– Jańa oqý jylynda Abai ýniversitetinde oqytý qandai formatta uiymdastyrylady?
– Qazirgi tańda Abai atyndaǵy QazUPÝ-da jańa oqý jylyna daiyndyq bastaldy. Ókinishke orai, elimizde jalǵasyp jatqan koronavirýstyq pandemiia bizdiń ýniversitettiń biylǵy qyzmetine de keibir túzetýler engizdi. Biraq karantin rejimi jaǵdaiynda biraz tájiribe alyp, qazirgi jaǵdaidy qadaǵalap, biz dástúrli formany tańdaǵanymyzben, kez-kelgen oqý formatynda oqýǵa daiynbyz dep sanaimyn: pedagogika - bul qoǵamdyq-áleýmettik baǵyttaǵy mamandyq.
QR Bilim jáne ǵylym ministrliginiń bekitilgen nusqaýlyǵyna sáikes árbir oqý orny óziniń akademiialyq saiasaty men jaǵdaiyna qarai aralas oqytý formatyn qoldana alatyndyǵyn eskere otyryp, bizdiń ýniversitet 2021-2022 oqý jylynda blended learning (aralas oqytý) formatynda ótkizý týraly sheshim qabyldady.
Dárister onlain-formatta, al seminarlar, praktikalar, zerthanalyq jáne dene shynyqtyrý sabaqtary - oflain ótedi. Oqý barysynda sanitarlyq-epidemiologiialyq rejimniń barlyq talaptary qatań saqtalady.
Bakalavriattyń bilim berý baǵdarlamalary boiynsha oqityn 1-2 kýrs stýdentteri oqýyn 6 qyrkúiekten, 3-4-5 kýrs stýdentteri 1 qyrkúiekten bastaidy. 4-kýrs stýdentteri úshin pedagogikalyq (óndiristik) praktika dástúrli túrde 2021 jyldyń 16 qyrkúieginen 2022 jyldyń 30 sáýirine deiin ótkiziledi.
Magistratýra jáne PhD doktorantýra bilim berý baǵdarlamalary boiynsha bilim alýshylar 6 qyrkúiekten bastap aralas formatta oqityn bolady, onda ǵylymi-zertteý jumysy men praktika oflain, qalǵan sabaqtar - onlain ótedi.
– Stýdentter vaktsina alýǵa mindetti me? Vaktsinatsiialanbaǵan stýdentter qalai oqidy?
– Koronavirýstyq infektsiianyń taralýyn toqtatýdyń jalǵyz joly – vaktsinatsiia alý. Sondyqtan árbir adam bul jaǵdaiǵa sanaly túrde jáne óziniń densaýlyǵy men ainalasyndaǵy adamdardyń densaýlyǵyna úlken jaýapkershilikpen qaraýy kerek.
Densaýlyq saqtaý ministri Aleksei Tsoi Úkimet otyrysynda oqý oryndaryn dástúrli oqytý formatyna kóshirý kezinde pedagogtar men qyzmetkerlerdi, jataqhanalar men ashanalar qyzmetkerlerin, 18 jastan asqan stýdentterdi 100 paiyz vaktsinatsiialaýmen qamtamasyz etý qajettigin atap ótken bolatyn. Vaktsinatsiia - bizdiń basty nazarymyzda.
Abai atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogikalyq ýniversiteti 2021 jyldyń 1 shildesinen 25 tamyzyna deiin covid-19 vaktsinasynyń birinshi komponentin alǵan bilim alýshylar arasynda birqatar utys oiyndaryn ótkizdi. Túrli júldeler, sonyń ishinde aqshalai júldeler oinatyldy. Mysaly, osy utys oiyndarynyń alǵashqy jeńimpazdary atanǵan stýdentter Qapshaǵaidaǵy «Ustaz» demalys ornyna úsh kúndik demalysqa (2021 jyly 22-24 shildede) joldama aldy.
Jeńimpazdardy anyqtaý https://randomus.ru/list kezdeisoq sandar generatory ádisi arqyly júrgizilip, nátijesinde COVID–19-ǵa qarsy ekpe alyp, jeńimpaz atanǵan 50 stýdent Qapshaǵaidaǵy demalys ornyna joldama, 60 stýdent aǵylshyn kýrsyna tegin sertifikat jáne 100 stýdent bir jyldyq oqý aqysyna 5% jeńildikke ie boldy.
