Úkimet pen ákimder jumysynyń tiimdiligin ekonomikanyń damý kórsetkishteri men azamattardyń turmys sapasyna qarai baǵalaimyz. Bul týraly Úkimettiń keńeitilgen otyrysynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev aitty. Onyń sózinshe, Úkimet el ekonomikasyn turalap qalýdan saqtap, ornyqty damýdy qamtamasyz etý úshin kúrdeli sheshimder qabyldaýy kerek jáne eń bastysy sol sheshimderdi iske asyrýǵa tiis. Sonymen qatar, Prezident ákimderdi tikelei sailaýdyń nátijesinde memlekettik qyzmetshilerdiń jańa sanaty – sailanatyn basshylar paida bolatynyn, olardy keshendi daiyndyqtan ótkizý máselesi óte ózekti ekenin alǵa tartty.
«Alǵa qoiylǵan mindetterdi júzege asyrý úshin tutas memlekettik apparat tiimdi jumys isteýi kerek. Ákimderdi tikelei sailaýdyń nátijesinde memlekettik qyzmetshilerdiń jańa sanaty – sailanatyn basshylar paida boldy. Bul – eki jarym myńnan astam basshy laýazymyndaǵy qyzmetker degen sóz. Olardyń arasynda buryn memlekettik qyzmette jumys istemegen azamattar, sonyń ishinde jastar kóp. Sol sebepti sailanǵan ákimder men túrli deńgeidegi basshylardy keshendi daiyndyqtan ótkizý máselesi óte ózekti bolyp tur. Úkimetke Memlekettik qyzmet isteri agenttigimen birlesip, «Ákimder mektebi» oqytý jobasyn iske qosýdy tapsyramyn», - dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Almaty Azamattyq aliansynyń tóraǵasy, PhD Qaiyrjan Ábdihalyqovtyń aitýynsha, Prezidenttiń aýdan jáne qala deńgeiindegi ákimderdi sailaý máselesine únemi nazar aýdarýy – «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasynan týyndaityn sheshimderdiń biri.
«Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasy alǵa qoiyldy. Bul negizinen BUU-nyń 2005 jyly bekitken turaqty damý maqsattarynan týyndaidy. On jetinshi turaqty damý maqsaty osyny aiqyndaidy. Iaǵni, bul maqsat – memleket pen qoǵam arasyndaǵy seriktestikti ornatý jáne keńeitý. Sondyqtan Memleket basshysy alǵa qoiǵan «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasy da osy maqsatqa negizdeledi. Bul bizdiń qoǵamymyz ben el bolashaǵy úshin mańyzdy másele bolyp tabylady. Sondyqtan jańadan sailanǵan ákimderdi daiarlaý búgingi kúnniń ózekti máselesi bolyp tur. Memleket basshysy Úkimetke Memlekettik qyzmet isteri agenttigimen birlesip, «Ákimder mektebi» oqytý jobasyn iske qosýdy tapsyrdy. Menińshe, azamattyq qoǵam da osy máselede óziniń ornyn taba alady. Óitkeni halyqpen jumys isteýde úkimettik emes uiymdardyń kóptegen jyldar boiy jinaqtaǵan tájiribesi bar. Osyndai jobany iske qosqanda azamattyq qoǵam jáne turaqty damý maqsattarynyń róli eskerilýi tiis dep esepteimin»,-dedi Qaiyrjan Ábdihalyqov.
Sarapshynyń sózinshe, ákimderdiń jumysyna berýde eki negizgi kórsetkishke súiený mańyzdy. Birinshisi – ekonomikalyq, iaǵni aimaqtaǵy nemese jergilikti jerdegi ekonomikanyń damý kórsetkishteri, onyń ósýi, ekinshisi– azamattardyń ál-aýqatyn kóterý máseleleri. Osy eki kórsetkish boiynsha ákimderdiń jumysy ashyq bolýy tiis. Olar osy kriteriiler boiynsha halyqpen tikelei jumys isteýi kerek. Áli de osy turǵyda birqatar olqylyqtar bar, bul týraly Memleket basshysy aitty.
