5 oblysta sábi ólimi kóbeigen: depýtat ana men bala ómirine qatysty dabyl qaqty

5 oblysta sábi ólimi kóbeigen: depýtat ana men bala ómirine qatysty dabyl qaqty
Kollaj: Dalanews.kz

Májilis depýtaty Nartai Aralbaiuly ana men balanyń ómiri týraly depýtattyq saýal joldady, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Depýtattyń sózinshe, resmi derekke sáikes, sońǵy 6 jyldy alǵannyń ózinde aqparattyń artynda qansha qazanyń jatqanyn tap basyp taný qiyn emes. 2019 jyly Qazaqstanda 3360 sábi shetinep ketken, 2020 jyly 3286 sábi, 2021 jyly 3732 bópe baqilyq bolǵan. 2022 jyly 3154 náreste, 2023 jyly 2998 sábi shetinep ketken. 2024 jyly 2598 bópeni qundaqtaýly kúiinde máiithanadan alyp shyǵýǵa májbúr boldy ata-anasy.

"Árine, resmi organdar sábi óliminiń azaiǵanyn alǵa tartady. Biraq sońǵy jyldyń ózinde 2 jarym myń bópeden airylyp qalý kóńil kónshitetin kórsetkish emes. Soraqysy sol, resmi derekke súiensek 5 oblysta sábi ólimi kóbeigen, olar: Abai, Aqtóbe, Almaty, Jetisý, Ulytaý oblystary. 

Taqyryptyń taǵy bir qyry ana ólimi. Resmi sandarǵa qarasań sanań san saqqa júgiredi. Sońǵy 6 jylda  Qazaqstanda 563 ana bosaný ústinde kóz jumǵan. Soraqysy sol elimizdiń 10 oblysynda ana ólimi kóbeigen. Ana ólimi eń kóp oblystar: Jetisý, Qostanai, Ulytaý men Aqtóbe oblystary. Munyń bári resmi málimet", deidi depýtat. 

2024 jyldyń qorytyndysy boiynsha kóz jumǵan analardyń 54 % qalada, 46 % aýylda turatyny belgili boldy.

"Bir qorqynyshty tendentsiia bar, 4 nemese odan da kóp balasy bar áielder arasynda ólim-jitim kóbeigen, saldarynan 97 bala tiri jetim bop qaldy. Salada problema jetkilikti,  basqasyn bylai qoiǵanda Astana qalasyndaǵy perzenthanalarda 550 tósek tapshy.

Oǵan qosa maman jetkiliksiz. Elimizde 4 702 akýsher-ginekolog jumys isteidi, taǵy 389 maman kerek. Bosandyrý uiymdarynda tek 1 679 akýsher – ginekolog jumys isteidi, onyń 560-y ǵana (35%) ampýtatsiia jasai alady. Al akýsheriiada operatsiialyq tehnikanyń barlyq túrlerin tek 438 dáriger ǵana (21%) oryndai alady. Bul úlken problema", deidi Nartai Aralbaiuly.  

Taǵy bir túitkil, elimizdegi kei perzenthanalar halyqaralyq talaptarǵa sáikes kelmeidi, infraqurylymy nashar, ǵimarat ábden tozǵan. Máselen ortalyqtandyrylǵan ottegi jetkizgishi, Syǵylǵan aýa jáne sorý vakýýmy, qabyldaý bólimderi joq. 3-deńgeidegi bosandyrý uiymdarynda ekspress bak joq. Flora men antibiotikterge sezimtaldyqty ýaqtyly anyqtaýǵa arnalǵan zerthanalar joq. 

Budan bólek, meditsinalyq jabdyqtardyń tozýy men meditsinalyq mekemelerdiń tómen jaraqtandyrylýy da ózekti másele. Mysaly birneshe ortalyqta ÝDZ, KTG apparattary, anesteziia apparattary, QST analizatorlary, SMAD apparattary joq. 

Usynystar: 

  1. Ana men bala densaýlyǵyna tikelei jaýapty perinataldyq ortalyqtar men perzenthanalardaǵy dárigerlerdiń, sanitarlardyń, tehnikalyq mamandardyń ailyǵyn kóterý kerek. Sebebi olar jalaqysy jaqsy dep jeke sektorǵa ketýde.
  2. Óńirlerge myqty dárigerlerdi tartý  úshin bir rettik kótermeaqy men arnaiy turǵyn úi baǵdarlamasyn iske qosý qajet.
  3. Myqty mamandardy daiarlaý úshin balalar beiini boiynsha kafedralardy qalpyna keltirý kerek.
  4. Oblys ortalyǵynan shalǵaidaǵy aýyldyq jerlerde jáne aýdandarda júktiligi aýyr ótip jatqan  áielderdi aldyn ala emdeýge arnalǵan pansionattardy dereý salý kerek. Sebebi alystaǵy aýyldan tolǵaq qysqan anany ortalyqqa ákelgenshe túrli jaǵdai oryn alýy múmkin. 
  5. «Patronajdyq medbike» laýazymyn engizý qajet.
  6. Perinataldyq ortalyqtar men perzenthanalardyń, balalar aýrýhanalarynyń materialdyq-tehnikalyq bazasyn jańartý kerek.