Búgingi tańda ýniversitet stýdentteriniń 70%-ǵa jáne professor-oqytýshylyq quramynyń 80%-ǵa jýyǵy vaktsinatsiianyń qajetti dozasyn aldy. Bizdiń maqsatymyz-jaqyn kúnderi 100 paiyzdyq kórsetkishke jetý. Vaktsinatsiia - bul koronavirýspen kúresýdiń eń tiimdi quraly ekenin atap ótkim keledi.
– Abai ýniversitetinde stýdentterdi jataqhanadaǵy oryndarmen qamtamasyz etý máselesi qalai sheshilýde?
– Biyl bizdiń ýniversitetke 2021 jylǵy 26 tamyzdaǵy jaǵdai boiynsha 6348 adam qabyldandy, onyń ishinde bakalavriat boiynsha – 5573, magistratýra boiynsha – 775 adam. Abai atyndaǵy QazUPÝ-ǵa oqýǵa túsken stýdentter sany ótken jylmen salystyrǵanda artty. Sonymen qatar, aqyly bólimge qabyldaý jalǵasýda. Ókinishke orai, Ýniversitet balansynda barlyǵy bes jataqhana bolǵandyqtan, barlyq bilim alýshylardy jataqhanamen qamtamasyz etý múmkin emes.
Birinshi kýrs stýdentteriniń jataqhanalardan oryn alý múmkindigi joǵary. Bul protsesti komissiianyń arnaiy quramy qaraidy jáne avtomattandyrylǵan júie arqyly júzege asyrylady. Stýdentterdiń ótinishterimen birge olardyń áleýmettik jaǵdaiyn, densaýlyǵy men mártebesin anyqtaityn qujattar qabyldanady.
Jataqhanaǵa ornalasý kezinde áleýmettik az qamtylǵan otbasynan shyqqan bilim alýshylarǵa basymdyq beriledi. Mysaly, bul jetim jáne ata -anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar, ata -anasynyń bireýi nemese ekeýi de múgedek bolyp tabylatyn tulǵalar; múgedekter qataryndaǵy múmkindikteri shekteýli, bala kezinen múgedektigi bar tulǵalar men I jáne II toptaǵy múgedekter. Birinshi kýrs stýdentteri de basymdyqqa ie, oǵan basty sebep olar jańa jaǵdailarǵa beiimdelý úderisinen ótedi. Jataqhanaǵa ornalastyrý 18 jasqa tolǵan stýdentterge 100% vaktsinatsiialanýymen jáne meditsinalyq anyqtamasynyń negizinde júrgiziledi. Joǵaryda atalǵan sanattar boiynsha jataqhana eń aldymen vaktsinatsiialanǵan 1 kýrs stýdentterine beriletinin atap ótkim keledi.
Jataqhana ornynyń tapshylyǵy máselesin sheshý maqsatynda áleýetti investorlardan ýniversitetke jataqhana salý boiynsha investitsiialyq usynystardy qabyldaý jumystary júrgizilýde. Osylaisha, biz bul máseleni sheshýdi josparlap otyrmyz.
Jataqhana qurylys jobalary boiynsha Qazaqstan Respýblikasy Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń 2018 jylǵy 05 naýryzdaǵy Qazaqstan halqyna Joldaýy negizinde bastamashylyq etken bes áleýmettik bastamanyń úshinshisin iske asyrý aiasynda júzege asyrylady. Stýdent jastardyń turý jaǵdailaryn jaqsartý maqsatynda ýákiletti organdar men joǵary oqý oryndary jáne kolledj basshylarynyń aldyna 2022 jyldyń sońyna deiin stýdentterdi 75 myńnan astam tósek-orynmen qamtamasyz etý mindeti qoiyldy.
– Jańa oqý jylynda ýniversitet ujymyna tilegińiz?
– Eń aldymen, bolashaq stýdentter men bilim alýshylardy, barlyq oqytýshylar men basqa da qyzmetkerlerdi jańa oqý jylynyń bastalýymen quttyqtaimyn. Barshańyzǵa myqty densaýlyq, kúsh pen shydamdylyq tileimin. Bizdiń jastarǵa, ásirese birinshi kýrs stýdentterine jarqyn jáne maǵynaly stýdenttik ómir, jańa bilim men tabys, áriptesterimizge amandyq jáne qiyn, biraq igilikti eńbekterinde alǵa qoiylǵan maqsattarǵa qol jetkizýdi tileimin.
