179 adamnyń ómirin qiǵan Ońtústik Koreiadaǵy ushaq apatynyń sebebi aityldy

179 adamnyń ómirin qiǵan Ońtústik Koreiadaǵy ushaq apatynyń sebebi aityldy
Yonhap

Ońtústik Koreianyń Mýan qalasyndaǵy áýejaida Jeju Air áýe kompaniiasynyń Boeing 737-800 jolaýshylar ushaǵynyń apatqa ushyraýyna "fataldi sáikestikterdiń" sebep bolǵany anyqtaldy, - dep habarlaidy Dalanews.kz The New York Times (NYT) basylymyna siltep.

179 adamnyń ómirin qiǵan áýe apaty 29 jeltoqsanǵa qaraǵan túni boldy. Bangkoktan ushyp kelgen ushaqtyń shassii isten shyǵyp, ol fiýzeliajyna qonyp, ushý-qoný jolaǵynan syrǵanap beton qurylysyna soqtyǵysyp, keiinnen jarylyp, órtenip ketken. Ushaq bortynda 181 adam bolǵan, olardyń tek eki ekipaj múshesi aman qaldy.

Bilik málimetinshe, ushqysh qustar toby áýe keńistiginde baiqalǵany týraly habarlanǵannan eki minýt ótken soń dispetcherlik pýnktke quspen soqtyǵysqanyn jáne tótenshe jaǵdai bolǵanyn habarlaǵan. Ushqysh "ainalma manevr" jasaitynyn, iaǵni birinshi qoný áreketinen bas tartyp, ekinshi qonýǵa daiyndalý úshin áýede ainalatynyn málimdegen. Alaida ol tolyq ainalym jasamai, bir minýttan keiin ushý-qoný jolaǵyna jaqyndai bastaǵan. Odan keiin úsh minýt ótkende ushaq beton qurylysqa soqtyǵysyp, jarylys bolǵan.

"Eń úlken suraq – nege ushqysh qonýǵa sonshalyqty asyqty?" – deidi Koreia aviatsiialyq qaýipsizdik qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Hvan Ho Von.

Onyń aitýynsha, shassi isten shyqqan jaǵdaida ushqyshtar ádette qonýǵa asyqpai, otyndy azaityp, jerdegi personalǵa tótenshe jaǵdaiǵa daiyndalýǵa ýaqyt beredi. Biraq bul jaǵdaida ushqyshta ýaqyt jetpeidi dep sheshken siiaqty.

"Onyń eki qozǵaltqyshy isten shyqty ma? Osyndai asyǵystyqpen qoný týraly sheshimge adam qateligi sebep boldy ma?" – deidi sarapshy.

NYT jazýynsha, reis kesteden jarty saǵatqa keshigip kelgen, al ushqyshtyń ushý tájiribesi jeti myń saǵatqa jýyq bolǵan. Koreia ashyq kiberýniversitetiniń qoǵamdyq qaýipsizdik professory Pek Syn Chjý qozǵaltqyshtyń isten shyǵýy shassidiń jumysyna áser etpeitinin, biraq bul jaǵdaida ekeýiniń de qatar isten shyǵýy ushqyshty fiýzeliajǵa birneshe minýtta qonýǵa májbúr etkenin aitty.

Tragediiaǵa alyp kelgen taǵy bir faktor – Mýan áýejaiyndaǵy ushý-qoný jolaǵynyń uzyndyǵy. Ádette, ol 9,2 myń fýt (2,8 shaqyrym) bolatyn, biraq apat kúni qurylys jumystaryna bailanysty tek 8,2 myń fýt (shamamen 2,5 shaqyrym) qoljetimdi bolǵan. Bilik bul qashyqtyq Boeing 737-800 ushaǵynyń qonýyna jetkilikti ekenin aitqanymen, apatqa ushyraǵan ushaq ushý-qoný jolaǵynyń ádettegiden ári qonǵanyn atap ótti.

Sarapshylardyń pikirinshe, eger ushý-qoný jolaǵynyń sońynda ushaqtyń qoný traektoriiasyn durys saqtaýǵa kómektesetin beton antenna lokalizatory ornatylmasa nemese ol berik bekitilgen bolsa, tragediianyń aldyn alýǵa bolatyn edi. Dál osy qurylysqa soqtyǵysqannan keiin ushaq jarylǵan.

Ońtústik Koreia Jer, infraqurylym jáne kólik ministrliginiń aviatsiialyq saiasat direktory Djý Djong-Van antennanyń erejege sai ornatylǵanyn jáne onyń ainalasynda topyraq qorǵany bolǵanyn málimdedi. Alaida úkimet bul talaptardy qaita qaraý múmkindigin zerttemek.

Sonymen qatar, NYT dereginshe, ushaq beton qurylyspen soqtyǵysqanǵa deiin-aq problemalarǵa tap bolǵan. Aviatsiia sarapshylarynyń aitýynsha, qoný kezinde ushqysh qozǵaltqyshtar men shassi júiesin basqara almaǵan. Bul ony jyldamdyqty azaitý úshin negizgi úsh quraldan aiyrypty: shassi arqyly tejelý, qozǵaltqyshtardyń keri tartylýy jáne jyldamdyqty azaitýǵa arnalǵan qaqpaqtardy qoldaný.

Ońtústik Koreia ýniversitetiniń aviatsiialyq sarapshysy Hiýngvýn Djei Iu. Iýng bir qozǵaltqysh quspen soqtyǵysýdan isten shyqqan jaǵdaida da ushqysh basqa qozǵaltqyshtyń qýatymen gidravlikalyq sorǵyny iske qosyp, shassidi túsire alatynyn aitty. Sarapshylardyń pikirinshe, eki qozǵaltqysh birdei isten shyqsa da, shassidi qolmen túsirýge bolady. Biraq qonýǵa degen asyǵystyq ushqyshtyń buǵan ýaqyty bolmaǵanyn kórsetti.

"Mundai suraqtarǵa jaýap qara jáshik derekteri zerttelmeiinshe tabylmaidy", – dedi Iýng myrza.

Qara jáshik tabylǵanymen, onyń bir bóligi búlingen, sondyqtan derekterdi qalpyna keltirý úshin ýaqyt qajet bolýy múmkin, dep málimdedi Djý Djong-Van.

Ulybritaniianyń aviatsiialyq qaýipsizdik jónindegi sarapshysy Devid Lermont ekipaj ben jolaýshylardyń ólimine ushý-qoný jolaǵynyń artyndaǵy beton qurylyspen soqtyǵys sebep bolǵanyn atap ótti.