«Ákimder men memlekettik organdar halyqpen jumysyn ońtaily júrgizýi kerek. Halyqtan kelgen aryz-shaǵymdardyń bárin qarap, sapaly túrde jaýap berýi tiis. Menińshe, osy turǵyda memlekettik organdarǵa kómek kórsetetin birden-bir uiym – Azamattyq qoǵam institýttary, iaǵni qoǵamdyq keńester, azamattyq alianstar jáne úkimettik emes uiymdar. Óitkeni, bul – naǵyz azamattyq qoǵamnyń saraptama toptary. Olar memlekettik organdarǵa kómek retinde óz qyzmetin atqaryp, halyqtyń muń-muqtajyn qanaǵattandyrýǵa, ártúrli maqsattyq toptardyń problemalaryn sheshýge baǵyttalǵan. Sondyqtan memlekettik organdar eń aldymen osy azamattyq qoǵam institýttaryna arqa súieýi kerek. Memleket basshysy da osy máseleni atap ótti, sebebi Prezidenttiń basty nazar aýdarǵan máselesi – memleket pen azamattyq qoǵam arasyndaǵy seriktestikti odan ári damytý. Budan shyǵatyn qorytyndy memlekettik organdar azamattyq qoǵammen jáne azamattyq qoǵam institýttarymen jumysyn odan ári kúsheitýi qajet. Menińshe, kemeldengen azamattyq qoǵam bizdiń memleketimizge kóp paidasyn tigizedi. Eń bastysy, joǵaryda aitylǵandai, ol memleket pen halyq arasyndaǵy kópir retindegi eldegi kóptegen problemalardy sheshýge qol ushyn bere alady»,-dedi Almaty Azamattyq aliansynyń tóraǵasy.
Prezident jiynda mektepter salý men jańǵyrtý jumystary jóninde pikirin bildirdi.
«Biýdjet qarjysyn únemdep, qarajattyń ashyq jumsalýyn qamtamasyz etý mańyzdy. Buǵan jol ashatyn tásilderdi engizý jumystaryn jalǵastyrý kerek. Osy oraida mektepke deiingi mekemelerdi vaýcherlik tásilmen qarjylandyratyn pilottyq jobany atap ótken jón. Memlekettik tapsyrys belgili bir bilim berý mekemesine bailanbaityn boldy. Sonyń nátijesinde, ata-analar balabaqshany ózderi tańdaýǵa múmkindik aldy. Endi bul tájiribeni orta bilim berý salasyna engizýge bolady. Turǵylyqty jerine qaramastan, árbir balanyń bilim alýyna qolaily jaǵdai jasaý – memlekettiń mindeti», − dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Almaty qalasy №178 mamandandyrylǵan litseiiniń direktory, QR Bilim berý isiniń úzdigi Qairatbek Shadievtiń paiymdaýynsha, memlekettik qarjynyń ár mektepke tiesili bóligin vaýcher túrinde bólý arqyly qarajattyń ashyq jáne tiimdi jumsalýyn qamtamasyz etýge bolady. Bul mektepterdi biýdjetti durys josparlaýǵa jáne resýrstardy utymdy paidalanýǵa yntalandyrady.
«Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Úkimettiń keńeitilgen otyrysynda eldiń qarjylyq turaqtylyǵyn qamtamasyz etý jáne qiyndyqtardy eńserý úshin strategiialyq usynystardy ortaǵa saldy. Sonyń biri vaýcherlik júie – bul bilim berý uiymdarynyń qarjylyq jáne ákimshilik derbestigin arttyratyn mehanizm ekendigin aitty. Bul júie oqýshylarǵa bilim alýdy tańdaýdaǵy erkindigin usynady, sonymen qatar mektepter arasynda básekelestikti yntalandyrady. Ádil báseke men vaýcherlik júieniń orta bilim berý uiymdaryna áseri men tiimdiligine keletin bolsaq, olardyń úilesimi birqatar oń ózgerister men jańa múmkindikter týdyrýy múmkin. Vaýcherlik júie arqyly ata-analar óz balalarynyń tilegi, jeke beiimdiligi men erekshelikterin eskere otyryp, bilim berý uiymdaryn tańdai alady. Bul básekelestikti arttyryp, mektepterdiń bilim berý sapasyn jaqsartýǵa áser etedi»,-dedi Qairatbek Shadiev.
Onyń sózinshe, mektepter oqýshylardy tartý, olardyń suranystaryn qanaǵattandyrý úshin óz bilim berý baǵdarlamalary men qyzmetterin jaqsartýǵa májbúr bolady. Sonymen qatar, bul jekemenshik jáne memlekettik mektepter arasyndaǵy teńsizdikti azaitýǵa kómektesedi. Munyń nátijesinde jekemenshik mektepter de memlekettik mektepter sekildi memlekettik tapsyrys ala alady, bul bilim berý júiesiniń ártúrli sektorlary arasyndaǵy básekelestikti arttyrady.
«Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Ádil báseke» júiesine orta bilim berý uiymdarynyń kóshýi elimizdegi bilim berý júiesin jetildirý men damytýdyń mańyzdy qadamdarynyń biri bolyp tabylady, — dedi. Mundai júiege kóshýdiń birneshe tiimdilikter men artyqshylyqtarǵa ákeletindigimen qatar, bul júieniń basty maqsaty – bilim berý salasyndaǵy ádildikti, teńdikti jáne sapany qamtamasyz etý ekendigin basa aitty. Osy rette, «Ádil báseke» júiesine kóshýde bilim sapasy jaqsaryp, mektepterdiń nátijeliligi baǵalanyp, úzdik tájiribeler men innovatsiialar engiziledi. Ár oqýshynyń teń múmkindigi eskerilip, óziniń qabiletteri men qajettilikterine sáikes bilim alý múmkindigi artady. Osy oraida, №178 mamandandyrylǵan litsei oqýshylarynyń bilim sapasy men pánge degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrý, bolashaq mamandyqty tańdaýdyń durystyǵyna kóz jetkizý maqsatynda oqý-tárbie úderisinde «Óndiristegi sabaq» jáne «Men – praktik» jobalary engizildi. Bul jobalar boiynsha, oqýshylar ómirdiń ózi qorshaǵan ortadan turatyndyǵyn sezinip, zertteý jumystarynyń qarapaiym nárseden turatyndyǵyn túsinedi; ózderi turatyn aimaqtaǵy óndiris oryndaryna baryp, virtýaldy emes naqty ortanyń áserin tanidy; alǵan bilimderin jumys ornynda qoldanýǵa bolatyndyǵyn túsinedi; sondai-aq arnaiy mamandardyń jumysy men jetistikterin jeke ózi baqylai otyryp, naqty tájiribe alýǵa múmkindik alady»,-dedi Almaty qalasy №178 mamandandyrylǵan litseiiniń direktory.
Qairatbek Hamzahanulynyń aitýynsha, jumysshy mamandyqtar jylynyń jas mamandarǵa bereri kóp.
«Biyl – jumysshy mamandyqtar jyly» dep jariialanýy elimizdegi eńbek naryǵynyń ózgeristerine, jastardyń mamandyq tańdaýyndaǵy mańyzdy aspektilerge úlken yqpal etip otyr. Litseige engizilgen jobalar arqyly da bul bastamanyń mańyzdylyǵyna tolyqtai senemin jáne ony qoldaimyn. Bul sharanyń bilim berý júiesi úshin de, qoǵam úshin de úlken artyqshylyqtar men múmkindikter beretinin atap ótkim keledi»,-dedi Qairatbek Shadiev.
Memleket basshysy biyl oqý oryndarynyń tapshylyǵyn sheshýge, apatty mektepterdi jáne úsh aýysymdy oqytýdy joiýǵa baǵyttalǵan «Jaily mektep» ulttyq jobasynyń aiaqtalǵandyǵyn jáne úsh jyl ishinde taǵy 1300 mektep jańǵyrtýdan ótetindigin aitty.
«Jaily mektep» jobasynyń basty artyqshylyǵy – mektepterdiń infraqurylymyn zamanaýi standarttarǵa sai jańartý. Jańa mektep ǵimarattary oqýshylardyń qaýipsizdigin, densaýlyǵyn jáne yńǵaily oqý sharttaryn qamtamasyz etedi. Bul joba elimizdiń barlyq óńirlerindegi mektepterge birdei múmkindik beredi. Ásirese, shalǵai aýyldar men eldi mekenderdegi oqýshylar úshin «Jaily mektep» jobasy bilim alý jaǵdaiyn aitarlyqtai jaqsartady. Mektepter teńdei zamanaýi resýrstarmen jabdyqtalyp, bilim berý sapasy búkil respýblika boiynsha jaqsarady. «Jaily mektep» jobasy bilim berý salasyn ǵana emes, sonymen qatar, jalpy qoǵamdy damytýǵa áser etedi. Jobanyń júzege asýy arqyly jańa jumys oryndary ashylady, qurylys, injenerlik, dizainerlik jáne basqa salalarda mamandarǵa suranys artady. Bul ekonomikalyq ósimge yqpal etedi, áleýmettik jaǵdaidy jaqsartady»,-dedi QR Bilim berý isiniń úzdigi.
