Qazaqstandyq elektr energetikasy Qaýymdastyǵy elektr energiiasymen qamtamasyz etý naryǵyndaǵy qazirgi jaǵdaiǵa taldaý jasady. Olardyń aitýynsha energetikalyq nysandarǵa qoiylatyn ekologiialyq jáne qarjylyq mindettemelerge bailanysty atalǵan sektorǵa aitarlyqtai salmaq túsiretin ózgerister kútilip otyr. Bul jerde júzdegen millirad teńge qarajat quiýdy qajet etetin qosymsha júktemeler týraly sóz bolyp otyr. Ol shyǵyndy kommýnaldyq tarifke qosylatyn bolsa elektr energiiasy úshin tólemniń kúrt ósýine ákeledi deidi QEQ. Biyl sáýir aiynda elektr energiiasynyń bólshek saýda naryǵyndaǵy ózgeristerine bailanysty tarif zańdy tulǵalar úshin arzandady. Alaida bul qýanysh uzaqqa sozylmaityn kórinedi.
Elektr energetikasy sektoryndaǵy tarif saiasaty boiynsha alańdaýǵa negiz bar. Taldaý kórsetkendei, biyl 1 sáýirden bastap energiiamen jabdyqtaýshy jeke uiymdardy bólshek saýda naryǵynan shyǵarýdyń ózi ýaqytsha ǵana nátije bermek. "Zańdy tulǵalar úshin elektr energiiasynyń tarifi tómendedi. Alaida sektor úshin aldaǵy qarjylyq mindettemelerdi eskere otyryp, kommýnaldyq tólemniń ósýin tejep turý uzaq ýaqytqa sozylmaidy", - deidi Qazaqstandyq elektr energetikasy Qaýymdastyǵy basshysy Talǵat Temirhanov.
"Astana boiynsha zańdy tulǵalar úshin elektr energiiasynyń tarifi 18%-ǵa tómendeýi baiqalady. Bul el boiynsha tómendeýdiń eń joǵary kórsetkishi. Ortasha elektr energiiasy úshin tólem zańdy tulǵalar úshin Aqmola, Túrkistan, Jetisý oblystary men Shymkent qalasynda 4,62-den 16%-ǵa deiin tómendedi. Almaty men Almaty oblysynda eń tómengi aiyrmashylyq 1,2% qurady. Osy rette tariftiń tómendeýi ýaqytsha qubylys ekenin, kóp uzamai elektr energiiasy budan áldeqaida qymbattaityndyǵyn atap ótkim keledi", - deidi Talǵat Temirhanov.
Talǵat Temirhanovtyń aitýynsha 1 shildeden bastap ekologiialyq zańnamanyń qarjylyq qamtamasyz etý jónindegi normalary kúshine enedi. Zań talabyna sáikes birinshi sanattaǵy nysandardyń joiylýy múmkin. Osy rette birqatar energetikalyq kásiporyndardyń arnaiy esep shottaǵy 30-32 mlrd teńge bir mezette tyrp etpei "qatyp" qalýy boljanyp otyr. Sarapshy paiymdaýynsha kommýnaldyq tarifke eń ozyq qol jetimdi tehnikany (EQT) engizýdiń shyǵyndaryn qosýǵa májbúr bolatyndyǵyn aityp otyr. Bul ekologiialyq talapqa 19 strategiialyq energiia nysany engen.
"Eger barlyq talaptarmen júretin bolsaq, onda elektr energiiasy tarifiniń ósýi ekologiialyq talaptardy oryndaý qyzmetine ǵana ketedi. Bul keminde jyl saiyn 50% quraidy. Bul jerde jyl saiynǵy jóndeý shyǵyndaryn jáne otyn satyp alý men tasymaldaý shyǵyndarynyń ósýin esepke alynyp otyrǵan joq. Tek ekologiialyq sharalarǵa ketetin shyǵyndar ǵana esepke alynyp otyr. Eger memleket energetikterdiń talaptaryn qanaǵattandyrýǵa daiyn bolsa, ekologiialyq is-sharalardy kommýnaldyq tarifke engizý boiynsha ony júzege asyrýǵa daiynbyz. Al atalǵan másele sheshilmegen jaǵdaida, onda EQT engizý boiynsha reforma tek deklarativti jáne qarjylandyrý turǵysynan naqty iske asyrý oryndalmai qalady", - dep atap ótti salalyq qaýymdastyq basshysy.
Eger tarif jańa ekologiialyq jáne qarjylyq mindettemelerdi eskere otyryp túzetilmese energetikter emissiialarǵa ruqsat alýda qiyndyqtarǵa tap bolady. Iaǵni, kelesi jyldan bastap normaǵa sáikes, saldardy joiýǵa qarjylandyrýdyń bolmaýy, energetikalyq kásiporynnyń jumys isteýine tyiym salady. Salalyq qaýymdastyq basshysynyń aitýynsha, bul jaǵdaida energiia berýshi nysandar óz qyzmetin toqtatýǵa májbúr bolady.
"Qazir bizdiń aldymyzda óte mańyzdy táýekel tur. Qazirgi belgisizdik jaǵdaidyń ózinde energetikterge júktelgen qarjylyq qamtamasyz etýdi eskere otyryp, tarifti rettep alý qajet. Zańǵa sáikes energetikalyq nysandardy jóndeý jumystary men jalaqymen qamtamasyz etý jáne stansalarǵa otyn satyp alý shyǵyndaryn eskere otyryp, tarifti kóterý boiynsha ótinimder daiyndalýy kerek. Ótinimder 1 qyrkúiekke deiin qabyldanady. Osy aralyqta biz ekologiialyq mindettemelerdi tarifke qosýdy nemese qospaýdy anyqtap alýymyz qajet. Eger biz ony qosatyn bolsaq, kelesi jyldyń 1 qańtarynan bastap Qazaqstanda elektr energiiasy aitarlyqtai qymbattaidy." - deidi Temirhanov.
Qazaqstan elektr energiiasy naryǵynyń 85%-yn qazaqstandyq elektr energetikalyq Qaýymdastyǵy quraidy. Búginde atalǵan Qaýymdastyq shyǵyny kóp ekologiialyq normalardyń kúshin joiýdy nemese ony keiinge qaldyrý boiynsha usynys hat daiyndady. Tariftiń ósýin qaltasy kótere almaityn tutynýshy siiaqty energiia infraqurylymyn jańǵyrtýǵa qajetti qarjylyq júktemeni energiia óndirýshi kásiporyndardyń da jaǵdaiy kótere almai turǵany anyq.
