ózbekstan, Belarýsiia, Ýkraina siiaqty memleketterine jiberip, AQSh, Frantsiia, Katar, Japon siiaqty kórshi elderdiń mediaforýmdaryna qatysyp, tájiribe almasýyna múmkin jasaýdy josparlap otyrmyz, – dedi Konsalting ortalyǵynyń jetekshisi Eldar Saparov.
– Týǵan eldiń tarihyn oqýlyqtan oqyp, al tarihi oryndardy kózben kórýdiń áseribir basqa. Buǵan biz blog-týr kezinde senimdi boldyq. Túrkistan oblysyndaǵy kóne qorǵandarymen, ejelgi eldimekenderdiń qiraǵan oryndarymen, qamaldar, keseneler jáne kóne qala oryndary siiaqty tarihi eskertkishterimen tanymal. Alǵashqy kúni Shymkenttiń kórnekti oryndarynyń biri Báidibek bi eskertkishine bardyq. Eskertkishi elimizdiń eń biik eskertkishteriniń biri. Kásipkerler bul eskertkishti ornatýǵa25 million teńge qarajat bólgen eken. Kelesi erekshe este qalarlyq oryndardyń biri óziniń danyshpandyǵymen áigili bolǵan Domalaq ana mazary. Halyq aýzyndaǵy ańyz boiynsha ol óziniń qaitys bolar aldynda jaqyndaryna «Meni Báidibektiń qasyna jerleimin dep qinalmańdar. Aq túieni ákelip, oǵan meniń súiekterimdi artyńdar da, sol túieniń izimen júrip otyryńdar. Túie qai jerge tizesin búkse, meni sol jerge jerleńder» dep amanat etken. Búginde keseneniń mańaiy kóptegen aǵash pen gúlge kómkerilgen. Sol jaq qatarda ornalasqan toǵaily alqapqa Sara Alpysqyzy arnaiy aǵash otyrǵyzyp, ol jerdi «Analar alleiasy» dep ataǵan eken. Sondai-aq Aqmeshit, Aqsaqqyz, Syǵanaq, Qoja Ahmet Iassaýi, Aisha-Bibi, Arystan bab, Aqsý Jabaǵyly siiaqty kesenelerdi araladyq, – deidi «Ogni Alataý» gazetiniń tilshisi Sholpan Jumaǵulova.
Búginde Ońtústik Qazaqstan oblysyn onyń erekshe geografiialyq ornalasýyna, ózgeshe tabiǵatyna jáne bai tarihyna bailanysty Qazaqstannyń Ońtústik qaqpasy, biregei kóne eskertkishter ólkesi dep ataidy.
– Qazaqtyń shyraily, munaily ólkesi tarihi muraǵa bai ǵana emes, sonymen qatar qonaqjai eken. Bul aimaq saiahattap kelýshilerge áli talai tańdai qaqtyrary sózsiz, – deidi Batys Qazaqstan aimaǵyn aralap kelgen oblystyq «Jetisý» gazetiniń tilshisi Rishad Turǵanbai.
Tańǵalarlyńy bir aǵash joq, shól dala, al sol shól dalanyń ishinde bir kishkentai shuraily jerge meshitter ornalastyrǵan. Onyń mańaiynda qudyq bar. Ol qudyqtan shyǵyp jatqan sý móldir, taza jáne ishýge jaramdy. Áýlieligi sonysymen erekshelenedi. Odan keiin ózimdi tańǵaldyrǵan Kórkembai meshiti. Qurylysy óte qyzyq. Tórtburyshty tastan qalanǵan. Sol meshittiń ishinde bir sanaǵanda 28, endigi birde 32 bólme bar. Mamandar 22 bólme bar degen toqtamǵa kelipti. Onyń tóbesinde 36 kúmbezi bar.18-i úlken qalǵany kishi. Bólmeleri bir-birine jalǵasqan meshittin dál ortańǵy bólmesinde imamdary otyrǵan. Sol jerde otyryp ýaǵyzyn aityp, namazyn oqyǵan. Qyzyǵy sol qalǵan 22 bólmege daýsy anyq estilgen.
Aldaǵy ýaqytta kórgen jerlerimizden úlken dúnieler jazylyp, jaryq kóretin bolady. «Alystan alty jasar bala kelse, alpystaǵy qariia sálem berer» dep Jetisýdan barǵan bizderdiń jastyǵymyzǵa qaramastan qurmet-qoshemetterin kórsetip, ýaqytpen sanaspastan qushaq jaia qarsy alǵan sol aimaqtyń basshylaryna, bizdiń kieli óńirlerdi aralatyp, rýhani azyq alyp, túpki tarihymyzben tanysýymyzǵa septigin tigizgen «Almaty oblysynyń ishki saiasat basqarmasyna» alǵysymyzdy bildiremiz» deidi blog týr qatysýshylary.
Baljan JUMANBEKOVA, Almaty oblysy.
